Studenci Politechniki Krakowskiej w najbliższą sobotę zamierzają wysłać do stratosfery zbudowaną przez siebie sondę o nazwie HABSat. To urządzenie pomiarowe do przeprowadzania eksperymentów na wysokości ok. 30 km nad powierzchnią Ziemi.
Koło Naukowe Cosmo z Wydziału Informatyki i Telekomunikacji PK skupia osoby chcące realizować własne projekty związane z technologiami informatycznymi i kosmicznymi. Prace członków koła koncentrują się obecnie nad sondami stratosferycznymi, ale również takimi przedsięwzięciami, jak stacja nasłuchowa do odbioru danych satelitarnych czy stacja pogodowa.
W sobotę, 7 maja, zamierzają wysłać do stratosfery zbudowaną przez siebie sondę o nazwie HABSat (ang. High Altitude Balloon Satellite) – urządzenie pomiarowe do przeprowadzania eksperymentów na wysokości ok. 30 km nad powierzchnią Ziemi. Kilka modułów sondy pozwoli na gromadzenie danych niezbędnych do bezpiecznego wysłania, a następnie odzyskania kapsuły. Dodatkowo urządzenie umożliwi rejestrowanie informacji bezpośrednio związanych z eksperymentem, np. wykonanie obrazowania Ziemi, stratosfery czy innych charakterystycznych dla przedsięwzięcia danych. Projekt będzie też okazją do zdobycia doświadczenia i wiedzy niezbędnej do budowy nanosatelity.
Stratosfera, z uwagi na warunki zbliżone do kosmosu, będzie nam służyła jako poligon treningowy – zapowiada Filip Zyga z KN Cosmo, koordynator grupy projektowej.
Prace nad sondą trwają od listopada 2021 r. Pomysłodawcą jej budowy i wystrzelenia satelity, którego zadaniem byłoby zbadanie możliwości użycia sztucznej inteligencji w przetwarzaniu danych satelitarnych bezpośrednio na pokładzie, był mgr inż. Paweł Kisielewicz. Obecnie funkcję opiekuna koła Cosmo pełni mgr inż. Katarzyna Smelcerz. Jej podopieczni chcą wysłać swoją sondę do stratosfery, a więc drugiej – licząc od powierzchni – warstwy atmosfery Ziemi. Stratosfera zaczyna się na średnich szerokościach geograficznych od wysokości ok. 10 km nad powierzchnią planety, a kończy na wysokości ok. 50 km. W obszarach równikowych jej dolna granica (tropopauza) znajduje się wyżej – nawet do 20 km od powierzchni Ziemi. Sondy stratosferyczne wykorzystywane są do zbierania różnych danych, w zależności od celów misji. Mogą to być np. dane meteorologiczne: temperatura, ciśnienie i wilgotność. Sondy realizują też pomiary promieniowania jonizującego i składu atmosfery oraz wykonują zdjęcia Ziemi w różnych konfiguracjach. Ponadto wysyłane są, by weryfikować zachowania substancji, organizmów i różnych urządzeń w trudnych warunkach, zbliżonych do kosmicznych, a takie właśnie panują w stratosferze.
Urządzenie HABSat złożone jest z kilku modułów: komputera pokładowego, zasilania oraz eksperymentu. Nad każdym z nich pracuje inny zespół z KN Cosmo. Moduły umożliwiają zbieranie informacji meteorologicznych, wykonanie zdjęć Ziemi oraz zdjęć i wideo horyzontalnego stratosfery. Wszystkie informacje związane z lotem, a więc wysokość, prędkość wznoszenia i opadania, kierunek przemieszczenia, lokalizacja, będą rejestrowane i przekazywane przez specjalny nadajnik radiowy. To dzięki niemu młodzi naukowcy namierzą miejsce lądowania obiektu. Lot sondy będzie realizowany w dwóch fazach – startu oraz odzysku.
Zespół startowy będzie miał za zadanie przygotować sondę z aparaturą oraz przymocować ją do balonu stratosferycznego, wypełnionego wodorem. Z kolei zespół odzysku, po wykonaniu odpowiednich prognoz, ustawi się na trasie przelotu, aby – bezpośrednio po starcie – odzyskać kapsułę. Po starcie uruchomiona zostanie transmisja danych z eksperymentu oraz pocztówek SSTV, które każdy radioamator będzie mógł spróbować przechwycić własnoręcznie na częstotliwości 144.500 MHz (kodowanie Scottie 1) – tłumaczy Filip Zyga.
W trakcie lotu studenci będą starali się przechwycić dane transmitowane z sondy, a następnie udostępnić je na stronie internetowej projektu habsat.pl. Dane zebrane podczas misji posłużą udoskonaleniu projektu algorytmów sztucznej inteligencji do przetwarzania zdjęć satelitarnych oraz przygotowania kolejnych wersji sond. Projekt będzie okazją do zdobycia doświadczenia i wiedzy niezbędnej do realizacji celu, którym jest budowa nanosatelity. Sonda w kolejnych iteracjach ma być rozbudowywana o dodatkowe funkcje i wymagania, aby zbliżyć się do pełni funkcjonalnego satelity typu CubeSat. Żacy z PK chcą, aby przyszły satelita przetwarzał dane bezpośrednio na swoim pokładzie.
Start sondy stratosferycznej Politechniki Krakowskiej został zaplanowany na 7 maja o godz. 12:00 w Wolbromiu (targowisko przy ul. Armii Krajowej).
źródło: PK