Blisko 4,5 mld zł przeznaczy na 40 tegorocznych konkursów Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Zgodnie z przyjętą właśnie strategią, do 2030 roku NCBR ma się stać najważniejszą pod względem skali działania agencją finansującą prace badawczo-rozwojowe w Polsce.
W lutym ubiegłego roku prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację ustawy, w wyniku której Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wróciło pod nadzór ministra nauki. Dwa lata wcześniej uprawnienia te zostały przeniesione na na ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego. Wraz z przejęciem kontroli nad agencją, ówczesny minister nauki Dariusz Wieczorek zarządził audyt finansów NCBR. To pokłosie głośnych w ostatnich latach publikacji, w których opisywano nieprawidłowości w funkcjonowaniu instytucji, z próbami wyłudzenia środków włącznie. Jednocześnie nastąpiły zmiany w kierownictwie Centrum. Nowym dyrektorem został prof. Jerzy Małachowski. To jemu powierzono przygotowanie i wdrożenie planu naprawczego oraz opracowanie nowej strategii NCBR.
Efekty tych działań przedstawiono dziś na konferencji prasowej. Głównym celem planu naprawczego NCBR jest usunięcie problemów i nieprawidłowości wskazanych w dotychczasowych kontrolach i audytach oraz zbudowanie mechanizmów minimalizujących ryzyko ponownego ich wystąpienia w przyszłości. Dokument ma również zapewnić właściwą organizację działalności Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
Działania służą eliminacji pola do nadużyć, zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania Centrum oraz najwyższych standardów obsługi jego wnioskodawców i beneficjentów, tak aby nikt nie miał wątpliwości, że ocena nowatorskich projektów czy wydatkowanie środków odbywa się w sposób uczciwy, rzetelny, bezstronny i transparentny – przekonuje dyrektor NCBR.
Plan naprawczy implementuje rekomendacje europejskich i krajowych organów kontrolnych. Dokument zakłada realizację działań krótko- i długoterminowych, mających przywrócić zaufanie do instytucji. Przewiduje m.in. uszczelnienie i usprawnienie procedur, transformację cyfrową, a także niezbędne zmiany o charakterze zarządczym, kontrolnym i strukturalnym.
Zaprezentowano także nową strategię agencji. To odpowiedź na wyzwania stojące przed instytucją i jej otoczeniem. Planowane jest wzmocnienie roli Centrum we wspieraniu realizacji kluczowych dla państwa strategicznych projektów i rozwoju nowoczesnych technologii oraz inicjowanie działań prowadzących do wzrostu innowacyjności. Nacisk położony będzie na komercjalizację wyników prac B+I. Kierownictwo agencji zamierza wzmocnić współpracę środowiska naukowego z biznesem. Zwiększony ma być także stopień cyfryzacji instytucji.
Zgodnie z przyjętymi celami, do 2030 roku Narodowe Centrum Badań i Rozwoju ma się stać najważniejszą ze względu na skalę działania agencją finansującą prace badawczo-rozwojowe w Polsce, wyławiającą najlepsze pomysły i wspierającą strategiczne rozwiązania przyszłości. Wykorzystując potencjał swoich ekspertów, NCBR ma być centrum wiedzy o innowacjach.
W tym roku na wsparcie naukowców oraz przedsiębiorców NCBR przeznaczy 4,5 mld zł w ramach 40 konkursów. Ze środków największego programu wsparcia polskich przedsiębiorców – Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki, Centrum zrealizuje dwa nabory w ramach konkursu Ścieżka SMART dla konsorcjów, nabór Ścieżka SMART na projekty na rzecz dostępności oraz ogłosi dwa konkursy Seal of Excellence – środowisko sprzyjające innowacjom. Z kolei w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego, którego odbiorcami są uczelnie, NCBR zrealizuje nabory Doskonałość dydaktyczna, Kształcenie na potrzeby gospodarki oraz Wzmocnienie potencjału administracyjnego uczelni.
W tym roku planowana jest również realizacja całkowicie nowej inicjatywy – mechanizmu finansowania STEP (Strategic Technologies for Europe Platform), czyli Platformy na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy. To inicjatywa Komisji Europejskiej, by wesprzeć wiodącą pozycję Europy w dziedzinie technologii krytycznych. STEP przeznaczony będzie dla projektów dotyczących rozwoju technologii krytycznych, wytwarzania technologii krytycznych oraz ochrony i wzmacniania łańcuchów wartości. STEP koncentruje się na trzech sektorach: technologie cyfrowe, czyste i zasobooszczędne technologie oraz biotechnologie. Działanie realizowane będzie dzięki środkom z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki. Na tę inicjatywę zaplanowano dodatkowe 1,8 mld zł.
Oprócz sprawdzonych formatów programów strategicznych, NCBR planuje również zaktualizowaną formułę programu INFOSTRATEG oraz realizację zupełnie nowych programów, jak AGROSTRATEG dla sektora rolno-spożywczego oraz NUKLEOSTARTEG wspierający badania naukowe i prace rozwojowe w sektorze energetyki jądrowej.
źródło: NCBR