Jak na razie mam po uszy tego wszystkiego, co nas otacza bezporednio, postanowiem wic zdoby nieco dystansu, ktry winien uleczy mnie z chorobliwej przypadoci, jak jest skonno do wtrcania si w sprawy dorane i polityczne. Skonny jestem zastosowa si do rady senatora−profesora Ryszarda Legutki, ktry, poirytowany wtrcaniem si takich jak ja osobnikw w sprawy pastwowej wagi, wskaza im waciwe miejsce: „Istnieje ycie poza polityk”.
Istnieje, w to nigdy nie wtpiem. Bardziej jednak interesujce od ycia poza polityk wydaje mi si ycie poza Ziemi. I oto ca liczc si pras wiatow obiega sensacyjna wiadomo, e „znaleziono drug Ziemi”. W dodatku stosunkowo niedaleko od nas, zaledwie o 20,5 roku wietlnego. Okra ona czerwonego kara Gliese 581 i znajduje si w granicach ekosfery, co oznacza, i moe tam by woda w stanie ciekym. A to jest warunek wstpny wyewoluowania ycia. Odkrycie stanowi, wedle prof. Aleksandra Wolszczana, „wany krok do potwierdzenia powszechnej opinii, e prdzej czy pniej znajdziemy wok innych gwiazd planety, na ktrych mog istnie warunki do ycia”. Nie miabym zbytniej nadziei, e bd to warunki zapewniajce ycie poza polityk, ale na pocztek i to wystarczy.
I nie chodzi nawet o to, czy ycie na owej planecie kiedy powstao i czy wyrodzio si w podobn ludzkiej cywilizacj, ale o to, by w miar szybko, przynajmniej w kategoriach czasu kosmicznego, odnale dla czowieka nowe miejsce do ycia; wiadomo wszak, i los Ziemi jest raczej przesdzony. Planeta, ktra kry wok Gliese 581, stwarza nadziej na to, i bdzie dokd ucieka z naszego Ukadu Sonecznego – chyba e i ten ukad uda si naszym politykom skutecznie rozbi, zanim wypracujemy rodki pozwalajce na jego zamian.
Na razie wiemy tyle, e peen obrt planety wok czerwonego kara trwa ziemskie dwa tygodnie, co samo w sobie jest interesujce, gdy zmusioby plemi tam osiade do radykalnej przebudowy kalendarza. W dodatku wiadomo, e planeta zwrcona jest do swego kara, podobnie jak nasz ksiyc do Ziemi, jedn stron – z drugiej jest ciemna, brak wic podziau na dzie i noc w tym rozumieniu, do jakiego przywyklimy na naszym wasnym padole. Nie ma wschodw i zachodw soca. W tych warunkach trzeba by radykalnie zmieni jzyk poetycki, ktry na tych okolicznociach przyrody przywyk by erowa od tysicleci. Tyle e nasza wspczesna poezja dla ewentualnych podrnikw zmierzajcych w kierunku Gliese 581 byaby zapewne rwnie zrozumiaa, co lady obrzdw religijnych epoki kamienia upanego dla naszych archeologw.
Zanim jednak do tego dojdzie, warto si zastanowi nad sensem zaj astronomw, wyszukujcych w oddalonych od nas o niewyobraalne odlegoci regionach wszechwiata obiektw podobnych do naszej planety. Przy tym chodzi mi o wymiar praktyczny owych przedsiwzi, w kocu na og kosztownych i wymagajcych nieraz sporego wkadu organizacyjnego. Wiadomo przecie, e nikt z tych wszystkich ludzi, ktrzy obecnie oddaj si pracy w owych kosmiczno−astronomicznych programach, nie doyje chwili osignicia przez czowieka sfery innego ukadu planetarnego, cho skdind wiemy ju, e wikszo z nas doyje chwili, gdy sondy kosmiczne opuszcz nasz system soneczny. Pytanie z tymi przedsiwziciami zwizane brzmi nastpujco: co to nam wszystkim ma przynie?
Ot wydaje si, e ten „kolejny wany krok”, o ktrym mwi prof. Wolszczan, przyblia nas do momentu, w ktrym z olbrzymi doz prawdopodobiestwa bdzie mona wykaza, e znalelimy planet, na ktrej moemy si osiedli. Do tej chwili jest jeszcze bardzo daleko, niemniej dotychczasowe postpy w sferze badawczej wyranie ku temu celowi zmierzaj. Jego za osignicie bdzie wyznaczeniem kolejnego celu – opracowania projektu ewakuacji czowieka z Ziemi. To z pewnego punktu widzenia rzecz nawet oczywista: jestemy istotami kosmicznymi i Ziemia nie musi sta si grobem naszej egzystencji.
Daleki jestem w tej chwili od mylenia w kategoriach naukowej fikcji – to s realia. Wok nich mona budowa przerne fabuy, take fantastyczne. Jedno wszake nie ulega dla mnie wtpliwoci. Pewno lub graniczce z pewnoci prawdopodobiestwo, i rzeczywicie wiemy, gdzie jest „nowa Ziemia”, musi w zasadniczy sposb odmieni nasz styl ycia i mylenie o sobie. Dokona si redefinicja naszej tosamoci, co bdzie miao bez wtpienia olbrzymie znaczenie kulturowe. Ale jednoczenie nasze mylenie o wasnej egzystencji te ulegnie przemianie. wiadomo koniecznoci opuszczenia Ukadu Sonecznego musi przeobrazi cakowicie organizacj ycia spoecznego. Wskazanie celu, choby nieosigalnego w czasie kilku (nastu) pokole, lecz majcego da ludzkoci realn szans przetrwania, musi doprowadzi nie tylko do podporzdkowania mu naszej aktywnoci wytwrczej, ale take do gbokich przeobrae w takich dziedzinach, jak psychologia czy filozofia. Myl, e w tej chwili nie fantazjuj. I cho nie umiem okreli ksztatu tych przemian, ich konieczno wydaje mi si nieunikniona. Wierz w to nie bez podstaw.