Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Akademii im. Jakuba Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim wygrali granty na realizację projektów poświęconych przeciwdziałaniu dezinformacji, a także błędnym przekonaniom o nauce w polskiej przestrzeni informacyjnej.
Ogólnopolski konkurs „Nauka Sprawdza” zorganizowało Centrum Współpracy i Dialogu Uniwersytetu Warszawskiego. Miał na celu wsparcie krótkich projektów badawczych poświęconych przeciwdziałaniu dezinformacji i błędnym przekonaniom o wiedzy oraz nauce w polskiej przestrzeni informacyjnej – poprzez analizę mechanizmów powstawania, rozpowszechniania i oddziaływania dezinformacji oraz badanie sposobów wzmacniania odporności społecznej na manipulacje oparte na treściach naukowych lub pseudonaukowych.
Nadesłano 48 zgłoszeń, które obejmowały szerokie spektrum badań nad dezinformacją opartą na treściach naukowych: od analiz błędów statystycznych i manipulacji danymi w publikacjach medycznych, przez badania skuteczności interwencji i edukacji medialnej, po te związane z prawnymi mechanizmami rozpowszechniania fałszywych treści. Ostatecznie wyłoniono trzy projekty, które najlepiej odpowiedziały na potrzebę demaskowania fałszywych narracji i badania mechanizmów dezinformacji naukowej.
Najwyższą ocenę otrzymał pomysł dr. n. med. Michała Ordaka z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku „Błędy rozumowania statystycznego jako mechanizm dezinformacji naukowej: analiza interpretacji publikacji medycznych wykorzystywanych w narracjach antyszczepionkowych”. Pozwoli on odpowiedzieć na pytanie, jak komunikować naukę, aby nie była podatna na pseudonaukowe przeinaczenia.
Pomysł zrodził się z mojej wieloletniej pracy jako edytora statystycznego w międzynarodowych czasopismach naukowych. Na co dzień oceniam poprawność analiz m.in. w „Journal of the American Heart Association” czy „Reports Medicine”. Doświadczenia te pozwoliły mi dostrzec, że jednym z kluczowych mechanizmów dezinformacji jest błędna interpretacja danych. Przyznany grant umożliwia przeanalizowanie, jak publikacje medyczne są wykorzystywane w polskojęzycznych narracjach antyszczepionkowych, oraz opracowanie rekomendacji dla naukowców, redakcji i instytucji zdrowia publicznego – opisuje laureat cytowany na stronie internetowej UMB.
Kolejny mikrogrant przyznano dr hab. Agnieszce A. Niekrewicz z Akademii im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim na projekt „Memy obrazkowe i virale filmowe jako narzędzia dezinformacji naukowej”. W jego ramach zbadany zostanie jeden z najbardziej dynamicznie rozwijających się obszarów współczesnej dezinformacji: memy i krótkie przekazy wizualne. Autorka zaproponuje spójny, ośmiowarstwowy model analityczny (dyskurs, pragmatyka, styl, multimodalność, narracja, ideologia, obraz naukowca, zależność od medium) do uchwycenia mechanizmów dezinformacji wizualnej.
Z kolei dr Lidia Wiśniewska-Nogaj z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu w projekcie „Rodzic w sieci dezinformacji. Uwarunkowania trafnej oceny wiarygodności informacjium o rozwoju dziecka” zbada odporność rodziców małych dzieci na dezinformację w słabo zbadanym polskojęzycznym obszarze parentingowym i zaproponuje praktyczne rekomendacje dla rodziców, psychologów, służb zdrowia i twórców treści.
MK, źródło: UW, UMB
Przydałoby się tutaj właczyć twórczość dziennikarza z Biblioteki UM w Warszawie, z preambułą zawierającą błagalny list o komunistach...