W ostatnich dniach marca w Lizbonie odbya si, zorganizowana przez European University Association, Konwencja Uczelni Europejskich. Byo to czwarte z serii tego typu spotka, organizowanych co 2 lata, tradycyjnie poprzedzajcych konferencje ministerialne, na ktrych zapadaj kluczowe decyzje dotyczce Europejskiej Przestrzeni Szkolnictwa Wyszego (EHEA). Tak jak poprzednio, gwnym celem Konwencji byo sformuowanie tez, na podstawie ktrych EUA Council opracowaa tekst deklaracji – przesania adresowanego do ministrw, ktrzy zbior si w maju w Londynie.
W Konwencji uczestniczyo ponad 700 osb z 49 krajw: przede wszystkim rektorzy uczelni czonkowskich EUA, ale take osoby desygnowane przez ministerstwa krajw uczestniczcych w Procesie Boloskim oraz przedstawiciele wszystkich reprezentatywnych instytucji i organizacji midzynarodowych dziaajcych w obszarze szkolnictwa wyszego, w tym liczna grupa studentw reprezentujcych Porozumienie Europejskich Organizacji Studenckich (ESIB).
O randze Konwencji najlepiej wiadczy udzia w jej obradach Jos Barroso, przewodniczcego Komisji Europejskiej, Jana Figela, komisarza UE odpowiedzialnego za edukacj oraz Fotisa Kafatosa, przewodniczcego niedawno utworzonej European Research Council (ERC). Wystpujc na zakoczenie Konwencji, Jos Barroso wyranie podkreli wzrastajce znaczenie uczelni w procesie realizacji celw stojcych przed Europ. Wyrazi swe poparcie dla reform zachodzcych w europejskim szkolnictwie wyszym oraz zadeklarowa, e w najbliszych miesicach rozwj wiedzy i badania naukowe umieszczone zostan na pocztku listy spraw, ktrymi zajmowa si bdzie Komisja Europejska.
Cho Konwencja bya spotkaniem przedstawicieli uczelni europejskich, coraz wyraniej akcentowane byo oglnowiatowe znaczenie zmian zwizanych z tworzeniem EHEA i ich wpyw na szkolnictwo wysze na innych kontynentach. Byo to wida w wystpieniach zaproszonych goci: Davida Warda, prezydenta American Council on Education oraz Zhang Xinshenga, wiceministra edukacji Chin.
Jednym z punktw programu Konwencji bya prezentacja wstpnej wersji najnowszego raportu o stanie szkolnictwa wyszego w Europie – Trends V. Raport ten zosta przygotowany przede wszystkim na podstawie materiaw przekazanych przez krajowe konferencje rektorw oraz informacji zebranych podczas wizyt studialnych ekspertw EUA w wybranych uczelniach. Warto przy okazji podkreli, e wrd 15 instytucji wizytowanych w okresie padziernik−grudzie 2006 znalazy si dwie uczelnie czonkowskie KRASP: SGGW oraz Politechnika Poznaska.
Wyniki obrad Konwencji oraz stwierdzenia zawarte w raporcie Trends V znalazy odzwierciedlenie w Deklaracji Lizboskiej, ktrej ostateczny tekst przyjto 13 kwietnia na posiedzeniu EUA Council.
W deklaracji tej, noszcej tytu Europe’s universities beyond 2010: Diversity with a common purpose, znalazo si m.in. stwierdzenie o potrzebie rnicowania misji szk wyszych. Masowe ksztacenie na poziomie wyszym wymaga istnienia uczelni o rnie zdefiniowanej misji i rnych profilach dziaalnoci, oferujcych programy studiw prowadzce do osignicia zrnicowanych kwalifikacji. W tych warunkach ocena uczelni nie powinna zalee od charakteru jej misji, lecz od tego, jak dobrze ta misja jest realizowana. Organizacja systemu szkolnictwa wyszego w poszczeglnych krajach i w skali Europy powinna natomiast zapewnia drono systemu zoonego z rnego typu uczelni, tzn. moliwo staego pogbiania wiedzy i umiejtnoci oraz uzyskiwania kolejnych dyplomw, niezalenie od dotychczasowej cieki ksztacenia.
Obrady Konwencji uwidoczniy znaczny postp w procesie budowania EHEA. Tym niemniej istniej obszary, gdzie podane zmiany zachodz zbyt wolno. Naley do nich wdraanie modelu ksztacenia „zorientowanego na studenta”, co zwizane jest m.in. z wykorzystaniem – przy definiowaniu wymaga programowych oraz ocenie jakoci ksztacenia – podejcia opartego na wynikach ksztacenia, tzn. na tym, „co student i przyszy absolwent ma umie”, a nie na tym, „czego bdziemy go uczyli”. Na takim wanie rozumieniu celw ksztacenia s oparte tworzone obecnie krajowe struktury kwalifikacji (qualification frameworks), majce w perspektywie zapewni „czytelno” dyplomw i stworzy warunki do porwnywania i uznawania wyksztacenia w skali europejskiej. Doprowadzi to do zwikszenia szans zatrudnienia i lepszego wykorzystania kwalifikacji absolwentw szk wyszych w Europie, a jednoczenie uksztatuje pojcie absolwenta „uczelni europejskiej”, co moe by wane z punktu widzenia moliwoci pozyskiwania studentw z krajw pozaeuropejskich przez polskie uczelnie.
W ostatnim dniu Konwencji, przed wystpieniem komisarza Barroso, miaem okazj przedstawi prezentacj dotyczc najbliszej konferencji EUA, ktrej temat Governance of the European university system after 2010 stanowi niejako naturaln kontynuacj rozwaa prowadzonych w Lizbonie, a ktra odbdzie si w naszym kraju (w PWr.), w dniach 25−27 padziernika 2007. Zaprosiem oczywicie do Wrocawia wszystkich uczestnikw Konwencji.