Polska turystyka wkracza w nową erę inteligentnego zarządzania danymi. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, w ramach VIII konkursu programu INFOSTRATEG, wyłoniło dwa innowacyjne projekty, których efektem ma być stworzenie zaawansowanego narzędzia wspierającego administrację publiczną, przedsiębiorców oraz mieszkańców w bardziej efektywnym i zrównoważonym zarządzaniu ruchem turystycznym w Polsce.
Program INFOSTRATEG został opracowany, by wspierać rozwój polskiego potencjału sztucznej inteligencji. Jego celem jest nie tylko rozwój innowacyjnych narzędzi opartych na danych, ale również wzmacnianie krajowych kompetencji technologicznych.
Ósmy konkurs INFOSTRATEG, który NCBR przygotowało we współpracy z Ministerstwem Sportu i Turystyki, koncentruje się na wykorzystaniu sztucznej inteligencji oraz danych publicznych dla rozwoju nowoczesnej turystyki. Jego efektem mają być zaawansowane narzędzia i algorytmy AI, które pozwolą lepiej analizować ruch turystyczny, przewidywać trendy, wspierać administrację publiczną w podejmowaniu decyzji oraz dostarczać przedsiębiorcom aktualnych danych, pomocnych w planowaniu działalności.
Monitoring, analiza, prognozowanie
Jednym z dwóch wyłonionych w konkursie projektów jest „Inteligentna Platforma Monitorowania, Analiz i Predykcji Ruchu Turystycznego w Polsce MAPTur”. Jego realizacji podjęły się Uniwersytet Warszawski w konsorcjum z Akademią Górniczo-Hutniczą im. S. Staszica w Krakowie. Powstaje w odpowiedzi na brak zintegrowanych i wiarygodnych narzędzi do analizy oraz prognozowania ruchu turystycznego w Polsce. Celem jest stworzenie platformy opartej na sztucznej inteligencji, która umożliwi monitorowanie, analizę i prognozowanie ruchu turystycznego. Platforma będzie wspierać administrację publiczną, biznes oraz mieszkańców w efektywnym i zrównoważonym zarządzaniu turystyką, dostarczając aktualne i precyzyjne dane.
Najważniejsze wyzwania, jakie adresuje nasz projekt to rozproszenie, niska rozdzielczość przestrzenna oraz wyrywkowość dostępnych obecnie danych, brak modeli pozwalających na precyzyjne prognozowanie zjawisk związanych z turystyką w czasie i przestrzeni oraz brak wiedzy o profilach i specyficznych zachowaniach przestrzennych odwiedzających – opowiada dr inż. Franciszek Rakowski z Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego. – W naszym zespole znajdują się specjaliści od badań nad dynamiką populacji, zjawiskami zachodzącymi w sektorze turystyki oraz osoby dużym doświadczeniem w modelowaniu matematycznym populacyjnych systemów złożonych.
MAPTur realizowany będzie etapowo i obejmie zbudowanie odpornego na luki i zakłócenia, stabilnego potoku zasilającego system w dane wejściowe, a następnie mapowanie zachowań przestrzennych realnej populacji w bezpiecznym środowisku syntetycznym (cyfrowy bliźniak). W następnej kolejności zespół skupi się na wykorzystaniu głębokich sieci neuronowych (transformery, modele dyfuzyjne) do prowadzenia prognoz krótko- i długoterminowych ruchu turystycznego oraz na empirycznych badaniach sondażowych i integracji z dostępnymi statystykami publicznymi dla weryfikacji i dostrajania algorytmów. Ostatnim etapem będzie opracowanie przyjaznego dla użytkownika interfejsu komunikowania wyników.
Projekt uzyskał dofinansowanie w wysokości blisko 30 mln zł. Rezultaty znajdą szerokie zastosowanie zarówno w sektorze publicznym, jak i komercyjnym.
Inteligentny analizator aktywności turystycznej
Drugim wybranym projektem jest „exPLo AI – Inteligentny analizator aktywności turystycznej”, realizowany przez Politechnikę Świętokrzyską w konsorcjum z Uniwersytetem Śląskim w Katowicach i kielecką spółką Altar. Tu z kolei powstanie inteligentny, innowacyjny system monitoringu do kompleksowej analizy i zaawansowanej predykcji aktywności turystycznej, podejmowanej na terenie Polski.
Koncepcja systemu zakłada możliwości pogłębionej analizy, prognozowania oraz interaktywnej wizualizacji przestrzennego rozkładu obciążenia turystycznego i przepływu strumieni turystów w czasie zbliżonym do rzeczywistego. Uwzględnione zostaną kluczowe wskaźniki mające decydujący wpływ na kształtowanie się trendów i tendencji w sektorze turystycznym. System exPLo AI wykorzysta zaawansowane, autorskie algorytmy sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego, wspierane przez metody analityki Big Data – wskazuje dr inż. Mirosław Płaza, kierownik projektu na Politechnice Świętokrzyskiej.
Badane będą różnego rodzaju dane pochodzące m.in. od operatorów komórkowych, operatorów transakcji płatniczych, ogólnodostępnych portali rezerwacyjnych, baz turystycznych, a także z analizy trendów w przeglądarkach internetowych, serwisów społecznościowych, danych infrastrukturalnych czy środowiskowych.
Podstawowy problem, na którym się koncentrujemy, nie dotyczy wyłącznie braku danych, ale braku zdolności ich integracji oraz szerokich analiz. Dane istnieją – w sieciach operatorów telekomunikacyjnych, w systemach transakcji kartowych, w platformach rezerwacyjnych, w mediach społecznościowych, w rejestrach administracji publicznej. Nikt jednak do tej pory nie opracował systemu, który potrafiłby te rozproszone strumienie połączyć, przetworzyć i przekształcić w użyteczną, wiarygodną wiedzę o tym, co dzieje się w polskiej turystyce dziś i co będzie się działo jutro. Projekt exPLo AI wypełnia właśnie tę lukę – dodaje kierownik projektu dofinansowanego kwotą 14 mln zł.
Rywalizujące projekty
VIII konkurs INFOSTRATEG nie jest standardowym instrumentem grantowym. Beneficjenci są w nim swego rodzaju rywalami. Przed nimi kilkuletnia, podzielona na fazy rywalizacja technologiczna i organizacyjna, której efektem ma być rozwiązanie gotowe do praktycznego zastosowania. Do trzeciej, ostatniej fazy realizacji przejdzie tylko jeden beneficjent.
Model realizacji konkursu częściowo odwołuje się do sprawdzonych mechanizmów stosowanych przez amerykańską agencję DARPA – chodzi o tworzenie warunków do równoległego rozwijania konkurencyjnych technologii przez różne zespoły, przy jednoczesnym ukierunkowaniu na osiągnięcie konkretnego celu strategicznego państwa. Takie rozwiązanie motywuje beneficjentów do osiągania coraz lepszych wyników czy tworzenia coraz lepszych funkcjonalności – tłumaczy prof. Jerzy Małachowski, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
NCBR będzie monitorował i porównywał postępy projektów, poziom osiąganych rezultatów oraz praktyczną użyteczność rozwijanych narzędzi. Istotna będzie zarówno jakość technologii AI, jak i możliwość ich wykorzystania przez administrację publiczną, przedsiębiorców oraz obywateli. Powstałe rozwiązanie powinno być gotowe do wdrożenia do końca 2029 roku.
MK, źródło: NCBR, AGH