Komisja Europejska zatwierdziła nowy harmonogram konkursów Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych. Do rozdysponowania jest w sumie ponad 2,6 mld euro.
European Research Council (ERC) od 2008 roku oferuje prestiżowe granty, które mają pomóc naukowcom w dokonywaniu przełomowych odkryć. Do tej pory sfinansowano w ten sposób około 17 tys. projektów o wartości blisko 30 mld euro, które zaowocowały ponad 200 tys. artykułów w czasopismach naukowych, około 2200 patentami i powstaniem 400 spółek typu spin-off.
Przyjęty właśnie program jest już piątym realizowanym w ramach unijnego programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa. Dokument został opracowany i zatwierdzony przez Radę Naukową ERC oraz przyjęty przez Komisję Europejską. Do rozdysponowania w konkursach przeznaczono w sumie ponad 2,6 miliarda euro, a na granty – według szacunków – może liczyć ponad 1,1 tys. naukowców.
Pierwszy nabór wniosków rusza już dziś (9 lipca) i dotyczy początkujących naukowców (Starting Grants). Najlepsi badacze otrzymają granty o wartości 1,5 mln euro na stworzenie własnego, niezależnego zespołu lub programu badawczego. Wnioski przyjmowane są do 14 października. Do rozdysponowania jest 705 mln euro. Suma ta pozwoli finansować około 450 projektów.
Jutro z kolei (10 lipca) wystartuje konkurs na granty w zakresie synergii (Synergy Grants). Służą one rozwiązywaniu ambitnych problemów badawczych przez 2–4 liderów (Principal Investigators), niezależnie od posiadanego stopnia naukowego, oraz ich zespołów. Dotyczą wszystkich dziedzin wiedzy. Wartość jednego grantu może wynieść nawet 10 mln euro. We wniosku należy wykazać, że osiągnięcie przełomowych wyników proponowanych badań nie jest możliwe w pojedynkę, a tylko we współdziałaniu liderów. Aplikacje będą przyjmowane do 5 listopada, a pula środków wynosi 500 mln euro (ok. 49 grantów).
Po wakacjach zostanie uruchomiony konkurs o granty dla naukowców u progu samodzielności badawczej (Consolidator Grants), którzy ugruntowują własny niezależny zespół lub program badawczy. Termin otwarcia wyznaczono na 25 września, zamknięcie – 13 stycznia 2026. Naukowcy powalczą o granty (maksymalna wartość pojedynczego = 2 mln euro) na łączną sumę 673 mln euro (ok. 328 grantów).
W przyszłym roku (28 maja) ERC ogłosi zaproszenie do składania wniosków o granty dla doświadczonych naukowców (Advanced Grants). Zakończenie naboru przewidziano na 27 sierpnia 2026. W tym przypadku do rozdzielenia jest 747 mln euro (ok. 294 grantów o wartości 2,5 mln euro każdy).
W nowym programie pracy wprowadzono zmiany w strukturze wniosku. W pierwszej, maks. pięciostronicowej części, należy przedstawić ogólną koncepcję projektu, w tym pytania badawcze, na które próbuje się odpowiedzieć, a także cele i strategię prowadzącą do ich osiągnięcia. Druga część, bardziej szczegółowa, powinna zawierać informacje dotyczące m.in. metodologii, oceny ryzyka oraz uzasadnienia wnioskowanego budżetu. Wykonalność będzie teraz oceniana dopiero na drugim etapie.
Przypomnijmy, że 15 lipca Krajowy Punkt Kontaktowy w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju we współpracy z Agencją Wykonawczą Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERCEA) organizuje bezpłatne webinarium „ERC funding opportunities for researchers in Poland”, podczas którego będzie się można dowiedzieć m.in. jakie możliwości oferuje European Research Council, jak przygotować konkurencyjny wniosek oraz na jakie wsparcie można liczyć ze strony krajowych instytucji.
Do naszego kraju trafiło do tej pory 95 grantów ERC wszystkich kategorii, w tym 49 Starting Grants, 19 Consolidator Grants, 17 Advanced Grants (w tym cztery sprzed kilku tygodni), 8 Proof of Concept Grants i 2 Synergy Grants.
Mariusz Karwowski
