Aktualności
Konferencje
18 Kwietnia
Dawna lubelska fara św. Michała Archanioła, Adam Lerue; Muzeum Narodowe w Lublinie, źródło: MN
Opublikowano: 2025-04-18

O mieście widzianym przez pryzmat jego parafii

Pod koniec maja w Lublinie odbędzie się konferencja naukowa pt. „Parafia w mieście – miasto w parafii”. Poprzedzi ją Forum Młodych Badaczy Miast skierowane do osób przed doktoratem.

Miasto i parafia to fenomeny kluczowe dla przemian cywilizacyjnych na ziemiach Polski średniowiecznej i nowożytnej. Odmienne i zarazem podobne na najbardziej elementarnym poziomie jako punkty centralne w strukturze nie tylko przestrzennej. Odrębne i jednocześnie wzajemnie powiązane na wielu płaszczyznach. Bliższe poznanie ich relacji może przyczynić się do lepszego zrozumienia zarówno parafii, jak i samego miasta.

Temu właśnie zagadnieniu poświęcona jest doroczna konferencja naukowa „Parafia w mieście – miasto w parafii”, której początki sięgają lat dziewięćdziesiątych XX wieku. Przedmiotem obrad w najbliższej edycji będzie miasto oglądane przez pryzmat jego parafii, a nie ona sama w sobie.

– Chcemy nie tyle omawiać dzieje poszczególnych placówek lub miast, co podjąć zagadnienie problemowe na konkretnym materiale źródłowym i badawczym. Zakres chronologiczny obejmuje średniowiecze i epokę nowożytną do końca XVIII wieku. W centrum naszego zainteresowania są ziemie Polski i Rzeczypospolitej Obojga Narodów, lecz zakres tematyczny obejmuje całą Europę – informują organizatorzy.

Zaplanowano pięć sesji tematycznych:

  • Tożsamość wspólnoty (m.in. Czy w średniowiecznej Polsce istniała parafia miejska?, Marek Słoń, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II; Procesja w Dni Krzyżowe w średniowiecznym Krakowie, Maria Starnawska, Uniwersytet w Siedlcach);
  • Społeczność wokół fary (m.in. Między radą a plebanem. Witrycy miejskich kościołów parafialnych w Prusach późnego średniowiecza, Marcin Sumowski, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu; W cieniu kolegiaty i zamku arcybiskupiego – o funkcjonowaniu parafii w Uniejowie w późnym średniowieczu, Zofia Wilk-Woś, Merito);
  • Uposażenie i dochody parafii (m.in. Kolekty i opłaty za sakramenty w parafii św. Jakuba w Nysie w początku XVI w., Ewa Wółkiewicz, Instytut Archeologii i Etnologii PAN; Rola świeckich w zarządzaniu majątkiem parafii. Fabrica ecclesiae w teorii i w praktyce, Dorota Żurek, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie);
  • Struktury parafialne miasta wielowyznaniowego (m.in. Parafia bez wezwania, świątyni i granic. Awaryjny model katolickiego duszpasterstwa w protestanckim Gdańsku w XVI–XIX wieku, Sławomir Kościelak, Uniwersytet Gdański; Kościół pw. Św. Trójcy w Ołyce i społeczność miejska wokół kolegiaty w XVII wieku, Natalia Biłous, IH Ukrainy, NAN Ukrainy);
  • Budynek kościoła i jego położenie (m.in. Praxis pietatis w kościele parafialnym Starego Miasta Torunia
    w średniowieczu i świadectwa jej trwania w okresie nowożytnym, Monika i Juliusz Jakubek-Raczkowscy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu; Fara jako wyraz tożsamości miasta. O kościele Mariackim i władzach Krakowa w późnym średniowieczu, Piotr Pajor, Uniwersytet Papieski Jana Pawła II).

Konferencja „Parafia w mieście – miasto w parafii” odbędzie się w dniach 28–29 maja w Interdyscyplinarnym Centrum Badań Naukowych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II i na Zamku Lubelskim. Poprzedzi ją Forum Młodych Badaczy Miast (27 maja) adresowane do osób przed doktoratem. Swoje wystąpienia zaprezentują młodzi badacze z Uniwersytetu Śląskiego, KUL, Instytutu Historii PAN. Z kolei ostatniego dnia konferencji zaplanowano sympozjum „Kościoły lubelskie”. Szczegółowy program na stronie internetowej wydarzenia.

Konferencję organizują: Komisja Historii Miast Komitetu Nauk Historycznych PAN, Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej oddział Muzeum Narodowego w Lublinie, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Towarzystwo Naukowe KUL i Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN. Patronem medialnym jest „Forum Akademickie”.

MK

Program konferencji

Dyskusja (0 komentarzy)