)
Jeszcze pitnacie, a nawet dziesi lat temu widziaem sens opracowywania przez studentw prac dyplomowych - licencjackich i magisterskich. Wprawdzie nigdy nie byo do koca jasne, czym - poza innym adunkiem teorii - prace te maj si rni: czy student koczcy studia na ciece dwustopniowej powinien pisa dwie prace (po ukoczeniu I i II stopnia) i czy mog one stanowi kontynuacj, czy te musz by na inny temat, ale zarwno szkoy, jak i wykadowcy (cznie ze mn) jako dawali sobie z tym rad. Stosunkowo atwo potrafiono eliminowa plagiaty, „zmusi” studentw do korzystania z literatury, samodzielnego pisania i referowania kolejnych rozdziaw na seminariach, a nawet przekonywa ich do prowadzenia wsplnych bada. Byy te firmy, ktre z ochot godziy si na penienie roli poligonw dla studentw, nawet same zgaszay si z takimi propozycjami do szk wyszych, dostrzegajc we wsppracy ze studentami przygotowujcymi prace na ich temat dwie istotne korzyci: bezstronn, cho nie zawsze dojrza krytyk ich funkcjonowania, pozwalajc na konkretyzowanie dodatkowych elementw doskonalenia, i moliwo staego „przywizania” najzdolniejszych absolwentw.
Tak byo, ale w znacznej czci s to ju tylko sentymentalne wspomnienia. Zaistniao bowiem kilka kwestii, w zasadniczy sposb zmieniajcych sytuacj przygotowujcego prac dyplomow studenta i jego promotora.
W wikszoci segmentw rynku edukacyjnego - w tym na pewno w szerokiej sferze nauk ekonomicznych - promotor nie ma ju czasu, bo dorabia na kilku etatach, ale „za to” ma due, czsto kilkudziesicioosobowe, grupy seminaryjne. Szkoy, zwaszcza niepastwowe, oszczdzaj na czym mog, take na zwikszaniu grup seminaryjnych (mniej grup = mniej wykadowcw = mniej patnych godzin). Przy systemie dodatkowego premiowania promotora za kadego absolwenta skonno kadry dydaktycznej do prowadzenia bogato obsadzonych seminariw jest jednak wysoka. S szkoy przyznajce tak premi w wysokoci 300, 500, a nawet 700 zotych. Wypromowanie na przykad pidziesiciu absolwentw w danym roku to ju powany dodatkowy dochd. A znam przypadki, gdy cznie w trzech szkoach promotorowi udaje si „wyprodukowa” blisko setki studentw w jednym roku akademickim.
Liczebno grup seminaryjnych i popiech znacznej czci promotorw powoduj, e ich wsppraca ze studentami uczestniczcymi w seminarium ogranicza si do uzgodnienia tematu pracy i pobienego sprawdzania kolejno przedkadanych rozdziaw, a nawet „genialnie przyspieszonej” caej pracy, niekiedy zoonej na kilka dni przed upywem terminu. Promotorzy nie s czsto w stanie zastanowi si nad merytoryczn poprawnoci wywodu, a tym bardziej oceni, w jakim stopniu praca jest oryginalna, czyli napisana przez studenta. Reaguj tylko na ewidentne przypadki plagiatw, kiedy na przykad wysoka pynno narracji, dobry styl i merytoryczna poprawno zupenie nie pasuj do sylwetki danego studenta i jego sabych osigni w okresie studiw.
Jednak nawet bardzo wnikliwi i staranni promotorzy napotykaj na niemoliw, moim zdaniem, do pokonania przeszkod w obiektywnej ocenie prac licencjackich i magisterskich, jak stworzyo w ostatnich latach korzystanie z Internetu. Problem ten lawinowo narasta wraz ze wzrostem liczby komputerw, fascynacji modziey moliwociami informatyki i poszukiwaniem drg uzyskiwania dochodw przez wykorzystanie Internetu take na rynku edukacyjnym.
Wejcie na strony WWW tylko kilkunastu ogaszajcych si oferentw pozwala na do wyrane ich sklasyfikowanie w trzech grupach.
Grupa pierwsza - to amatorzy w nowej profesji „pisarzy prac”, najczciej zdolni studenci ostatnich lat studiw lub wieo wypromowani absolwenci (czasem wspomagani take przez doktorw), ktrzy oferuj napisanie pracy na zadany temat, zgodny z ich wyksztaceniem (najczciej ekonomia, zarzdzanie, prawo), ale te czasem maj kilka tematw, ktre ju napisali i sprzedali. Gotowi s je nieco zmieni, wprowadzi inny przykad itd.
Grupa druga - to ju zawodowcy, gwnie spki kilku lub kilkunastu studentw bd modych absolwentw. Podejmuj si napisania pracy niemal na kady temat w okrelonych dziedzinach wiedzy, dostosowania jej do specyfiki wymaga uczelni, klienta i promotora, mog pisa i przekazywa teksty w dowolnych odcinkach (np. rozdziaami), umoliwiajc klientowi ich referowanie na seminariach, a nastpnie wprowadzajc poprawki zgodne z przebiegiem dyskusji i uwagami promotora. Oferuj te gotowe prace, napisane w ich firmie lub kupione, informujc nabywc gdzie byy obronione, a nawet kto by promotorem i recenzentem. W rozmowach telefonicznych lub internetowych z potencjalnymi klientami staraj si doradza, skd powinna pochodzi praca, aby eliminowa lub zminimalizowa ryzyko jej napotkania przez promotora lub recenzenta w jego, nawet kilkuetatowych, zajciach.
Wreszcie grupa trzecia - to rozwinite firmy, prawdopodobnie zatrudniajce na czarno kilkadziesit osb, dysponujce rozbudowanymi stronami internetowymi, oferujce gwnie gotowe prace w wielu dziedzinach wiedzy (z medycyn wcznie) i ogaszajce rwnolegle gotowo zakupu kadej pracy lub kadej (chwalebna selekcja!) obronionej na czwrk lub pitk. Niektre z nich ju na stronie internetowej wymieniaj tytuy oferowanych prac - z reguy sto - sto pidziesit pozycji z kadej dziedziny (z dopiskiem - „i wiele innych”), cznie niekiedy ponad dwa, a nawet trzy tysice tytuw. Te firmy stosuj niskie ceny - od 200 do 500 zotych - w zalenoci od wielokrotnoci sprzeday tekstu (niebezpieczestwo odkrycia plagiatu), ale take od „jakoci”, czyli uzyskanej oceny, szkoy i nazwiska promotora. Mniej chtnie podejmuj si pisania prac na indywidualne zlecenia i daj wwczas - w zalenoci od tematu - od 1000 do 5000 zotych. Niektre informuj wyranie, e zlece na pisanie prac nie przyjmuj.
|
Przykad 1 PISANIE PRAC NA ZLECENIE ODBYWA SI NA OKRELONYCH WARUNKACH Poza wzorami gotowych prac, zamieszczonymi w serwisie, istnieje rwnie moliwo uzyskania pomocy w napisaniu pracy od podstaw. Pomagam pisa wszelkie opracowania naukowe, a nastpnie sprzedaj do nich prawa autorskie - ostatecznie kady klient nabywa prawa autorskie i sam decyduje o tym co zrobi z danym opracowaniem. Po pierwsze: zajmujemy si pisaniem wszelkich opracowa na temat wybranych rynku, problemw czy technik i metod zarzdzania. Poza tym w ofercie posiadamy wszystkie niezbdne informacje do prac magisterskich, analiz i bada rynkowych oraz innych opracowa. Pomagamy take w zbieraniu niezbdnych danych rynkowych. Po drugie: posiadamy obszern literatur, czasopisma specjalistyczne, dane empiryczne z rynku i firm z ktrymi wsppracujemy. Dbamy o wszystkie materiay we wasnym zakresie. Po trzecie: przed napisaniem pracy nie pobieramy zaliczek, a zapata za opracowanie wynoszca 1600 z moe by podzielona na raty. Na zakoczenie otrzymujesz dyskietk i wydruk. Wszelkie wtpliwoci wyjaniamy pod numerem telefonu ........ Po czwarte: ewentualne korekty s wliczone w cen, tzn. cena nie ulega zmianie ze wzgldu na ilo poprawek. Do napisanych prac take na yczenie klienta doczamy streszczenie pracy lub pokaz multimedialny. Na inne pytania odpowiadamy pod numerem telefonu: ......... lub mailowo pod adresem:................ |
Niechtnie musz przyzna, e strony internetowe oferentw prac dyplomowych s najczciej dobrze opracowane, przyjazne dla klienta. atwoci wyboru tematu towarzysz informacje o sposobach zamawiania i patnoci, wiadczce o tym, e oferenci nie zmarnowali czasu na studiach. Aby nie by goosownym, przytocz (przeniesion ze strony internetowej) informacj firmy podejmujcej si pisania prac (przykad 1), ale gwnie handlujcej gotowymi pracami (ze zrozumiaych wzgldw w przytaczanych ofertach usuwam dane oferenta, telefon kontaktowy i adres internetowy; strony - i tym samym teksty - s jednak oryginalne, przeniesione elektronicznie z Internetu).
Dla porwnania obejrzyjmy jeszcze stron oferenta (przykad 2), ktry nie podejmuje si indywidualnego pisania prac - jest wic wycznie „handlowcem”. Ma do skromn, ale wielokierunkow ofert tematw. Zastrzega si te, co oczywicie nie ma adnego znaczenia, e zakupione prace powinno si wykorzystywa tylko jako wzorce. Poza warunkami zakupu i sprzeday, na stronie startowej podaje rwnie tytuy najnowszych nabytkw, co mona rozumie jako rodzaj promocji „nowalijek”.
Ostatnim przykadem jest cz anonsu „powanej” firmy, dysponujcej (podobno) ponad dwa tysice tytuw prac oferowanych do sprzeday a w dziesiciu dziaach tematycznych (przykad 3). Przytaczam tylko t cze oferty, ktra obejmuje nowe prace i - w przeciwiestwie do anonsw wielu innych oferentw - zawiera take informacje o jednostkowej cenie i o liczbie stron. Nieco zabawne jest przy tym przejte z supermarketw oferowanie ceny na przykad 249 zotych (zamiast 250), co zapewne ma mniej odstrasza potencjalnych klientw. Oferent ma kontakty take ze studentami politechnik, o czym wiadcz liczne „nowe” tytuy prac z zakresu techniki motoryzacyjnej. W rozmowie telefonicznej, ktrej sobie nie odmwiem, oferent zapewnia te, e jeli towar zamwi i zapac, to jest gotw przekaza informacje, gdzie i u kogo praca bya broniona po raz pierwszy.
| Przykad 2 | |
KATALOG TEMATW:: Wszystkie tematy:: Wyszukiwarka PODZIA TEMATYCZNY:: Zarzdzanie i marketing:: Ekonomia, Rachunkowo :: Bankowo, Finanse :: Prawo, Administracja :: Politologia, Historia :: Pedagogika, Socjologia :: Tematy techniczne :: Inne tematy WKRTCE:: Prace semestralneWSPӣPRACUJEMY Z...:: zapraszamy do wymiany linkw... |
STRONA GWNAW naszej ofercie ponad 200 tematw bazujcych na materiaach do prac dyplomowych i magisterskich. Chc kupi temat - jak to zrobi? Naley zoy zamwienie Chc sprzeda prac. Wystarczy wypeni formularz lub przesa ofert zawierajc temat, spis treci, ilo stron, rozmiar czcionki, miejsce i czas napisania, cen oraz nr telefonu i emaila. Po weryfikacji temat ukae si na naszej stronie. O szczegach zostan Pastwo poinformowani drog mailow. Mona umieszcza tylko i wycznie materiay swojego autorstwa. Czy piszecie prace na zamwienie? Nie zajmujemy si pisaniem adnych prac. Poredniczymy jedynie w sprzeday wzorcowych materiaw do prac dyplomowych, magisterskich i licencjackich. Plagiat jest zabroniony! Zakupione materiay mona wykorzystywa tylko i wycznie w celach wzorcowych (pomocowych). Nie ponosimy odpowiedzialnoci za wykorzystywanie materiaw w celach niezgodnych z obowizujcym prawem. |
OSTATNIO DODANE TEMATY:: 227 Zarzdzania ryzykiem kredytowym na przykadzie dziaalnoci Banku Przemysowo Handlowego S.A. w Krakowie:: 226 Metody walki z bezrobociem w okresie przemian :: 225 Stosunki emocjonalne dziecka w rodzinie alkoholowej :: 224 Zarzdzanie marketingowe na krajowym rynku pracy na przykadzie osb niepenosprawnych :: 223 Ocena metod badania zdolnoci kredytowej jednostki gospodarczej wykorzystywanych przez Powszechny Bank Kredytowy S.A. w Warszawie na przykadzie TP S.A. :: 222 Koncepcje spoeczno-polityczne Jzefa Pisudskiego :: 221 Analiza finansowa przedsibiorstwa na przykadzie XXX :: 220 Stan i perspektywy rozwoju maych i rednich przedsibiorstw w okresie transformacji systemowej :: 219 Bankowo elektroniczna - szanse, zagroenia, perspektywy :: 218 Motywowanie personelu do pracy - teoria i analiza |
|
Przykad 3Lista nowo dodanych prac do poszczeglnych dziaw:
|
Po przejrzeniu kilkudziesiciu stron WWW zawierajcych oferty sprzeday prac dyplomowych wybraem dwadziecia najczciej powtarzajcych si tematw (wystpujcych oczywicie z licznymi mutacjami, m.in. dotyczcymi przykadowych przedsibiorstw) z najbliszej mi dziedziny, czyli zarzdzania i marketingu. Jeli wykadowca-promotor otrzymuje od studenta propozycj opracowania takiego tematu i jeli recenzent jest proszony o jego recenzj, to powinno si im zapala wiateko ostrzegawcze, mobilizujce wzmoon uwag. Jest bowiem wysoce prawdopodobne, e praca na taki temat zostaa kupiona lub napisana na podstawie kupionego wzorca. Przyznaj samokrytycznie - te spotykaem takie tematy, poniewa dziwnym trafem wystpuj one niemal w kadej uczelni. Nale do nich: Organizacja zarzdzania ma firm (na przykadzie...); Zarzdzanie jakoci w...; Organizacja pracy w urzdzie gminy i miasta (na przykadzie...); Analiza strategiczna firmy (na przykadzie...); Analiza SWOT firmy (na przykadzie...); System promocji w... (najczciej w supermarketach); Sponsoring jako forma promocji (z analiz przykadu - firmy...); Formy i metody oddziaywania na konsumenta; Plan marketingowy w maej firmie (na przykadzie...); Marketing usug medycznych; Rynek reklamy w Polsce; Biznesplan dla maej firmy (na przykadzie...); Szkolenie jako element zarzdzania zasobami ludzkimi (na przykadzie...); Motywowanie jako funkcja zarzdzania (na przykadzie...); Rekrutacja i selekcja kadr jako element nowoczesnego zarzdzania (na przykadzie...); Organizacja sprzeday detalicznej przez Internet; Strategie marketingowe w bankach (z wykorzystaniem przykadu...); Ochrona konsumentw w UE i w Polsce; Zarzdzanie procesami logistycznymi w przedsibiorstwie produkcyjnym; Konkurencja na rynku produktw bankowych.
Podobne zestawienia „najpopularniejszych produktw” z ofert internetowych mona oczywicie skompletowa w przypadku niemal kadego kierunku studiw. Dla niektrych wybr jest wprawdzie skromniejszy (np. medycyna, biologia, historia), liczba powtarzajcych si ofert znacznie mniejsza i tym samym stanowi mniejszy problem dla kadry dydaktycznej. W relatywnie mniejszej (ni w naukach ekonomicznych) ofercie dotyczcej prawa s jednak tematy powtarzajce si niemal seryjnie, jak na przykad: Strony w procesie cywilnym czy Przestpczo zorganizowana. S take tematy bardzo specjalistyczne, nie wystpujce w innych ofertach. Dotyczy to zwaszcza nauk technicznych. Jeli wic w ogle kto, chociaby pobienie, analizuje takie oferty, to bez trudu stwierdzi, e praca Wpyw ustawienia kta wyprzedzenia zaponu na rozrzuty w przebiegach cinie czterosuwowego silnika spalinowego niemal na pewno jest plagiatem.
Nieco beztroska narracja zastosowana w tym artykule nie wiadczy o lekcewaeniu problemu. W zetkniciu z wysok technik przepywu informacji, nasz system kocowej weryfikacji wiedzy przyswajanej przez studentw - absolwentw studiw wyszych jest przestarzay i nieskuteczny. Problem bdzie narasta, bo - paradoksalnie - ma te aspekt pozytywny, jest pochodn najnowoczeniejszej techniki, uwielbianej i asymilowanej przez modzie ju od sidmego-smego roku ycia. Pocztkowo w formie gier, potem „surfowania” po Internecie w poszukiwaniu rozrywki i stron erotycznych, a w kocu - traktowanej wanie jako instrument rozszerzania wiedzy lub pomocy uatwiajcej ycie.
Czy i co mona wic zrobi, aby nie tyle zahamowa proces masowego korzystania z ofert internetowych dotyczcych sprzeday lub pisania prac dyplomowych (bo to wydaje si niemoliwe), ile zmniejszy znaczenie i potrzeb takiego korzystania? Uwaam, e realne s tylko cztery rozwizania.
Po pierwsze - powrci powszechnie do dobrych, akademickich zwyczajw traktowania seminariw dyplomowych (zwaszcza magisterskich), jako rzeczywistych spotka i dyskusji mistrza i akw, powiconych omawianiu aktualnych zdarze zwizanych z dan dziedzin wiedzy, aktualnych zdarze politycznych i spoecznych, wsplnemu ustalaniu tematyki prac, a nastpnie obowizkowemu referowaniu kolejnych ich czci. Tego si nie da zadekretowa. Ale mona, moim zdaniem, wprowadzi zasad (ktrej przestrzeganie moe by m.in. sprawdzane w czasie wizytacji PKA), e grupy seminaryjne nie mog liczy wicej ni na przykad pitnastu studentw i mona - w czasie tyche wizytacji - sprawdza sposb prowadzenia zaj. Mona te stopniowo doprowadzi do zmiany sposobu wynagradzania wykadowcw za prowadzenie tych seminariw. Odchodzi (wiem, e si naraam!) od pacenia premii za wypromowanego absolwenta, a za to paci na przykad 200 procent stawki godzinowej za faktycznie realizowane godziny seminaryjne (bo to rzeczywicie trudniejsze zadanie). Wprowadzenie takich zmian nie eliminuje kupowania prac, ale moe je znacznie ograniczy i uatwi wychwycenie plagiatw ju we wczesnej fazie prowadzenia seminarium.
Po drugie - zmniejszy (i to byaby pewna nowo) wag pracy dyplomowej w obliczaniu kocowej oceny ze studiw. Dotychczas w wikszoci szk wyszych ocena ta powstaje w wyniku rachunku: 50 procent - rednia z caoci studiw, 25 procent - rednia (promotor + recenzent) ocena pracy dyplomowej, 25 procent - ocena egzaminu dyplomowego (licencjackiego lub magisterskiego). S szkoy, ktre nieco zmniejszyy wag egzaminu kocowego (np. do 20 procent), zwikszajc znaczenie pracy dyplomowej i s takie (nieliczne), ktre dokonay odwrotnego zabiegu. S te szkoy, ktre podniosy znaczenie redniej oceny z caoci studiw (do 60 procent), zmniejszajc odpowiednio udzia pozostaych czynnikw.
Mona, moim zdaniem, zmniejszy udzia oceny pracy dyplomowej w tworzeniu cznej oceny ze studiw do 15 procent, zwikszajc znaczenie egzaminu kocowego do 35 procent. Nie spowoduje to bezporednio ograniczenia zakresu kupowania prac, ale moe zmniejszy popyt na te prace i tym samym ceny, zmniejszajc opacalno procederu. Na pewno te zwikszy obiektywizm ocen dyplomowych, ograniczajc wpyw „niepewnego” czynnika.
Po trzecie - w ogle zrezygnowa z prac dyplomowych w obecnej postaci, zastpujc je przygotowaniem przez studenta (pod opiek promotora) projektu referatu, wygaszanego nastpnie na egzaminie dyplomowym. Referat ten powinien by rodzajem ilustrowanego (komputer, rzutnik) wykadu na ustalony temat, jego konspekt - jak dotychczas praca dyplomowa - powinien by wczeniej oceniany (na stopie) przez promotora i recenzenta. Egzamin dyplomowy musiaby by duszy, na podstawie referatu komisja zadawaaby pytania zwizane zarwno z jego tematyk, jak i „teori” kierunku studiw i specjalnoci, bez formalnego ograniczenia ich liczby. Okrelenie „obrona pracy” miaoby wwczas sens, a sposb prezentacji pozwalaby take na ocen elokwencji absolwenta, jego umiejtnoci reakcji na niespodziewane pytania, kojarzenia elementw z rnych dziedzin wiedzy.
Radykalizm tego rozwizania jest tylko pozorny. W niektrych krajach stosuje si takie rozwizania. S w Polsce uczelnie, w ktrych take obecnie egzamin dyplomowy zaczyna si od prezentacji pracy, cho moe to by wanie specjalnie przygotowana synteza pracy kupionej w Internecie. Problem, e „studenci i tak za mao pisz”, podnoszony w dyskusjach na ten temat, mona rozwiza przez bardziej powszechne wprowadzenie obowizku pisania okresowych sprawdzianw w czasie duej trwajcych wykadw.
W kocu po czwarte - postawi na szerokie zastosowanie elektronicznego systemu sprawdzajcego typu PLAGIAT. Jednak wydaje si, e system taki nigdy nie bdzie peny i szczelny, e brak przymusu administracyjnego nie spowoduje uczestniczenia w nim wszystkich szk wyszych. Ponadto, cho nie jestem informatykiem, wydaje mi si, e skala problemu przerasta moliwoci takiego systemu, jeli ma on sprawdza nie tylko powtarzalno tytuw czy rozdziaw (bo to relatywnie proste), ale take powtarzalno treci. Jeli co roku szkoy opuszcza bdzie okoo p miliona absolwentw i szkoy przeka do systemu ich prace, to system bdzie mia trudne zadanie tym bardziej, e wskazuje on rwnie na treci zaczerpnite z innych rde.
Niemiao przeze mnie zaproponowane rodki zaradcze, hamujce handel pracami dyplomowymi, poszczeglne szkoy mog - jeli oczywicie uznaj to za potrzebne - odpowiednio modyfikowa i stosowa kompleksowo lub selektywnie. Ju samo zmniejszenie liczebnoci grup seminaryjnych i odpowiednie prowadzenie seminariw, wspomagane na przykad przez korzystanie z abonamentowej usugi istniejcego systemu PLAGIAT, moe - w danej uczelni - radykalnie zmniejszy skal zjawiska.
Obawiam si natomiast dwch typw reakcji na ten artyku. Pierwszej, e „w naszej szkole to si nie zdarza”. Zdarza si wszdzie, cho na pewno z rn czstotliwoci. adna uczelnia nie jest hermetyczna, w kadej znajd si studenci poszukujcy „atwiejszych rozwiza” i korzystajcy z warunkw gospodarki rynkowej. W kocu tego ich take uczymy. Wiedz, e to nieetyczne, ale nie oceniaj zakupu gotowej pracy dyplomowej w tych kategoriach. Raczej uwaaj to za „dobry kawa” i ex post gotowi s nim si chwali na „imprezach”.
I druga reakcja, e „to taka chwilowa moda, ktra minie”. Nie minie. Wiek XXI bdzie stuleciem elektroniki i biotechnologii. Internet jest dopiero na pocztku drogi, a ju zama wiele barier, ktre wydaway si wiecznie trwae. Anons umieszczony na dowolnym forum - szukam pracy dyplomowej na okrelony temat - ju teraz przyniesie dziesitki ofert, take darmowych. Dlatego nie mam wtpliwoci, e tradycyjna forma prac dyplomowych nie bdzie w stanie dugo si utrzyma. I nie mam te wtpliwoci, e ten problem sam si nie rozwie, e musi go rozwiza rodowisko akademickie.
Prof. dr hab. Tadeusz Wojciechowski, ekonomista, jest rektorem Wyszej Szkoy Zarzdzania i Marketingu w Warszawie.
Problem narastajcego zjawiska kupowania prac dyplomowych poruszony zosta przez Autora m.in. w czasie dyskusji na konferencji naukowej „Dylematy studiw dwustopniowych”, zorganizowanej w dniach 16-17 czerwca 2005 w odzi przez Fundacj Edukacyjn Przedsibiorczoci.