Do 19 kwietnia trwa nabór projektów do Commercialization Reactor. To program transferu wiedzy i technologii, w którym naukowiec rozwija technologię, pozostając w świecie badań, a zarządzaniem spółką spin-off zajmuje się osoba z dużym doświadczeniem biznesowym i menadżerskim.
To propozycja dla naukowców, którzy chcą, aby wyniki ich badań miały wpływ na świat, ale nie chcą zajmować się prowadzeniem firmy ani sprzedażą technologii. W programie naukowiec otrzymuje znaczną część udziałów w spółce, a jego zaangażowanie w firmę zajmuje kilka godzin tygodniowo. Na czele spółki staje profesjonalista z dużym doświadczeniem biznesowym i menadżerskim oraz poczuciem misji. Przyszli wspólnicy dobierani są na zasadzie wzajemnego dopasowania i wspólnego celu. Z kolei uczelnia lub instytut nie ponosi bezpośrednich kosztów finansowych, zaś Centrum Transferu Technologii czuwa nad bezpieczeństwem własności intelektualnej i jest partnerem procesu.
To model, który realnie odciąża naukowców od biurokracji i ryzyka biznesowego, a co więcej wywodzi się z Europy Centralnej, bazuje na specyfice naszego regionu – zapewnia dr Robert Dwiliński, prezes Fundacji PACTT (Porozumienie Akademickich Centrów Transferu Technologii), która jest wyłącznym partnerem Commercialization Reactor w Polsce.
Model transferu wiedzy i technologii stosowany w programie Commercialization Reactor to potwierdzone 16-letnią praktyką partnerstwo czterech stron: naukowca, jego uczelni lub instytutu, profesjonalisty z dużym doświadczeniem biznesowym, oraz zespołu Commercialization Reactor. Na późniejszym etapie dołączają kolejni partnerzy: inwestorzy, partnerzy z przemysłu, eksperci itd.
Co ważne, uczelnie i inne jednostki naukowo-badawcze pełnią wiodącą rolę w zakresie ochrony IP, a sposób działania jest dostosowany do polityki komercjalizacji danego podmiotu naukowego – zaznacza Dwiliński.
Model win-win dla nauki i biznesu
Commercialization Reactor, w odróżnieniu od typowych programów inkubacyjnych czy akceleracyjnych, nie oczekuje od naukowca wejścia w rolę menadżera. Wokół badacza i wspólnie z nim formowany jest zespół, a na późniejszym etapie włączani są inni partnerzy. Model działania wypracował Nikolai Adamovitch, łotewski fizyk jądrowy, przedsiębiorca i inwestor, który przeszedł drogę od naukowca do seryjnego przedsiębiorcy, działając zarówno w biznesie technologicznym, jak i komercyjnym.
Niemal 65 proc. europejskich patentów nie zostaje wykorzystanych. Oczekiwanie, że badacze porzucą swoją pasję i zajmą się prowadzeniem biznesu to jakby kazać maratończykowi zejść z trasy, żeby zajął się organizacją biegu – przyznaje Adamovitch, twórca i lider Commercialization Reactor, który od ponad 16 lat koncentruje się na tworzeniu możliwości rozwoju dla naukowców.
Drugim partnerem PACTT w projekcie komercjalizacji jest Venture Partners z Colorado University w Boulder, które wspiera fundację merytorycznie, koncentrując się na transferze amerykańskiego know-how w zakresie budowania startupów deep-tech. Kluczowym obszarem jest adaptacja modelu „Customer First” oraz metodologii Venture Building, bezpośrednio zbieżnej z modelem Commercialization Reactor, oraz zapewnia polskim spin-offom dostęp do najwyższych standardów operacyjnych wypracowanych w najbardziej dojrzałym ekosystemie innowacji na świecie.
Commercialization Reactor – jak aplikować
Do programu kwalifikują się projekty naukowe, które przeszły co najmniej etap laboratoryjnej weryfikacji, tzw. TRL4 (poziom gotowości technologicznej). Naukowcy mogą zgłaszać zarówno projekty naukowe, które są jeszcze przed testami w środowisku symulującym rzeczywiste warunki, jak i te, które przerodziły w prototyp, układ doświadczalny, demonstrator, model eksperymentalny, a nawet technologię gotową do wdrożenia.
Zgłoszenia przyjmowane są w języku angielskim do 19 kwietnia 2026 (formularz). Udział w naborze powinien być skonsultowany z lokalnym Centrum Transferu Technologii.
Pierwsze spin-offy z Polski „w grze”
Pierwszy testowy nabór wśród uczelni i instytutów naukowych w Polsce fundacja PACTT przeprowadziła już w listopadzie 2024. Wśród tych, które przeszły do kolejnych etapów procesu komercjalizacji, są spółki ACCREMeter i NaionX z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego.
W kolejnej sesji, wiosną 2025 roku, naukowcy we współpracy z centrami transferu technologii zgłosili 43 projekty naukowe. W efekcie powstało pięć projektów bazujących na wynikach prac badaczy z Instytutu Fizyki PAN, Politechniki Warszawskiej oraz Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie.
W ramach Commercialization Reactor powstało już ponad 170 projektów technologicznych i kilkadziesiąt spółek spin-off w Europie, które pozyskały łącznie ponad 17 mln euro. Program został wyróżniony przez Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT) nagrodą Deep Tech Talent Training Prize.
Z oferty Commercialization Reactor korzystają uczelnie i instytuty naukowe z wielu europejskich krajów, w tym Uniwersytet w Lublanie, Politechnika w Turynie, Politechnika w Rydze, Uniwersytet w Rydze, Uniwersytet Warszawski czy Łotewski Instytut Syntezy Organicznej.
MK
Moj spin off to praca na kasie w biedronce. Dzieki temu nie musze rezygnować z kariery naukowej.
Dzięki Kulaskowi.