Życie akademickie

21 Września

Źródło: Tekniska museet

Rok 2027 będzie Rokiem Nauki

Rok 2027 będzie Rokiem Nauki – uchwałę w tej sprawie przyjął Sejm. W ten sposób zostanie upamiętniona 160 rocznica urodzin Marii Skłodowskiej-Curie, której dorobek naukowy na trwale zmienił oblicze współczesnej fizyki i chemii.

Za przyjęciem uchwały ustanawiającej rok 2027 Rokiem Nauki głosowało 423 posłów, przeciwko była jedna osoba, a dwie wstrzymały się głosu. W uzasadnieniu przypomniano, że właśnie w przyszłym roku przypada 160 rocznica urodzin polskiej uczonej Marii Skłodowskiej-Curie, jednej z najwybitniejszych postaci w historii światowej nauki i dwukrotnej laureatki Nagrody Nobla.

Rok 2027 będzie Rokiem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Rokiem Objawień Matki Bożej Gietrzwałdzkiej i Rokiem Nauki. Sejm wybrał patronów przyszłego roku. Wśród nich są także Tadeusz Mazowiecki, św. Andrzej Bobola, Jerzy Żurawlew i Kazimiera Bujwidowa. pic.twitter.com/PSibvArKwz

— Sejm RP🇵🇱 (@KancelariaSejmu) September 18, 2026

Urodziła się w Warszawie w 1867 roku. W wieku 24 lat wyjechała do Paryża, by tam podjąć studia – na ziemiach polskich kobiety nie mogły wówczas studiować. W 1895 roku wyszła za mąż za francuskiego fizyka Piotra Curie. Otrzymała wtedy francuskie obywatelstwo, ale swoje dzieci uczyła polskiego. Żyjąc na emigracji, utrzymywała z rodzinnymi stronami ścisły kontakt – podkreślono w uzasadnieniu sejmowej uchwały.

Skłodowska-Curie była jedną z pierwszych kobiet studiujących nauki ścisłe na Sorbonie, a także pierwszą, która uzyskała stopień doktora fizyki. Jako pionierka, prowadząc wykłady na tej uczelni, przecierała także szlaki innym kobietom.

Wprowadziła do nauki pojęcie promieniotwórczości. Wraz z mężem odkryła dwa nowe pierwiastki: polon i rad, przyczyniając się tym samym do rozwoju badań nad strukturą materii. Za wybitne osiągnięcia otrzymała Nagrodę Nobla, i to dwukrotnie, czego przed nią nie dokonał nikt: w 1903 roku uhonorowano ją w dziedzinie fizyki, a osiem lat później – w dziedzinie chemii. To również pierwszy przypadek w historii, gdy noblista otrzymał wyróżnienie w dwóch różnych dziedzinach nauk przyrodniczych.

Jej odkrycia zapoczątkowały rozwój nowych dziedzin nauki, takich jak radiochemia i radiologia, oraz stworzyły podstawy dla współczesnej diagnostyki i terapii nowotworowej. W czasie I wojny światowej zorganizowała Francuską Wojskową Szkołę Radiologiczną, przyczyniając się do ratowania życia tysiąca rannych żołnierzy.

W uchwale dodano, że Skłodowska-Curie utrzymywała ścisłe związki z Polską: wspierała rozwój polskiej nauki, współpracowała z krajowymi środowiskami naukowymi, a z jej inicjatywy powstał Instytut Radowy w Warszawie, któremu przekazała pierwszy gram radu. Jej działalność przyczyniła się do rozwoju badań jądrowych w Polsce. Zmarła 4 lipca 1934 roku we Francji. W 1995 roku jej szczątki zostały przeniesione do paryskiego Panteonu.

Postać Marii Skłodowskiej-Curie pozostaje symbolem determinacji, niezależności intelektualnej oraz przełamywania barier społecznych, w tym ograniczeń, z jakimi mierzyły się kobiety w nauce. Jej życie i osiągnięcia stanowią inspirację dla kolejnych pokoleń badaczek o badaczy – czytamy w uchwale Sejmu.

W uznaniu dla jej dorobku oraz roli nauki w rozwoju cywilizacyjnym, społecznym i gospodarczym, rok 2027 ustanowiono Rokiem Nauki. Celem ma być podkreślenie znaczenia badań naukowych i innowacji dla rozwoju państwa, promocja edukacji opartej na wiedzy oraz popularyzacja osiągnięć polskiej i światowej nauki.

Rok ten powinien sprzyjać współpracy środowisk naukowych, edukacyjnych i społeczno-gospodarczych, a także zwiększeniu zainteresowania nauką wśród dzieci i młodzieży. Powinien też stać się impulsem do wzmacniania nauki w życiu publicznym, w szczególności poprzez wspieranie rozwoju młodych naukowców oraz budowanie prestiżu działalności naukowej – podsumowano.

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego napisało na swoich profilach w mediach społecznościowych, że Rok Nauki będzie czasem popularyzacji wiedzy, promocji badań i innowacji oraz inspirowania młodych ludzi do odkrywania świata. „Będzie również przestrzenią do rozmowy o tym, jak badania mogą pomóc nam odpowiadać na najważniejsze wyzwania współczesności. Niech 2027 będzie rokiem ciekawości, odkrywania i odwagi w zadawaniu pytań” – dodano.

🔬 2027 będzie Rokiem Nauki!

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjął uchwałę ustanawiającą 2027 Rokiem Nauki. W ten sposób upamiętnił 160. rocznicę urodzin Marii Skłodowskiej-Curie – jednej z najwybitniejszych postaci w historii światowej nauki i dwukrotnej laureatki Nagrody… pic.twitter.com/0BJnDBUcPo

— Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (@MNiSW_GOV__PL) September 18, 2026

Mariusz Karwowski, źródło: Sejm RP