Poprawą odporności ekosystemów zasolonych zajmie się międzynarodowe konsorcjum z udziałem badaczek Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Prace będą prowadzone w ramach Europejskiego Partnerstwa na rzecz Bioróżnorodności BIODIVERSA+.
Zasolenie gleby, jak tłumaczą naukowcy, to proces, w którym w określonym czasie dochodzi do akumulacji rozpuszczalnych w wodzie soli zawartych w glebie. Powodowany jest zarówno czynnikami naturalnymi, jak i antropogenicznymi, takimi jak nawadnianie słonymi wodami gruntowymi i złe praktyki zarządzania gruntami, zmiany klimatyczne czy skrajny niedobór wody. W efekcie prowadzi to do zmniejszenia żyzności gleby i różnorodności biologicznej, obniżając wydajność rolnictwa oraz wzrost i produktywność upraw.
Naukowcy z Hiszpanii, Portugalii, Tunezji, Włoch, Niderlandów i Polski postanowili zmierzyć się z tym wyzwaniem i poprawić odporność ekosystemów zasolonych poprzez odpowiednią uprawę, inżynierię ekologiczną i wykorzystanie różnorodności funkcjonalnej roślin. Ich projekt został wyłoniony w ostatnim konkursie Europejskiego Partnerstwa na rzecz Bioróżnorodności BIODIVERSA+.
Naszym celem jest odkrycie podstawowych mechanizmów biologicznych, które pośredniczą w efektach funkcjonalnej różnorodności biologicznej w naturalnie zasolonych krajobrazach i przenoszą je na marginalne tereny dotknięte wtórnym zasoleniem – tłumaczy prof. Katarzyna Hrynkiewicz z Wydziału Nauk Biologicznych i Weterynaryjnych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, kierująca polską częścią badań w projekcie SaltyBEATS.
Chcąc zwiększyć (ekonomiczny i środowiskowy) zrównoważony rozwój w różnych regionach i kontekstach pedoklimatycznych, naukowcy zamierzają przeprowadzić ocenę zdolności zasolenia konwencjonalnych upraw (również w oparciu o informacje zwrotne z innymi międzynarodowymi inicjatywami dotyczącymi rolnictwa solnego), a także sadzić halofity (rośliny słonolubne) na różnych poziomach (międzyplony, systemy płodozmianu, stałe struktury jako obrzeża pól/refugia-krajobraz).
Współpraca w ramach konsorcjum obejmie multidyscyplinarne grupy badawcze zajmujące się fizjologią roślin, botaniką i ekologią, zachowaniem roślin i owadów, różnorodnością mikrobiologiczną, mapowaniem krajobrazu i różnorodności biologicznej, modelowaniem przestrzennego użytkowania gruntów, technologiami informacyjnymi, polityką i badaniami środowiskowymi. W projekcie uczestniczy osiem instytucji partnerskich.
SaltyBEATS doprowadzi do dogłębnej analizy rolnictwa solnego jako rozwiązania opartego na przyrodzie w marginalnych krajobrazach, łącząc różnorodność biologiczną i dobrobyt ludzi. Będziemy wspierać zmiany instytucjonalne i polityczne, zapewniając bazę wiedzy dla innowacyjnego projektowania krajobrazów rolniczych – zapowiada prof. Katarzyna Hrynkiewicz.
Trzyletni grant rozpocznie się w lutym przyszłego roku. Polski zespół otrzymał na jego realizację ponad 1,4 mln zł z Narodowego Centrum Nauki.
Biodiversa+ stanowi europejską platformę skupiającą krajowe oraz regionalne programy badań i innowacji na rzecz ochrony i wzmacniania bioróżnorodności na Ziemi. W ostatnim konkursie BiodivNBS do finansowania skierowano 34 projekty o łącznej wartości ponad 40 mln euro. Wśród laureatów znaleźli się także polscy badacze, którzy wezmą udział w pracach pięciu konsorcjów.
MK, źródło: UMK