Sprawy nauki

23 Stycznia

Źródło: www.pixabay.com

Zmienne kategorie

Aż 188 instytucji zakwestionowało oceny w 583 dyscyplinach w ostatniej ewaluacji jakości działalności naukowej. Oznacza to, że odwołano się od 51% decyzji ministra nauki. To najwyższy odsetek w dotychczasowej historii polskich ewaluacji – zwykle było to ok. 40%.

Ewaluacja to proces dynamiczny, nie inaczej jest z samym przyznawaniem kategorii naukowych. Gdy ogłoszono wyniki oceny działalności naukowej – po raz pierwszy dyscyplin w instytucjach, a nie jednostek naukowych – za okres 2017–2021, kategorię A+ otrzymało 65 dyscyplin (5,68%), kategorię A – 323 (28,21%), kategorię B+ – 582 (50,83%), kategorię B – 139 (12,14%), a kategorię C – 36 dyscyplin (3,14%). Łącznie daje to 1145 kategoryzowanych dyscyplin w 283 jednostkach naukowych.

Aż 188 instytucji zakwestionowało oceny w 583 dyscyplinach, czyli odwołano się od 51% decyzji ministra nauki. To najwyższy odsetek w dotychczasowej historii polskich ewaluacji – zwykle było to ok. 40%. Komisja Ewaluacji Nauki sugerowała zmianę/podniesienie kategorii 100 dyscyplinom, czyli uwzględniła 17,15% odwołań. Jednak ta decyzja nie wiązała ministra nauki, który pozytywnie rozpatrzył 293 wnioski, czyli 50,26% zgłoszonych zastrzeżeń co do kategorii dyscypliny. Po ponownym rozpatrzeniu spraw minister nauki przyznał kategorię A+ kolejnym 51 dyscyplinom, kategorię A – 101 dyscyplinom. W wyniku odwołań ubyło 51 dyscyplin z kategorią B+, 89 z kategorią B i 12 z kategorią C. Dostaliśmy nową mapę kategorii naukowych. „Ostatecznie” w kwietniu 2023 roku kategorię A+ miało 116 dyscyplin (10,13%), kategorię A – 424 dyscypliny (37,03%), kategorię B+ – 531 (46,37%), kategorię B – 50 (4,37%), a kategorię C – 24 dyscypliny (2,19%).

Tym, którzy nie zostali usatysfakcjonowani decyzjami ministra, pozostało „odwołanie” do sądu. W wyniku postępowań administracyjnych w mapie kategoryzacji zaszły kolejne zmiany. Obecnie mamy 119 dyscyplin kategorii A+ (10,5%), 418 dyscyplin kategorii A (36,9%), 526 dyscyplin kategorii B+ (46,4%), 47 dyscyplin kategorii B (4,1%) i 23 dyscypliny kategorii C (2%). Razem daje to 1142 kategoryzowane dyscypliny, o 3 mniej niż w pierwotnej wersji kategoryzacji działalności naukowej w latach 2017–2021. Oznacza to, że z listy instytucji naukowych zniknęło kilka podmiotów.

Po długich, dramatycznych staraniach Międzynarodowy Instytut Maszyn Molekularnych IMol początkowo uzyskał kategorię C, co pozbawiło najmłodszą placówkę naukową Polskiej Akademii Nauk możliwości uzyskania subwencji oraz prowadzenia kształcenia doktorantów. I jedno, i drugie jest bardzo ważne dla instytucji, która finansowanie badań opiera w dużej mierze na grantach, a te zawierają komponent doktorancki. Po pełnych zwrotów akcji staraniach, minister nauki przyznał instytutowi kategorię B+, co rozwiązało oba problemy.

Nie wszystkie jednak podmioty mogą mówić o satysfakcji. W najnowszym numerze FA (już wkrótce na naszej stronie internetowej) dr hab. Marcin Miłkowski z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN pisze o przypadku swojej jednostki.

(p)