W dniach 25−27 kwietnia w go¶cinnych murach Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza obradowa³o Prezydium i Zgromadzenie Plenarne KRASP. Wiele czasu podczas obrad Zgromadzenia po¶wiêcili¶my sprawom miêdzynarodowym. W uchwale dotycz±cej kszta³towania Europejskiej Przestrzeni Szkolnictwa Wy¿szego, nawi±zuj±c do postulatów zawartych w Deklaracji Lizboñskiej, og³oszonej 13 kwietnia br. przez European University Association, uznali¶my za celowe podjêcie przez nasze uczelnie – we wspó³pracy z ministerstwem, Parlamentem Studentów i innymi instytucjami – dzia³añ istotnych z punktu widzenia ich miêdzynarodowej pozycji oraz interesów studentów i absolwentów.
W¶ród tego typu dzia³añ szczególnie wa¿ne jest wdro¿enie modelu kszta³cenia „zorientowanego na studenta”, co zwi±zane jest m.in. z wykorzystaniem – przy tworzeniu programów studiów oraz ocenie jako¶ci – podej¶cia opartego na efektach kszta³cenia. Wi±¿e siê z tym umo¿liwienie elastycznego kszta³towania ¶cie¿ek edukacyjnych, a tak¿e oferowanie zró¿nicowanych form kszta³cenia ustawicznego. Innym wa¿nym zadaniem naszych uczelni jest zwiêkszenie wymiany studentów oraz stopnia umiêdzynarodowienia studiów, co – oprócz odpowiednich dzia³añ promocyjnych – wymaga m.in. usprawnienia procedur uznawania wykszta³cenia oraz przyjêcia aktów prawnych okre¶laj±cych zasady wydawania wspólnych dyplomów. Zwiêkszeniu atrakcyjno¶ci studiów w Polsce sprzyja³aby tak¿e poprawa „czytelno¶ci” i uznawalno¶ci dyplomów wydawanych przez polskie uczelnie, bêd±ca nastêpstwem przyjêcia krajowej struktury kwalifikacji (qualification framework), zgodnej z powstaj±c± europejsk± struktur± kwalifikacji.
W tej samej uchwale zwrócili¶my siê do ministra nauki i szkolnictwa wy¿szego o poparcie – w trakcie koñcowych prac nad tekstem Komunikatu Londyñskiego – postulatów ¶rodowiska uczelni europejskich, wyra¿onych w Deklaracji Lizboñskiej, dotycz±cych m.in. sposobu ustanowienia i zarz±dzania Europejskim Rejestrem Agencji Akredytacyjnych oraz zasad tworzenia europejskiej struktury kwalifikacji. Bêd±c uczestnikiem polskiej delegacji na spotkanie ministrów w Londynie, które odby³o siê w dniach 17−18 maja, mogê z przyjemno¶ci± stwierdziæ, ¿e nasze postulaty spotka³y siê z pe³nym zrozumieniem.
Rektorzy przyjêli te¿ uchwa³ê popieraj±c± zalecenia zawarte w dokumencie Komisji Europejskiej po¶wiêconym analizie zmian zachodz±cych na rynku publikacji naukowych w Europie oraz tezy dokumentu Petition for guaranteed public access to publicly−funded research results, wspieraj±cego ideê bezp³atnego i powszechnego dostêpu do publikacji naukowych. Realizuj±c wolê Zgromadzenia, podpisa³em tê petycjê w imieniu KRASP.
Posiedzenie Zgromadzenia Plenarnego naszej Konferencji by³o poprzedzone wspólnym posiedzeniem prezydiów KRASP i PAN. Wspólnie obraduj±ce prezydia jednomy¶lnie przyjê³y dwa wa¿ne dokumenty.
W pierwszym z nich, deklaracji w sprawie zasad reformowania polskiej nauki i szkolnictwa wy¿szego, uznaj±c potrzebê modernizacji struktur polskiej nauki oraz prawo w³adz Rzeczypospolitej do aktywnego kszta³towania polityki naukowej, podkre¶lili¶my, ¿e niezbêdny proces zmian nie mo¿e naruszaæ konstytucyjnych zasad autonomii uczelni oraz wolno¶ci badañ naukowych. Jednocze¶nie zaapelowali¶my o konsultowanie z KRASP i PAN wszelkich projektowanych zmian w obszarze nauki i szkolnictwa wy¿szego oraz wyrazili¶my wolê prezentowania wspólnego, uzgodnionego stanowiska obu instytucji podczas dialogu i konstruktywnej wspó³pracy z w³adzami.
Drugim wspólnym dokumentem prezydiów KRASP i PAN jest stanowisko w sprawie modelu awansu naukowego w Polsce. Wychodz±c naprzeciw zg³aszanym przez ró¿ne ¶rodowiska postulatom skrócenia drogi awansu naukowego, stwierdzili¶my m.in., ¿e konieczne s± zmiany w trybie uzyskiwania habilitacji i jej charakterze, a stopieñ doktora habilitowanego winien uprawniaæ dan± osobê do podjêcia starañ o zatrudnienie – po przej¶ciu odpowiedniej procedury konkursowej – na stanowisku profesora.
Prezentowanie wspólnego stanowiska KRASP i PAN ma ju¿ pewn± tradycjê i przynosi³o bardzo dobre efekty. Ostatnio, w zwi±zku z akceptacj± przez Trybuna³ Konstytucyjny propozycji przedstawienia przez KRASP i PAN wspólnej opinii „przyjaciela s±du” w sprawie o stwierdzenie niezgodno¶ci z Konstytucj± RP przepisów ustawy lustracyjnej, wraz z prezesem PAN wystosowali¶my pismo upowa¿niaj±ce prof. Piotra Winczorka do reprezentowania obu gremiów przed Trybuna³em.
A skoro mowa o lustracji. Powtórzê raz jeszcze stanowisko, które prezentowa³em w imieniu rektorów na spotkaniu Prezydenta RP z Prezydium KRASP, które odby³o siê 20 kwietnia. ¦rodowisko akademickie – w wyra¼nej wiêkszo¶ci – nie jest przeciwne idei lustracji. Jest jednak¿e przeciwne wadliwie skonstruowanej ustawie lustracyjnej, sprzecznej ze standardami przyjêtymi w kulturze europejskiej i naruszaj±cej prawa jednostki zagwarantowane w konstytucji. Z ulg± przyjêli¶my zatem werdykt Trybuna³u Konstytucyjnego z 13 maja. Orzeczenie Trybuna³u i bêd±ce jej nastêpstwem decyzje w³adz przywróci³y spokój w uczelniach. Pozostawiaj±c na boku politykê, mo¿emy wróciæ do naszych podstawowych obowi±zków – kszta³cenia, prowadzenia badañ naukowych, a tak¿e dzia³ania na rzecz doskonalenia systemu szkolnictwa wy¿szego i nauki w naszym kraju.