Aktualności
Życie akademickie
30 Kwietnia
Opublikowano: 2026-04-30

Polska fantastyka kończy 250 lat – plebiscyt na najważniejsze powieści sci-fi

Trwa plebiscyt na najważniejsze polskie powieści science fiction. Okazją jest 250 rocznica ukazania się książki „Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki” autorstwa Ignacego Krasickiego. To pierwsza polska powieść osadzona w konwencji fantastyki.

15 marca 1776 roku ukazała się książka „Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki” autorstwa Ignacego Krasickiego. Dzieło to uznawane jest za pierwszą polską powieść, a zarazem symboliczny początek rodzimej literatury fantastycznej. Z okazji 250-lecia tego wydarzenia Polska Fundacja Fantastyki Naukowej organizuje plebiscyt, który ma wyłonić dziesięć najważniejszych polskich powieści science fiction, które ukazały się na przestrzeni ćwierci tysiąclecia.

Celem inicjatywy jest nie tylko oddanie hołdu wielowiekowej tradycji, ale przede wszystkim spojrzenie na dorobek gatunku oczami czytelników. Od wizjonerskich koncepcji Jerzego Żuławskiego, przez filozoficzną głębię Stanisława Lema i diagnozy społeczne Janusza A. Zajdla, po intelektualne konstrukcje Jacka Dukaja polska fantastyka od zawsze była przestrzenią analizy rzeczywistości i eksperymentu myślowego. To właśnie głosy miłośników science fiction wskażą tytuły, które najlepiej reprezentują ten dorobek i wyznaczają jego kanon.

Plebiscyt składa się z dwóch etapów. Do 15 maja czytelnicy zgłaszają swoje ulubione tytuły – każda osoba może nominować trzy powieści polskiego autora utrzymane w konwencji science fiction. Spośród zgłoszeń wyłonionych zostanie 25 tytułów z największą liczbą nominacji.

W drugim etapie, który potrwa od 15 czerwca do 15 sierpnia, uczestnicy będą oddawać głosy na trzy wybrane przez siebie powieści spośród 25 finalistek. Wyniki plebiscytu, a zarazem złota dziesiątka polskiej fantastyki naukowej, zostaną ogłoszone 12 września w dniu urodzin Stanisława Lema podczas VI Kongresu Futurologicznego.

Formularz głosowania, a także regulamin plebiscytu dostępne są na stronie internetowej Polskiej Fundacji Fantastyki Naukowej.

Jak wyglądają wzajemne oddziaływania nauki i literatury science fiction? Czy nauka i technologia inspiruje dziś fantastykę naukową? Czy science fiction może zainspirować współczesną naukę i technologię? Czy i jak badania naukowe odbijają się w światach kreowanych przez science fiction? Z osiągnięć jakich dziedzin nauki najchętniej korzysta dziś fantastyka? Jak prezentuje się polska science fiction na tle światowej, zarówno pod względem implementacji osiągnięć naukowych do literatury, jak i pod względem wartości literackiej utworów? Jakich autorów science fiction, przede wszystkim polskich, ale i zagranicznych, warto dziś czytać i dlaczego? Poniżej przypominamy teksty, które ukazały się na naszych łamach w bloku „Nauka i fantastyka”.

MK

Kosik, Cholewa, Salik, Vizvary i inni wizjonerzy

Science fiction, czyli literackie potyczki z nauką

„Miliardy małych utopii”

O pożytkach płynących z badania fantastyki naukowej

Science fiction jako cywilizacyjny eksperyment myślowy

Czy naukowcy śnią o elektrycznych owcach?

Dyskusja (1 komentarz)
  • ~Akademik 04.05.2026 20:10

    Czy wybitna twórczość panów Gowina i Czarnka mieści się w tej kategorii???