Aktualności
Badania
10 Lipca
Opublikowano: 2025-07-10

Spotkajmy się na… Manhattanie – powstaje nieoficjalna mapa Łodzi

Manhattan, Park Śledzia, Kapelusz, Stajnia Jednorożców… Choć trudno je znaleźć na mapach, te miejsca istnieją w świadomości łodzian i w miejskich opowieściach. Dzięki projektowi realizowanemu na Uniwersytecie Łódzkim zwiedzić je będą mogli wszyscy. 

Jesienią interdyscyplinarny zespół z Instytutu Romanistyki Uniwersytetu Łódzkiego pod kierownictwem dr Justyny Groblińskiej rozpocznie prace nad nową częścią Cyfrowego Archiwum Łodzian – Miastograf tworzonego przez Stowarzyszenie Topografie. Obok wspomnień mieszkańców i historycznych fotografii pojawi się nowa odsłona mapy Łodzi, której podstawę stanowić będzie publikacja „Nieoficjalne nazewnictwo miejskie Łodzi”.

W ramach Cyfrowego Archiwum Łodzian użytkownicy mogą oglądać Łódź na mapie online, klikając w wybrane lokalizacje i poznając ich historię – w tym to, jak to miejsce wyglądało kiedyś. Poza zdjęciami zamieszczanymi przez Stowarzyszenie Topografie w archiwum dostępne są także materiały mówione, czyli nagrania łodzian wypowiadających się anegdotycznie na tematy związane z Łodzią, dokumentując tym samym naszą łódzką tożsamość – tłumaczy dr Justyna Groblińska.

Efektem projektu będzie możliwość „zwiedzania” Łodzi oczami jej mieszkańców – wybierając jeden z  punktów na cyfrowej mapie, użytkownicy zobaczą potoczną nazwę danego miejsca, archiwalne i aktualne zdjęcia czy krótki opis zaczerpnięty ze słownika stworzonego wcześniej przez dr Groblińską.

Projekt ma wielowymiarowe znaczenie dla rozwoju nauk społecznych i humanistycznych. Poza dokumentacyjno-edukacyjnym walorem „Nieoficjalna mapa Łodzi” będzie miała także charakter popularyzatorski oraz integracyjny. W realizacji ambitnego przedsięwzięcia kluczową rolę odegrają także badaczki z zagranicy: prof. Jana Vukić oraz studentka Lana Mamula z Uniwersytetu w Zagrzebiu.

Jeśli będę miała możliwość, sama również wybiorę się do Zagrzebia, aby poznać jego nieoficjalne nazewnictwo i sprawdzić, czy uda się zaaplikować naszą metodologię do badań przestrzeni miejskiej w tym mieście. Widzę wiele możliwości rozwijania tych badań – dodaje dr Groblińska.

Wiosną przyszłego roku socjolożki z Zagrzebia przyjadą do Łodzi, by przetestować mapę w terenie i przygotować socjolingwistyczny komentarz. Członkowie zespołu badawczego liczą, że takie porównanie może rzucić nowe światło na to, jaka jest relacja mieszkańców z ich miastem – w tym przypadku postindustrialnym.

„Nieoficjalna mapa Łodzi” dla każdego

W ramach projektu planowane są także badania terenowe w Łodzi – dokumentacja fotograficzna, obserwacje i wywiady. Student romanistyki, Mateusz Patalan, będzie odpowiedzialny za stworzenie nowego, bardziej kompletnego zestawu zdjęć, które uzupełnią treść mapy. W ten sposób utworzone narzędzie będzie nie tylko atrakcyjne i dostępne dla mieszkańców Łodzi lub turystów, lecz także użyteczne z perspektywy dalszych badań miejskich i popularyzacji wiedzy o lokalnym dziedzictwie językowym. Projekt zakłada obecność w mediach społecznościowych, dzięki czemu „Nieoficjalna mapa Łodzi” będzie mogła być stale uzupełniana, komentowana i współtworzona przez lokalną społeczność.

Chcielibyśmy cyklicznie publikować treści w social mediach, ponieważ zależy nam na tym, żeby nasza mapa była wykorzystywana w praktyce, żeby „żyła” i naprawdę angażowała lokalną społeczność – mówi pomysłodawczyni projektu.

Celem jest nie tylko zapisanie historii Łodzi na cyfrowych kartach archiwum, lecz także pokazanie tego, jak mieszkańcy Łodzi na bieżąco przetwarzają i reinterpretują przestrzeń swojego miasta – nadając jej znaczenia, które nie zawsze trafiają na oficjalne tablice.

źródło: UŁ

Dyskusja (0 komentarzy)