Powstała pionierska kolekcji fotorealistycznych wizerunków twarzy, która ma wspierać badania nad ewolucją człowieka, poznaniem i percepcją społeczną. Współtwórcami bazy Apemen Faces Database (ApeFD) są naukowcy z Polski i Hiszpanii.
ApeFD to innowacyjny zbiór obejmujący 620 imponujących, starannie przygotowanych obrazów 31 uogólnionych modeli homininów (co istotne: nie są to rekonstrukcje żadnego rzeczywistego gatunku hominina), przedstawionych w różnych wariantach koloru oczu, które wizualnie łączą współczesnych ludzi z ich dawnymi krewnymi. Każda twarz jest nie tylko wizualnie sugestywna, ale również opatrzona szczegółowymi danymi geometryczno-morfometrycznymi oraz bogatymi ocenami percepcyjnymi dotyczącymi kluczowych cech społecznych, takich jak groźność, towarzyskość, wiarygodność, zdrowie, wiek czy męskość.
Zbiór powstał dzięki współpracy naukowców z Centrum Badań nad Ewolucją Języka Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z badaczami z Akademii Wychowania Fizycznego im. Polskich Olimpijczyków we Wrocławiu, Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej im. Ludwika Hirszfelda PAN we Wrocławiu oraz Uniwersytetu w Las Palmas de Gran Canaria.
Jak powstały obrazy?
Zespół opracował kolekcję, łącząc zaawansowane narzędzia automatyczne z ręczną obróbką artystyczną. Początkowe obrazy zostały wygenerowane przy użyciu nowoczesnych systemów sztucznej inteligencji, w tym Midjourney i GetImg.ai, a ostateczne wizualizacje wykonano z wykorzystaniem modelu RealVisXL V4.0.
Postprodukcja wymagała setek godzin ręcznej obróbki przez doświadczonego grafika. Aby zapewnić spójne, fotorealistyczne rezultaty należało zwiększyć rozdzielczość, popracować nad teksturą, ustandaryzować oświetlenie, kadrować w stylu paszportowym oraz dokonać starannej edycji oczu – wylicza dr hab. Sławomir Wacewicz, dyrektor Centrum Badań nad Ewolucją Języka UMK.
Spośród około 7 tys. wygenerowanych kandydatów autorzy wybrali i dopracowali 31 finalnych twarzy, które spełniały ich cel projektowy „ludzkie, ale nie ludzkie”.
Tym, co wyróżnia ApeFD, jest unikalna filozofia projektowa. Istniejące bazy twarzy wykorzystują zdjęcia prawdziwych ludzi – to dobre rozwiązanie w przypadku typowych pytań badawczych, ale ograniczające, jeśli celem jest sprawdzenie, jak ludzie reagują na kształty twarzy wykraczające poza zakres współczesnej ludzkiej zmienności. ApeFD wypełnia tę lukę, oferując realistyczne, nieludzkie twarze, które nadal prowokują społeczne oceny (np. „czy można ufać?” albo „czy jest groźny?”).
Dzięki temu psychologowie, neurobiolodzy, prymatolodzy, a nawet osoby pracujące w branży filmowej, gamingowej czy projektowej mogą prowadzić kontrolowane eksperymenty nad spojrzeniem, zabarwieniem oczu, sygnałami tożsamości, zjawiskiem „dolin niesamowitości” czy nad ideami dotyczącymi ewolucji ludzkich oczu i twarzy. Na przykład badacze mogą:
Poza światem akademickim projektanci, filmowcy i twórcy gier mogą korzystać z edytowalnych plików źródłowych ApeFD, aby tworzyć realistyczne twarze bez ryzyka podobieństwa do rzeczywistych osób. Te praktyczne zastosowania pomagają odpowiadać na głębsze pytania naukowe – na przykład o ewolucję cech oka sprzyjających współpracy, które sprawiają, że ludzkie spojrzenie jest wyjątkowo czytelne
Baza ApeFD została zaprezentowana w czasopiśmie „Scientific Data”.
źródło: UMK