Grupa naukowców z Wydziału Biologii Uniwersytetu Jagiellońskiego przeprowadziła badania, w wyniku których poznane zostały mechanizmy fizjologicznego usuwania neutrofilowych sieci komórkowych z naczyń krwionośnych. Wyniki opublikowano w najnowszym wydaniu czasopisma „Blood”.
W przebiegu licznych chorób, w naczyniach krwionośnych tworzone są neutrofilowe sieci zewnątrzkomórkowe (ang. neutrophil extracellular traps, NET). Sieci te tworzą neutrofile, a mają one za zadanie unieruchamianie patogenów (m.in. bakterii), czasem także ich zabijanie, jednak nawet po ich eliminacji NET pozostają w naczyniach, powodując uszkodzenia wielonarządowe, np. w przebiegu sepsy (posocznicy), chorobach autoimmunizacyjnych czy nowotworowych.
Grupa prof. Elżbiety Kołaczkowskiej z Wydziału Biologii Uniwersytetu Jagiellońskiego wyjaśniła mechanizmy, które są odpowiedzialne za fizjologiczne usuwanie NET z naczyń krwionośnych (komórki, receptory) oraz wykazała, że proces ich usuwania jest bardzo długotrwały i może trwać kilka miesięcy, a w niektórych przypadkach nawet do roku. W trakcie tych badań naukowcy odkryli, że usuwanie NET powoduje samoodnawianie się tych struktur (powstaje „druga fala NET”), które jest bardzo precyzyjne czasowo, i wykazali, jaki jest szczegółowy mechanizm tego zjawiska.
– Co ważne, nasze badania wskazały, jakie są krótko- i długoterminowe konsekwencje tego zjawiska, które w uproszczeniu można porównać do kolejnych zachorowań (np. dwa razy na wiosnę vs. na wiosnę i potem jesienią). W tym pierwszym przypadku kolejne fale NET nie są szkodliwe, ale w tym drugim (częstszym) uszkodzenia narządów są znacznie zaostrzone, a reakcja zapalna jest nadmiernie intensywna – tłumaczy prof. Elżbieta Kołaczkowska z Zakładu Hematologii Eksperymentalnej Instytutu Zoologii i Badań Biomedycznych UJ. – Udało nam się wskazać, na co powinny być skierowane terapie w chorobach, w których dochodzi do nadmiernego tworzenia NET, w tym w sepsie, w przypadku której nie ma specyficznych i skutecznych metod leczenia poza antybiotykoterapią i leczeniem objawów – dodaje.
Ważnym aspektem publikacji jest zastosowanie techniki mikroskopii in vivo (intravital microscopy). Dzięki niej naukowcy mogą „zajrzeć” do naczyń krwionośnych żywych myszy i rejestrować dynamiczne procesy zachodzące w czasie rzeczywistym.
Wyniki badań krakowskiego zespołu opublikowano w najnowszym wydaniu czasopisma „Blood”.
źródło: UJ
W czasie studiów miałem ćwiczenia z Panem dr Santockim, już wtedy dało się wyczuć jego pasję do nauki i ogromne zaangażowanie. Artykuł w tak prestiżowym czasopiśmie to była tylko kwestia czasu! Serdecznie gratuluję mu tego sukcesu!
Powyższy artykuł jest na podstawie rozprawy doktorskiej Michała Santockiego (obronionej z wyróżnieniem z resztą). Wiele lat ciężkiej pracy jednej osoby, oryginalne pomysły i rozwiązania pokazane w tym artykule to jego zasługa.