Nagrody

21 Października

Nagrodzone badaczki z Politechniki Wrocławskiej

Nagrodzono twórców najlepszych polskich innowacji

Opracowana na Politechnice Wrocławskiej technologia, wykorzystująca biopolimer z odpadowych liści poziomki do stworzenia jadalnej powłoki, która aktywnie pomaga chronić świeże owoce i warzywa, została Polskim Produktem Przyszłości instytucji szkolnictwa wyższego i nauki. Gala XXVII edycji konkursu odbyła się w Auli Głównej Politechniki Warszawskiej.

Polski Produkt Przyszłości to konkurs organizowany przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości. Nagrody przyznano w trzech kategoriach: „Produkt przyszłości instytucji szkolnictwa wyższego i nauki”, „Produkt przyszłości przedsiębiorcy”, „Wspólny produkt przyszłości instytucji szkolnictwa wyższego i nauki oraz przedsiębiorcy”.

Do PARP wpłynęło aż 157 wniosków prezentujących innowacyjne rozwiązania, które odpowiadają na wyzwania współczesnego świata. Dominowały projekty z takich dziedzin, jak medycyna i biotechnologia, energetyka oraz sztuczna inteligencja. Liczył się przede wszystkim poziom innowacyjności ocenianych technologii i produktów, przydatność ich cech i funkcjonalność dla użytkowników końcowych, a także potencjał rynkowy, poziom zaawansowania prac nad produktem czy strategia jego wprowadzenia na rynek. Nie bez znaczenia był również wpływ na środowisko, a dodatkowo punktowano posiadane patenty i zgłoszenia patentowe.

Twórców najlepszych polskich innowacji uhonorowano podczas uroczystej gali, która odbyła się w Auli Głównej Politechniki Warszawskiej. Jury przyznało trzy nagrody główne, osiem wyróżnień oraz trzy nagrody specjalne. Nagroda główna w każdej kategorii wyniosła 100 tys. zł, a wyróżnienia 25 tys. zł.

Produkt przyszłości przedsiębiorcy

Nagroda główna trafiła w ręce twórców unaczynionych modeli ludzkich tkanek in vitro do badań przedklinicznych i diagnostyki funkcjonalnej w farmacji, biotechnologii i opiece zdrowotnej. Technologia opracowana przez Living Networks (spin-off w Instytucie Chemii Fizycznej PAN) znacząco ogranicza potrzebę testów na zwierzętach oraz ułatwia wczesne eliminowanie słabo rokujących związków jeszcze w fazie przedklinicznej, pozwalając na poprawę wskaźnika sukcesu badań klinicznych, a w efekcie znaczne oszczędności w przemyśle farmaceutycznym, sięgające setek milionów dolarów per lek.

Ponadto przyznano cztery wyróżnienia:

• SmokeFinder – system inteligentnego wykrywania dymu w czasie rzeczywistym oparty na zaawansowanych algorytmach uczenia maszynowego do ultrawczesnego wykrywania pożarów lasów, opracowany przez Neuralbit Technologies Sp. z o. o.;
• Waterly – monitoring jakości wody w czasie rzeczywistym wspierany AI, opracowany przez Waterly Sp. z o.o.;
• Scanway Optical Payload – pierwszy komercyjny polski teleskop przeznaczony do badania powierzchni Księżyca, opracowany przez Scanway SA.;
• MEPS: modułowy system ochrony przed wybuchami w formie płyt okładzinowych, opracowany przez Barwa System Sp. z o.o.

Produkt przyszłości instytucji szkolnictwa wyższego i nauki

Nagroda główna została przyznana Politechnice Wrocławskiej za produkt VescFilm. To technologia, która wykorzystuje biopolimer z odpadowych liści poziomki do stworzenia jadalnej powłoki, która aktywnie pomaga chronić świeże owoce i warzywa. Celem jest dłuższe utrzymanie jakości i przydatności do spożycia produktu oraz ograniczenie pleśnienia bez dokładania kolejnego opakowania.

Autorkami pomysłu są dr inż. Marta Tsirigotis-Maniecka i dr hab. inż. Izabela Pawlaczyk-Graja z Wydziału Chemicznego PWr. Opracowana przez nie powłoka jest nanoszona bezpośrednio na świeże owoce i warzywa zaraz po zbiorze. W jej wytworzeniu wykorzystano biopolimer pozyskiwany z liści poziomki pospolitej – surowca stanowiącego biomasę odpadową z całorocznych szklarniowych upraw owoców.

Biopolimer jest integralną częścią struktury powłoki, dzięki czemu nie wymaga stosowania odrębnych chemicznych substancji aktywnych. Powłoka jest w pełni jadalna, całkowicie biodegradowalna oraz neutralna organoleptycznie, czyli nie wpływa w żaden sposób na smak ani zapach chronionych owoców i warzyw – wyjaśnia dr inż. Marta Tsirigotis-Maniecka.

To rozwiązanie skutecznie łączy barierę fizyczną z aktywną ochroną biologiczną. Cienka, wielowarstwowa struktura wykazuje działanie przeciwgrzybicze, czyli skutecznie hamuje rozwój pleśni i grzybów patogennych, antyoksydacyjne, spowalniając procesy utleniania i starzenia się żywności, oraz promieniochronne, a więc chroni produkty przed skutkami promieniowania. Grubość powłoki (od 5 nm do 15 µm) oraz jej sztywność i przepuszczalność można precyzyjnie dostosowywać do wymagań konkretnych gatunków. Wytwarzanie VescFilm zakłada użycie wyłącznie roztworów wodnych, bez toksycznych rozpuszczalników organicznych.

Rozwiązanie może być stosowane do ochrony owoców i warzyw, które szybko tracą świeżość, takich jak truskawki, maliny, borówki, jeżyny, porzeczki, a także mango, pomidory, ogórki, papryka czy cukinia.

Nanoszenie powłoki metodą zanurzeniową lub natryskową umożliwia łatwą integrację z istniejącymi liniami pozbiorczymi bez przebudowy infrastruktury. Głównymi odbiorcami są pakowalnie, chłodnie, centra dystrybucyjne, importerzy i operatorzy logistyki. Technologia znacząco ogranicza straty w łańcuchu dostaw, zmniejsza liczbę reklamacji oraz pozwala zredukować zużycie plastikowych opakowań – podkreśla dr inż. Marta Tsirigotis-Maniecka.

Przyznano także wyróżnienie dla Politechniki Łódzkiej za opracowanie rozwiązania w postaci wielokrotnie recyklingowalnych biodegradowalnych materiałów polimerowych modyfikowanych odpadowymi surowcami roślinnymi.

Wspólny produkt przyszłości instytucji szkolnictwa wyższego i nauki oraz przedsiębiorcy

W tej kategorii nagrodę główną otrzymali twórcy produktu Vguard – nieinwazyjnego systemu stymulacji mózgu stosowanego w leczeniu choroby Alzheimera i wspomagającego procesy konsolidacji pamięci. Rozwiązanie zostało opracowane we współpracy firmy Cogniguard Sp. z o.o. oraz Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego.

Wręczono również trzy wyróżnienia dla produktów:

• TWIN-NOX – technologia dwustopniowej deamonifikacji, służy do energooszczędnego usuwania azotu ze ścieków o bardzo wysokiej zawartości tego pierwiastka; opracowana przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. i Politechnikę Wrocławską;
• HearBox Mobile – aplikacja mobilna przeznaczona do przesiewowej oceny słuchu, rozumienia mowy i przetwarzania słuchowego, bez użycia słuchawek; opracowana przez Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu oraz Centrum Słuchu i Mowy Sp. z o. o.;
• SKID – modułowa i w pełni zautomatyzowana biorafineria do pełnej waloryzacji potencjału fusów kawowych, która zmienia je w nowoczesne surowce do branży kosmetycznej lub żywieniowej; opracowana przez EcoBean Sp. z o.o. i Politechnikę Warszawską.

Nagrody specjalne

Przyznano także nagrody specjalne:

• za produkt zgłoszony przez młodego przedsiębiorcę: unaczynione modele ludzkich tkanek in vitro do badań przedklinicznych i diagnostyki funkcjonalnej w farmacji, biotechnologii i opiece zdrowotnej (Living Networks Sp. z o.o.);
• za produkt z branży technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ICT): FOSREM – ultradokładny fotoniczny (światłowodowy) trzyosiowy (3D) system interferometru optycznego pracujący w precyzyjnej domenie czasu UTC i rejestrujący zmiany pozycji względem einsteinowskiej czasoprzestrzeni (Elproma Elektronika Sp. z o.o.);
• za produkt w obszarze ekoinnowacji: system do wychwytu CO2 oparty na hybrydzie Solid Oxide Electrolysis i Molten Carbonate Fuel Cells. Rozwiązanie służy do wychwytywania dwutlenku węgla ze źródeł przemysłowych oraz przygotowania go do ponownego wykorzystania w procesie metanizacji (Fuel Cell Poland Sp. z o.o.).

Dodatkowo przyznano:

• nagrodę specjalną Ministra Finansów i Gospodarki firmie XTPL SA za przemysłową głowicę drukującą UPD do precyzyjnego wytwarzania połączeń przewodzących w zaawansowanym pakowaniu półprzewodników;
• nagrodę specjalną Prezesa Urzędu Patentowego RP firmie EcoBean Sp. z o.o. i Politechnice Warszawskiej za SKID – modułową, w pełni zautomatyzowaną biorafinerię do pełnej waloryzacji potencjału fusów kawowych;
• nagrodę specjalną Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej firmie Neuralbit Technologies Sp. z o. o. za SmokeFinder – system inteligentnego wykrywania dymu w czasie rzeczywistym oparty na zaawansowanych algorytmach uczenia maszynowego do ultrawczesnego wykrywania pożarów lasów.

XXVII edycja Polskiego Produktu Przyszłości po raz kolejny udowodniła, że polscy naukowcy i przedsiębiorcy potrafią tworzyć rozwiązania konkurencyjne na arenie międzynarodowej – przełomowe technologicznie, odpowiedzialne środowiskowo i gotowe do wdrożeń rynkowych. Co więcej, różnorodność zgłaszanych projektów pokazuje, że polskie innowacje nie ograniczają się do jednej branży, lecz odpowiadają na wyzwania w wielu obszarach gospodarki i życia społecznego.

Gala finałowa konkursu była zwieńczeniem pierwszej edycji Święta Polskich Innowacji. Istotną częścią tego wydarzenia było Forum Przedsiębiorczości, czyli cykl paneli dyskusyjnych poświęconych m.in. polskim technologiom AI, dual use, roli sektora prywatnego w budowie odporności państwa oraz instrumentom wsparcia dla innowatorów. Uczestnicy mogli również odwiedzić Showroom Innowacji – strefę wystawienniczą, w której zaprezentowano innowacyjne produkty i technologie, w tym rozwiązania stworzone przez laureatów Polskiego Produktu Przyszłości.

MK, źródło: PARP, PWr