O zwiększenie środków finansowych przekazywanych z budżetu państwa na potrzeby Narodowego Centrum Nauki apeluje prezydium Komitetu Matematyki PAN. Z szacunków wynika, że do podniesienia współczynnika sukcesu do poziomu 25% niezbędne jest w przyszłym roku dodatkowe ok. 300 mln zł.
W apelu Komitetu Matematyki PAN podkreślono, że w ostatnich latach widoczny jest kryzys finansowania nauki, zwłaszcza w zakresie badań podstawowych. Tegoroczna dotacja dla Narodowego Centrum Nauki wyniosła 1,392 mln zł i była identyczna jak rok wcześniej. W ostatnich pięciu latach budżet agencji wzrósł zaledwie o 13%.
Niestety, brak zadowalającego finansowania nie pozwala NCN na wspieranie działalności naukowej, która odpowiadałaby aspiracjom nowoczesnego państwa, dostrzegającego w badaniach podstawowych źródeł postępu cywilizacyjnego i społecznego – czytamy w apelu.
Matematycy wskazują, że przy współczynniku sukcesu wynoszącym 8% (w ostatnim konkursie OPUS), trudno jest w pełni realizować politykę naukową państwa. Dlatego, ich zdaniem, sprawa wymaga szybkich decyzji pozwalających na odwrócenie obecnego trendu degradacji badań naukowych w Polsce.
W niedawnym wywiadzie dla „Forum Akademickiego” prof. Krzysztof Jóźwiak, dyrektor Narodowego Centrum Nauki, zwracał uwagę, że na finansowanie projektów NCN przeznaczanych jest tylko 5,6% krajowego budżetu na naukę. Z szacunków agencji wynika, że aby success rate wzrósł do 25%, a więc by przynajmniej co czwarty wniosek kierowano do realizacji, potrzebne jest zwiększenie dotacji do 1,77 mld zł w przyszłym, do około 1,94 mld zł – w 2025 i do 2 mld zł – w 2026 roku.
Zwiększenie nakładów finansowych na naukę, w tym na badania podstawowe i na dydaktykę, postulowano także w wystosowanym kilka dni temu apelu powstałym z inicjatywy trzech badaczy: prof. Dariusza Rakusa (Uniwersytet Wrocławski), prof. Marka Figlerowicza (Instytut Chemii Bioorganicnej PAN) oraz prof. Przemysława Wojtaszka (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu).
MK