Sowo autorytet jest tak czsto uywane i naduywane, e grozi mu utrata znaczenia. Zarwno w sensie aksjologicznym, jak i semantycznym. Ostatnio pojawia si czciej w kontekcie rozwaa nad zanikiem lub dewaluacj autorytetw, anieli ich doniosoci w yciu spoecznym i wychowaniu. Bezprzykadne i bezkarne szarganie autorytetw przez zakompleksionych i pozbawionych szans na doronicie im do pit politykw i publicystw walnie si do tego przyczynia.
Ze wzgldu na wsplny rodowd ze sowem autorytarny (od ac. auctoritas – „powaga moralna”) ludziom obdarzonym autorytetem przypisuje si rnorodne, a niekiedy nawet przeciwstawne cechy. Przykadem moe by posugiwanie si zbitk pojciow „autorytet wadzy”.
Autorytet jest waciwoci, dziki ktrej z jego posiadaczami, lub ich pogldami, chcemy si utosamia. Wadza jest atrybutem, ktry jej posiadaczom, dziki moliwoci karania i nagradzania, uatwia egzekwowanie posuszestwa. Wadza moe by formalna. Autorytet – wycznie realny. Autorytet jest cech wewntrzpochodn, wadza zewntrzpochodn. Autorytet si ma albo nie ma. Wadz mona kupi lub zdoby. Rwnie przemoc. Wadz mona mie dziki autorytetowi, ale nie mona mie autorytetu dziki wadzy. Pewnie dlatego tak wiele miernot garnie si do wadzy, e inne sposoby oddziaywania na ludzi, ze wzgldu na brak autorytetu, s dla nich niedostpne. Autorytetem mona by tylko dla kogo konkretnego, kto dobrowolnie poddaje si jego wpywom. Wadz mona sprawowa nad caymi zbiorowociami. Nawet wbrew ich woli. Autorytet jest cech wzgldn. Na przykad zgodnie ze znan prawd, e trudno by prorokiem we wasnym kraju, mona by autorytetem dla swoich uczniw lub studentw, a nie by dla wspmaonka lub wasnych dzieci. Wadza moe by – jak uczy historia – bezwzgldna i absolutna.
Mona by pewnie jeszcze dugo wymienia rnice midzy wadz a autorytetem. Z pedagogicznego punktu widzenia wana jest wiadomo skutkw tych rnic dla efektywnoci procesu wychowawczego. Z jednej strony, trudno sobie wyobrazi sprawowanie funkcji wychowawczych bez jakiejkolwiek wadzy wychowawcy nad wychowankiem. Z drugiej – wadza, jak maj rodzice i nauczyciele nad swoimi dziemi i uczniami, moe osabia ich motywacj do stara, aby sta si dla swoich dzieci lub uczniw autorytetami. Jedno jest pewne: eby wyegzekwowa ulego, wystarczy mie wadz. O wychowaniu, jako midzypokoleniowym przekazie uznawanych wartoci i utrwalonych zachowa z pokolenia na pokolenie, bez udziau autorytetw nie moe by mowy.