Stworzenie bezpiecznej, odpornej na ataki infrastruktury kwantowej, która połączy trzy państwa naszego regionu zakłada projekt QKD Network Germany‑Poland‑Czechia, który rozpoczął się w marcu. Będzie to pierwsza w Europie Środkowej tak rozbudowana międzynarodowa sieć wykorzystująca Quantum Key Distribution – technologię generowania i dystrybucji kluczy kryptograficznych, odporną nawet na przyszłe zagrożenia wynikające z użycia komputerów kwantowych.
Projekt QKD Network Germany‑Poland‑Czechia stanowi część europejskiej strategii EuroQCI, której celem jest zbudowanie kontynentalnej, kwantowo‑bezpiecznej sieci komunikacji cyfrowej. Wspólna inicjatywa rozszerzy i połączy istniejące krajowe infrastruktury komunikacji kwantowej (QCI), tworząc odporny transgraniczny szkielet sieci kwantowej. Taka połączona sieć nie tylko zwiększy współpracę między państwami partnerskimi, lecz także posłuży jako model dla szerszych europejskich inicjatyw w zakresie komunikacji kwantowej.
Dzięki wdrożeniu technologii Quantum Key Distribution (QKD) możliwa będzie wymiana kluczy kryptograficznych w sposób odporny na manipulacje i próby włamania. Zapewni to ochronę krytycznych informacji nawet przed potencjalnymi zagrożeniami ze strony przyszłych komputerów kwantowych, które mogą sprawić, że wiele klasycznych metod szyfrowania stanie się przestarzałych – wyjaśnia dr hab.
inż. Jarosław Protasiewicz, dyrektor Ośrodka Przetwarzania Informacji, który jest jednym z partnerów inicjatywy.
Z kolei Piotr Rydlichowski, ekspert z Działu Infrastruktury Sieciowej i Usługowej Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego, zapowiada, że zostaną zbudowane redundantne, międzynarodowe połączenia oraz uruchomione scenariusze zastosowania technologii QKD z wykorzystaniem międzynarodowych połączeń, usług i aplikacji. Kluczowym elementem będzie krajowa sieć komunikacji kwantowej PIONIER-Q, która umożliwi zbudowanie, uruchomienie oraz operowanie międzynarodowymi połączeniami technologii QKD oraz integrację z krajowymi projektami związanymi z tą technologią.
Projekt pozwoli na połączenie istniejących infrastruktur komunikacji kwantowej w jedną europejską sieć kwantową, a w zasadzie w sieć sieci kwantowych operowanych przez różne państwa i podmioty (trochę na wzór znanego nam Internetu).
Kwantowy sygnał z satelity do Ziemi
Inicjatywa będzie służyć szerokiemu gronu interesariuszy krajowych, w tym instytucjom rządowym, operatorom infrastruktury krytycznej, podmiotom finansowym, ośrodkom badawczym oraz centrom danych. Umożliwiając tym organizacjom bezpieczną komunikację, projekt wzmocni krajowe i regionalne zdolności w zakresie cyberbezpieczeństwa, pomagając chronić kluczowe dane i systemy.
Ważnym elementem projektu jest integracja naziemnych sieci kwantowych z optycznymi stacjami naziemnymi, co umożliwi komunikację pomiędzy naziemnymi sieciami kwantowymi a satelitami. Integracja ta stanowi istotny krok w kierunku realizacji dystrybucji klucza kwantowego satelita–Ziemia (satellite-to-ground QKD), technologii, która w przyszłości umożliwi globalne połączenia komunikacji kwantowej.
Łącząc komponenty naziemne i kosmiczne, projekt pomoże stworzyć fundament pod paneuropejski, a w dalszej perspektywie globalny system komunikacji kwantowej. W ten sposób odegra ważną rolę we wzmacnianiu cyfrowej suwerenności Europy oraz jej odporności w zakresie cyberbezpieczeństwa. Zapewni to naszemu kontynentowi utrzymanie pozycji lidera w dziedzinie bezpiecznych innowacji cyfrowych oraz lepsze przygotowanie na wyzwania ery kwantowej. Poza osiągnięciami technologicznymi projekt będzie również sprzyjał współpracy naukowej, wymianie wiedzy oraz innowacjom między uczestniczącymi krajami. Inicjatywa wspiera bezpieczną transformację cyfrową usług publicznych, kluczowych sektorów przemysłu oraz ośrodków badawczych — przyczyniając się do budowy bezpieczniejszej, lepiej połączonej i technologicznie suwerennej Europy.
Projekt QKD Network Germany‑Poland‑Czechia jest finansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Connecting Europe Facility (CEF Digital). Jego całkowita wartość przekracza 16,2 mln euro. Liderem przedsięwzięcia jest Hochschule Nordhausen z Niemiec, a w międzynarodowym konsorcjum wraz z jednostkami z Czech i Niemiec i poza OPI oraz PCSS są jeszcze Uniwersytet Warszawski, Politechnika Wrocławska i NASK.
MK, źródło: OPI
Cenna inicjatywa!
Może jednak należało trochę poczekać z wprowadzeniem KSeF?