ycie intymne uczonych byo objte tajemnic, z natury rzeczy i z obyczajw. By to te temat tabu, pomijany w oficjalnych biografiach, a nawet w pamitnikach. Mogo si zdawa, e tematyka intymna wykracza poza obszar ycia nauki. Pojawiay si wprawdzie skandale, upubliczniane wbrew woli zainteresowanego – ale miay by ewenementem, z zaoenia marginalizowanym. Tak postrzegano je nawet z perspektywy nauki. Henryk Barycz ukazuje m.in. Tadeusza Wojciechowskiego „cikie przejcia osobiste, ktre cigny si lat osiem (1868−1876). Podoem tragedii byo do nieogldne uwikanie si w stosunek z jak wyrafinowan, pozbawion skrupuw, psychicznie niezrwnowaon osob (podobno kuchark swej matki), ktra chcc zmusi go do maestwa pocza go nieustannie przeladowa i drczy, urzdza publiczne awantury i skandale ku sensacji wczesnego plotkarskiego i purytaskiego Krakowa”. Wojciechowski paci alimenty na dziecko i, udrczony, przeprowadzi si na Uniwersytet Lwowski. Szantaystk sd skaza na wizienie. Skandal ten uj w form literack Adolf Dygasiski (nowela „Filozof i praczka”, 1885).
Po upywie wierwiecza ewolucja obyczajowa ogarna ju nie jednostki, a rodowisko akademickie, czego mona si byo tylko domyla. Naukoznawcy doradzali uczonym nie – jak dawniej – samotno, a uregulowane poycie w ramach sakramentalnego maestwa. Naleao tylko znale cich towarzyszk ycia, co nie byo ju wtedy atwe. Norm byo zapraszanie profesora z on, take na kongresy.
Niedostpne ogowi obrazy ycia osobistego uczonych odnotowa dla potomnych w „Dziennikach 1930−1936” zgorzkniay ks. Bronisaw ongoowicz, wczenie podsekretarz stanu w Ministerstwie WRiOP. Jako profesor USB dobrze zna rodowisko wileskie. Odnotowa – co opublikowano – i Kazimierz Moszyski, „46 letni „mistrz”, porwa nieletni dziewczyn w Krakowie” do Wilna, gdzie szukaa ich policja. Edmund Lelesz z kolei „skojarzy si z asystentk. ona w Paryu si otrua”. Juliusz Kos, dziekan, od narzeczonego sekretarki wydziau „dosta by publicznie w twarz, nie reagowa... W Wilnie kry dowcip: na 2−zotwce jest panna i dwa kosy, na Wydziale Sztuki jeden Kos – adnej panny”. Wacaw Komarnicki „y z dwiema siostrami”, a Eugeniusz Wakowski „przywiz z Rosji »dam«. Nazywa j on, bra dodatek... Kwestura zadaa metryki lubu. Nie byo”. Mieczysaw Limanowski „odebra od dziewki ulicznej syfilis, zarazi on... yje nadal w domu z uliczn dziewk”. Inny z profesorw, Stefan Kempisty, ktrego ona zdradzaa „z jakim generaem... pojedynku nie przyjmowa, da »odszkodowania«”. Cezaria Ehrenkreutzowa „romansowaa wysoko – z Ministrem... opucia ma, zmienia wyznanie, wysza za Janusza Jdrzejewicza, dostaa katedr w Warszawie”. Z kolei Eugeniusz Siekowski, oeniony „z 28−letni dziewczyn 68−letni starzec, rozwid si z on i musia da jej alimenty”. Jednak dziewczyna „po 6 miesicach ucieka z kochankiem. Staremu wytoczya proces o alimenty, wygraa”. Kazimierz Jantzen, „postpowy paralityk, o wyszych na eb oczach, utykajcy, o sparaliowanej prawej rce, znalaz sobie b. mod asystentk, publicznie si z ni afiszuje, prywatnie – yje”. Juliusz Rudnicki „skojarzy si by z zamn sekretark dziekanatu Wronkwn, crk stra. Zamyka si z ni podczas urzdowania w dziekanacie. ona obia ich naprzd na ulicy koo Ostrej Bramy, nastpnie w dziekanacie”. Po tym wszystkim Rudnicki „skojarzy si z mod asystentk – obecnie po ulicach chodz oboje i wioz wzek z dzieckiem”. Ks. prof. Bolesaw Wilanowski „porzuci sutann, zaopatrzy si w dziewk, z ktr yje od lat kilku, jako »tradycyjn« gospodyni”. Jan Szmuro natomiast „spodzi dziecko z kobiet zamn, wprowadzi j do domu, zmieni wyznanie i oeni si”. Ks. prof. Stanisaw Domiczak „przyby do Wilna z »bratow« i »bratankiem«. Okazao si niebawem, e... sam spodzi »bratanka«”. O tempora! O mores!