Zespół naukowców z kilku polskich ośrodków odkrył nowe „sensory” poziomu żelaza w organizmie. Rezultaty ich badań mogą mieć zastosowanie w medycynie i prowadzić do nowych terapii.
Niedobór żelaza to globalny problem zdrowotny – szacuje się, że dotyczy on co najmniej miliarda ludzi na świecie. Żelazo to mikroelement niezbędny dla wielu istotnych funkcji życiowych, jednak zarówno jego deficyt, jak i nadmiar mogą być szkodliwe i prowadzić do uszkodzenia narządów, a także rozwoju chorób. Dlatego, jak przekonują badacze, poziom żelaza w organizmie powinien być ściśle kontrolowany.
Co zaskakujące, dopiero w ostatnich dwóch dekadach odkryto mechanizmy molekularne kontrolujące poziom żelaza w ludzkim ciele. Niewielki hormon wytwarzany przez wątrobę, zwany hepcydyną, został opisany jako kluczowy regulator ogólnoustrojowej homeostazy żelaza. Następnie zidentyfikowano kolejne białko, cytokinę BMP6, która aktywuje produkcję hepcydyny. BMP6 działa jak „sensor” poziomu żelaza – synteza tego białka wzrasta wraz z nadmiarem tego pierwiastka w organizmie. Niemniej, mechanizmy molekularne, które są odpowiedzialne za regulację BMP6 poprzez poziom żelaza w organizmie, są nadal słabo poznane.
Najnowsze odkrycie w zakresie gospodarki żelaza w organizmie to efekt prac naukowców z Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie, przy współudziale badaczy z Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie, Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. M. Mossakowskiego PAN, Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN. Odkryli oni nową komórkową ścieżkę sygnałową, która indukuje BMP6 w warunkach nadmiaru żelaza, składającą się z kinaz MAP i czynnika o nazwie ETS1.
Białka te są aktywowane przez wolne rodniki generowane przez akumulację żelaza i bezpośrednio łączą się z DNA, aby wywołać zwiększoną ekspresję BMP6. Nasze odkrycie może utorować drogę do nowych terapii, mających na celu korektę równowagi żelaza poprzez modulację poziomu BMP6, a także potencjalnie pomóc zdiagnozować podłoże genetyczne zaburzeń związanych z gospodarką żelaza, o nieznanej dotąd przyczynie – komentuje Gabriela Żurawska, pierwsza autorka publikacji.
Artykuł z wynikami prac polskich badaczy ukazał się w American Journal of Hematology.
GaL, źródło: MIBMiK