Czworo polskich naukowców – wszyscy z Uniwersytetu Warszawskiego – zdobyło prestiżowe granty Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych. Znaleźli się w gronie 308 laureatów konkursu o ERC Consolidator Grants.
O „konsolidatory” mogą się ubiegać naukowcy u progu samodzielności badawczej (od 7 do 12 lat po doktoracie), którzy posiadają co najmniej kilka ważnych publikacji napisanych bez udziału promotora, a także wykazują się wyjątkowymi osiągnięciami naukowymi, m.in. publikacjami w znaczących recenzowanych i międzynarodowych czasopismach, wygłoszonymi na zaproszenie prezentacjami na uznanych, międzynarodowych konferencjach, a także otrzymanymi patentami, nagrodami i wyróżnieniami. Do tej pory w Polsce realizowanych było 14 tego typu grantów. European Research Council przyznała właśnie cztery kolejne. Wszystkie otrzymali badacze Uniwersytetu Warszawskiego.
Nowa generacja peptydów przeciwdrobnoustrojowych
Dr hab. Ewa Szczurek z Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki zrealizuje projekt Głęboka optymalizowana generacja peptydów przeciwdrobnoustrojowych (DOG-AMP, ang. Deep Optimised Generation of Antimicrobial Peptides). Zakłada on wygenerowanie nowych peptydów przeciwdrobnoustrojowych (ang. antimicrobial peptides; AMP), które będą lepsze od istniejących: o wyższej aktywności i niższej toksyczności. Dzięki temu możliwe będzie bardziej efektywne zastosowanie peptydów w terapiach i przeciwdziałanie oporności bakterii na środki przeciwdrobnoustrojowe. W ramach projektu opracowane zostaną nowoczesne metody głębokiej optymalizowanej generacji (ang. deep optimized generation; DOG) – metody sztucznej inteligencji, które umożliwiają jednoczesną generację nowych próbek z modelu i ich optymalizację.
Logiczna struktura grafów
Dr hab. Szymon Toruńczyk z Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki zrealizuje projekt Granice strukturalnej podatności (BUKA, ang. Limits of Structural Tractability). Kierowany przez niego zespół dowodzić będzie twierdzeń matematycznych, które określają teoretyczne możliwości algorytmów wykonujących obliczenia na grafach. Naukowcy będą analizować, jakie własności strukturalne badanych grafów gwarantują, że pewne zadania obliczeniowe da się szybko na nich wykonać. W tym celu wykorzystane zostaną narzędzia teoretyczne obejmujące różne dziedziny matematyki oraz informatyki teoretycznej, takie jak logika, algorytmika czy kombinatoryka. Rezultatem projektu będzie stworzenie teorii matematycznej składającej się z definicji, twierdzeń, oraz dowodów i opisującej teoretyczne granice możliwości efektywnych algorytmów wykonujących obliczenia na grafach.
Kwantowe układy
Dr hab. Paweł Caputa z Wydziału Fizyki zrealizuje projekt Kwantowa złożoność od kwantowych teorii pola do kwantowej grawitacji (QComplexity, ang. Quantum Complexity from Quantum Field Theories to Quantum Gravity). Zakłada on opracowane nowych narzędzi, które pozwolą zbadać złożoności kwantowych układów wielu ciał, lepiej zrozumieć termalizację (tj. proces osiągania przez cząsteczki równowagi termicznej) i rzucić światło na zachowanie materii wewnątrz czarnych dziur oraz w pobliżu kosmologicznych osobliwości, niezwykle ważnych dla naszego wczesnego Wszechświata. Prof. Caputa zamierza przesunąć granice rozumienia kwantowych teorii pola i czarnych dziur w kwantowej grawitacji.
Zrównoważone informacje
Laureatką grantu ERC jest również prof. Magdalena Wojcieszak z Ośrodka Badań nad Migracjami. Badaczka zrealizuje projekt Zachęcanie obywateli do konsumpcji wysokiej jakości wiadomości w Internecie: teoria i praktyczne narzędzia (NEWSUSE, ang. Incentivizing Citizen Exposure to Quality News Online: Framework and Tools). Zakłada on zastosowanie modelu czynników wpływających na konsumpcję treści informacyjnych publikowanych w internecie. Prof. Wojcieszak zamierza w tym celu opracować m.in. narzędzia obliczeniowe wspomagające badanie wzajemnych oddziaływań międzyludzkich, społecznych i algorytmicznych w tym procesie. Uwzględnione zostaną również pola eksploatacji treści oraz kontekst polityczny korzystania z wiadomości online.
Wartość każdego z grantów wynosi około 2 mln euro. W tym roku o ERC CoG ubiegało się 2130 naukowców, w tym 54 z Polski. Do finansowania skierowano 308 projektów, co oznacza, że wskaźnik sukcesu wyniósł 14,4%. Przyznane środki o łącznej wartości 627 mln euro pozwolą na stworzenie około 1,8 tys. miejsc pracy dla post-doków, doktorantów i innych pracowników w uczelniach i ośrodkach badawczych w 22 krajach. Spośród państw UE najwięcej projektów będzie realizowanych w Niemczech (66), Holandii (36), Francji (23) i Hiszpanii (23). Laureaci to obywatele 43 krajów, głównie Niemcy (56), Włosi (36) i Holendrzy (27).
Cztery nowe „konsolidatory” uzupełniły portfolio grantów ERC realizowanych w Polsce. Od 2007 roku do naszego kraju trafiło (łącznie z dzisiejszymi) 79 grantów wszystkich kategorii, w tym 45 Starting Grants, 18 Consolidator Grants, 9 Advanced Grants, 6 Proof of Concept Grants i 1 Synergy Grant.
MK, źródło: UW
