Potencjalny wzrost punktacji krajowych pism i wydawnictw nie zagrozi osiągnięciom tych, którzy z powodzeniem publikują za granicą. Nie wpłynie w żaden sposób na widoczność – rzekomo przełomowych – wyników badań ogłaszanych w czasopismach o wysokim Impact Factor, ani też nie odbierze polskim czempionom ich – śladowych – sukcesów w walce o granty ERC – pisze dr Bartosz Rydliński, adiunkt w Instytucie Nauk o Polityce i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Wraz z początkiem nowego roku powrócił temat przyszłej ewaluacji. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego ogłosiło, że rozpocznie nowy proces przyznawania punktów, w którym istotną rolę w ważeniu znaczenia i jakości poszczególnych czasopism mają odgrywać komitety naukowe Polskiej Akademii Nauk. Wiceministra nauki, dr Karolina Zioło-Pużuk, publicznie przyznała, że jednym z powodów planowanych zmian jest chęć większego docenienia przez resort tytułów, w których publikowane są wyniki badań w języku polskim.
W mediach społecznościowych – szczególnie na portalu X – szybko rozpętała się batalia między zwolennikami zapowiadanych zmian a ich zaciekłymi przeciwnikami. Badacze, którzy od lat publikują w zagranicznych periodykach i wydawnictwach, zaczęli zarzucać minister Zioło-Pużuk podążanie śladami Przemysława Czarnka. Druga strona sporu zaczęła bronić wartości publikowania w języku polskim, zwłaszcza w naukach społecznych i humanistycznych, argumentując, że umiędzynarodowienie nie przyniosło w ostatnich latach skoku jakościowego polskiej nauce, a w wielu przypadkach wiązało się z koniecznością ponoszenia przez badaczy ogromnych kosztów publikacji artykułów i książek.
W tej ostrej internetowej dyskusji wyraźnie ujawniają się głębsze podziały w polskiej nauce. Najgorliwszymi strażnikami rzekomego „uświatowienia” rodzimej akademii są osoby, które na potrzeby niniejszego tekstu można nazwać wygranymi neoliberalnej rewolucji w nauce. Wiek, wysoki kapitał symboliczny, ukończenie najlepszych uczelni w kraju lub zatrudnienie w nich, pozwoliły im wejść w nowy system już za czasów Barbary Kudryckiej. Często osoby te otrzymywały granty w pierwszych konkursach Narodowego Centrum Nauki, zwiększając tym samym swoje szanse w kolejnych naborach. Zaczęły też publikować w czasopismach indeksowanych w bazach Scopus i Web of Science wcześniej niż pozostali. Innymi słowy – zyskały swoje przewagi konkurencyjne na długo przed rozpoczęciem uczciwego wyścigu.
W wypowiedziach naukowych globalistów często przebija poczucie wyższości wobec innych. Kluczowymi argumentami stają się: ich liczba cytowań, wyższy indeks Hirscha oraz doświadczenie stażu lub pracy na zachodnich uczelniach. Polskich lokalistów określają pogardliwie mianem przedstawicieli „nauki radomskiej” czy „nauki równoległej”. Spór ten ma w istocie charakter klasowy: globaliści często korzystają z faktu urodzenia w dużych miastach, lepszej edukacji na poziomie podstawowym i średnim, wcześniejszego rozpoczęcia prywatnej nauki języków obcych oraz – nierzadko – inteligenckiego pochodzenia. Pracownicy uczelni regionalnych bywają ich przeciwieństwem: pochodzą z mniejszych ośrodków, są dziećmi późnego awansu z klasy ludowej i dysponują niższymi kompetencjami językowymi.
Oczywiście wśród zwycięzców tego wyścigu są także osoby, które nie są potomkami nauczycieli akademickich, lekarzy czy prawników i nie były od najmłodszych lat wysyłane na dodatkowe lekcje angielskiego. Tym bardziej dziwi, że mimo własnych trudnych doświadczeń rzadko zabierają głos w dyskusji o nierównych szansach na sukces na wodach szerszych niż krajowe.
Globaliści nie dostrzegają również, że polska nauka pełni przede wszystkim funkcję służebną wobec dydaktyki. Wysokie – na tle innych krajów UE – pensum pracowników badawczo-dydaktycznych jest tego najlepszym dowodem: w pierwszej kolejności jesteśmy nauczycielami akademickimi, dopiero w drugiej – naukowcami. W obliczu skandalicznie niskich nakładów na badania i rozwój oraz niemal zerowych możliwości finansowania badań podstawowych trudno oczekiwać, byśmy mogli konkurować na równych zasadach z centrami współczesnej globalizacji. Bez radykalnego wzrostu finansowania globaliści będą jedynie powiększać swoją przewagę nad tymi, którzy nigdy nie zdobyli grantów NCN, nie posiadają sieci międzynarodowych kontaktów i nie mają dostępu do drogich baz publikacji. Skoro prymat ma dydaktyka, to na potrzeby prowadzonych zajęć publikacje w języku polskim są nie tylko pożądane, lecz wręcz konieczne. Znajomość języka obcego na zaawansowanym poziomie nie może definiować dostępu do studiów dla młodych obywatelek i obywateli RP. Wymaganie od studentek i studentów lektur w językach obcych, zwłaszcza na uczelniach publicznych, jest nieuczciwe wobec podatników, którzy finansują możliwość studiowania w urzędowym języku polskim.
Przeciwnicy zapowiadanej reformy punktacji i list czasopism zamykają też oczy na rolę polszczyzny w kluczowych debatach intelektualnych toczących się w naszym kraju. Bez publikacji „Sąsiadów” prof. Jana Tomasza Grossa nie odbyłaby się ogólnonarodowa dyskusja o udziale naszych rodaków w zabójstwie Żydów w Jedwabnem w lipcu 1941 roku. „Nowy autorytaryzm” („Raport z Miastka”) dr. hab. Macieja Gduli stanowił przełom w rozumieniu źródeł sukcesu Prawa i Sprawiedliwości w 2015 roku. Bez „Ludowej historii Polski” nie doszłoby do refleksji nad dziejami wyzysku, oporu i mitologii panowania. Warto zauważyć, że sukces książki prof. Adama Leszczyńskiego w Polsce przełożył się na zainteresowanie Princeton University Press, którego nakładaniem niedługo ukaże jej anglojęzyczna wersja.
W toczącej się debacie uderza również brak logiki w wypowiedziach naukowych rynkowców dotyczących ich własnych ścieżek kariery. Potencjalny wzrost punktacji krajowych pism i wydawnictw nie zagrozi osiągnięciom tych, którzy z powodzeniem publikują za granicą. Wyższa punktacja rodzimych tytułów nie wpłynie w żaden sposób na widoczność – rzekomo przełomowych – wyników badań ogłaszanych w czasopismach o wysokim Impact Factor. Autorzy solidnych monografii po polsku nie odbiorą przecież polskim czempionom ich – śladowych – sukcesów w walce o granty European Research Council czy Horizon Europe.
Być może, aby przezwyciężyć lęki umiędzynarodowionych publicystów naukowych, warto rozważyć propozycję prof. Magdaleny Musiał-Karg, prezeski Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych, która niedawno w wywiadzie dla „Forum Akademickiego” mówiła: „Może w tym przypadku rozwiązaniem byłoby stworzenie dwóch list czasopism – zagranicznej i lokalnej, tak jak jest w innych państwach. Skoro nie wszystkim dane było nauczyć się angielskiego, niemieckiego czy hiszpańskiego, to czy możemy takie osoby wykluczać? Dlaczego nie dać im możliwości, by mogli dobrze publikować w polskich czasopismach?”. Wówczas istnieje szansa, że polscy scopusowcy i bibliometryści przestaną panicznie obawiać się o własny prestiż.
Bartosz Rydliński
Czekamy na opinie w sprawie nowych zasad tworzenia list czasopism i wykazów. Kontakt: karwowski@forumakademickie.pl
Bardzo chciałabym wierzyć, że członkowie komitetów naukowych PAN będą kierować się przede wszystkim dobrem polskiej nauki, doceniając ogrom pracy badaczy, którzy dzięki swojej wytrwałości budują rozpoznawalność i znaczenie polskich badań na świecie.
Nie sposób jednak nie zauważyć, że w części środowiska – często wśród osób, które ze względu na inne realia funkcjonowania nauki w czasie swojej aktywności zawodowej nie miały styczności z dzisiejszym systemem grantowym i międzynarodową konkurencją – pojawiają się głosy podważające znaczenie dorobku mierzonego m.in. liczbą zdobytych grantów i związanych z nimi publikacji wieloautorskich w renomowanych periodykach naukowych. Zdarza się również, że granty ERC bywają komentowane z dystansem, nawet przez pryzmat ich tytułów. Tymczasem dla wielu naukowców są one efektem lat konsekwentnej, wymagającej pracy podejmowanej przede wszystkim z autentycznej pasji do nauki.
Warto też pamiętać o perspektywie kolejnych lat pracy naukowców młodego i średniego pokolenia. To właśnie teraz szczególnie ważne jest dbanie o wysoką jakość polskiej nauki i o standardy jej oceny, tak aby nie zaprzepaścić kierunku rozwoju, na którym się znaleźliśmy. Ostatnie kilkanaście lat przyniosło wyraźny wzrost aktywności badawczej, widoczny postęp oraz coraz większą obecność polskich naukowców w międzynarodowym obiegu naukowym.
Dlatego mam nadzieję, że w dyskusjach o przyszłości ewaluacji uda się w pełni docenić ten wysiłek oraz wkład badaczy w budowanie silnej pozycji polskiej nauki – bez zaklinania rzeczywistości i sugerowania, że wszystkie typy publikacji mają tę samą wagę w międzynarodowym obiegu naukowym. BO TAK NIE JEST.
Przede wszystkim ministerstwo nie powinno przyznawać żadnych punktów za publikacje w drapieżnych czasopismach.
Jakie czasopisma są drapieżne? Czasopisma drapieżne to takie, które nie płacą autorom prac i nie płacą recenzentom za recenzje.
Wszyscy słusznie oburzamy się na szkółki udające szkoły wyższe, gdzie student płaci i kupuje sobie dyplom. Podobnie powinniśmy oburzać się na grafomanów, którzy płacą, często publicznymi pieniędzmi, za publikacje w czasopismach, zamiast od tych czasopism dostać wynagrodzenie. W tym kontekście moja rada: nie publikuj w drapieżnych czasopismach. A rada dla Ministerstwa - następna lista niech nie punktuje czasopism drapieżnych, czyli czasopism, które nie płacą autorom prac i nie płacą recenzentom za recenzje.
"Globaliści nie dostrzegają również, że polska nauka pełni przede wszystkim funkcję służebną wobec dydaktyki. Wysokie – na tle innych krajów UE – pensum pracowników badawczo-dydaktycznych jest tego najlepszym dowodem: w pierwszej kolejności jesteśmy nauczycielami akademickimi, dopiero w drugiej – naukowcami. W obliczu skandalicznie niskich nakładów na badania i rozwój oraz niemal zerowych możliwości finansowania badań podstawowych trudno oczekiwać, byśmy mogli konkurować na równych zasadach z centrami współczesnej globalizacji."
I to jest prawda. Tylko że wnioski autor wyciąga z tego absurdalne. O pojęciu "globaliści" już nawet nie wspomnę.
"Skoro nie wszystkim dane było nauczyć się angielskiego, niemieckiego czy hiszpańskiego, to czy możemy takie osoby wykluczać? Dlaczego nie dać im możliwości, by mogli dobrze publikować w polskich czasopismach?"
Nie wszystkim było dane także nauczyć się matematyki czy fizyki, a może chcieliby publikować w tych dziedzinach? Dla nich też zróbmy jakieś pismo, nie mówię, że zaraz 200 punktów, ale tak przynajmniej ze 100, żeby nie poczuli się wykluczeni.
Gdy czytam ten tekst to przypomina mi się stary dowcip, jak dziekan wydziału fizyki przyszedł do rektora prosić o pieniądze na nowy instrument. Rektor już trochę zirytowany i zniecierpliwiony mówi: - Wy fizycy to ciągle potrzebujecie milionów na sprzęt. Nie możecie być jak matematycy. Oni potrzebują tylko ołówków, papieru i koszy na śmieci. Albo jeszcze lepiej jak humaniści, ci to nawet koszy na śmieci nie potrzebują!
Wyborne!!!
Akademia to cyrk, zajęlibyście się jakąś normalną pracą, która rzeczywiście komuś coś daje.
Akademicy przedyskutowali i uradzili, że praca, która rzeczywiście komuś coś daje to jest krzepa. Dla realisty i jego kumpli od dziś mają zadanie, to nosić akademików w lektykach i nabierać krzepy. To podniesie ich męskość i ograniczy głupot pisanie.
Wspaniały wątek w komentarzach, dumni przedstawiciele nauk podstawowych kłócą się z AI xD
Oczywiście są przypadki wybitnych publikacji w języku polskim, choć z wymienionych to chyba tylko ostatnia mogłaby się kwalifikować. Są też całe obszary nauki, odnoszące się stricte do Polski, np badania historyczne nie mające charakteru porówawczego, które mogą być bardzo wartościowe i potrzebne, a nie publikowalne na "Zachodzie", ze względu na ich szczegółowość i lokalność. I warto byłoby te wyjątki uwzględnić.
Ale do tego potrzebne jest konkretne, precyzyjne uzasadnienie, i ściśle zdefinowany profil czasopisma czy wydawnictwa, który nie spowoduje, że z powodu 1% publikacji podniesiemy punktację pozostałym 99%. Ponadto, powinno to zostać zweryfikowane przez innych, niezależnych specjalistów z dziedziny, najlepiej spoza Polski, i spoza krajów anglosaskich, tak żeby mogli wziąć pod uwagę sytuację w swoim, najlepiej porównywalnym do naszego, kraju.
Mogę też stwierdzić z autopsji, że wiele polskich czasopism "docenionych" w rozdaniu min.Czarnka, i odnoszę się raczej do tych z ekonomii i nauk o zarządzaniu a nie teologii, ma nieporównanie niższy poziom wymagań względem autorów niż faktycznie renomowane czasopisma "Zachodnie". Warto niektóre polskie czasopisma wspierać, nawet gdyby miały pozostać lokalne, ale na pewno nie w takim stopniu jak to wówczas zrobiono. Niech to będzie np plus jedna kategoria w ewaluacji, a nie plus trzy jak bywało. I żeby było jasne, nie chodzi w tym o min.Czarnka, bo jestem pewien, że każdy inny trafiłby pod obstrzał tych czy innych lobbystów.
„Są też całe obszary nauki, odnoszące się stricte do Polski, np. badania historyczne nie mające charakteru porównawczego, które mogą być bardzo wartościowe i potrzebne, a nie publikowalne na "Zachodzie", ze względu na ich szczegółowość i lokalność”. Ależ to nieprawda! Monografia historyczna małego miasteczka na Mazowszu, czy jej ważny fragment, mogą być bardzo interesujące dla historyka, na przykład z Francji, zajmującego się osadnictwem na terenie jego kraju. Może porównać mechanizmy rozwoju, nie mówiąc już, że mógłby skorzystać z ciekawej metodyki badań. Ale oczywiście artykuł na temat takiego miasteczka, aby być publikowalny w świecie, musiałby być naprawdę dobrze napisany i mieć charakter raportu z wyników badań naukowych, a nie zwykłego popularyzatorstwa czy publicystyki.
To, że nasze polskie sprawy są interesujące dla osób spoza Polski mogę zilustrować przykładem bardzo osobistym. W nowej książce jednego z czołowych brytyjskich historyków Christophera Clarka z Cambridge University pt. Revolutionary Spring. Fighting for a New World 1848 – 1849 znajduje się obszerny rozdział na temat rzezi galicyjskiej. Autor, w sekcji „Acknowledgements”, napisał m.in.: „Gosia Wloszycka and Andrzej Jajszczyk guided me through the Polish sources on the Galician events of 1846…” (historyczka Gosia Wloszycka pracuje w Cambridge University). Miałem ogromną przyjemność zbierać materiały do rozdziału o tragicznych wydarzeniach w Galicji w archiwach i bibliotekach (nieocenione okazały się tu szczególnie wspomnienia bezpośrednich uczestników bądź świadków wydarzeń), a także wielokrotnie dyskutować z brytyjskim historykiem na ten temat. Ale myślę, że lepiej by było, gdyby Sir Christopher Clark mógł po prostu korzystać z publikacji fachowych polskich historyków, zamiast z pomocy inżyniera, którym jestem z zawodu.
Też o tym wielokrotnie pisałem. Idąc tym tropem, o języku piraha - który ze względu na swą specyfikę stanał w pewnym momencie w absolutnym centrum debat w językoznawstwie - powinno się pisać tylko w czasopismach wydawanych w języku piraha (niestety piraha nie ma w ogóle pisma).
W tej debacie zawsze będzie się powtarzać, że humanistyka musi być robiona lokalnie i jest to stanowisko całkowicie odporne na kontrargumenty, na zasadzie "It is difficult to get a man to understand something, when his salary depends on his not understanding it".
Alfred Tarski uważał odwrotnie: że o języku piranha należy pisać w dowolnym języku z wyłączeniem języka piranha. A to w celu uniknięcia paradoksu kreteńskiego. Więcej w pracy "Pojęcie prawdy w językach dedukcyjych", która jest jednym z większych polskich osiągnięć naukowych wszystkich czasów.
Jako że aktualnie mamy igrzyska, to sportową metaforą się posłużę: dlaczego dajemy brązowe medale tylko zawodnikom zajmującym 3 miejsca? Dawajmy złote za miejsce pierwsze, srebrne za drugie i brązowe wszystkim pozostałym. Wszak tym najlepszym (czyli złotosrebrnym) nic się nie stanie, a ci z dołu poczują się docenieni i nie będą płakać.
Wystarczająco obrazowo?
A potem będzie można (stopniowo, stopniowo!) zacząć zarzucać tym złotosrebrnym nieuzasadniony elitaryzm.
Otóż to.
Zdumiewające, jak wielu komentujących z taką łatwością potwierdza tezę autora – i to bez konieczności dalszych argumentów. Zamiast rzeczowej polemiki dostajemy mieszankę autopromocji („mój pierwszy artykuł w WoS w 1976”), moralnej wyższości oraz anegdot o osobistym heroizmie. Im mniej odniesień do realnych problemów systemowych, tym więcej biograficznych laurek wystawianych samym sobie.
Szczególnie uderzające jest to, że krytycy z taką swobodą redukują spór do kwestii „jakości” rozumianej wyłącznie przez wskaźniki bibliometryczne, jakby Impact Factor był kategorią ontologiczną, a nie narzędziem administracyjnym. Gdy autor mówi o strukturze nierówności i mechanizmach reprodukcji przewagi, odpowiedzią jest: „ja miałem ciężko”. To nie jest kontrargument – to potwierdzenie, że system premiuje tych, którzy zdołali się do niego dopasować, a następnie uznali własną trajektorię za uniwersalny wzorzec.
Jeszcze bardziej osobliwa jest alergiczna reakcja na samą sugestię, że polszczyzna może być pełnoprawnym językiem debaty naukowej. Nagle okazuje się, że wymóg czytania po angielsku staje się probierzem cywilizacyjnej dojrzałości, a każda próba docenienia publikacji krajowych to niemal zamach na postęp. Trudno nie dostrzec, że pod płaszczykiem troski o „standardy” kryje się lęk o własną pozycję w hierarchii.
Autor tekstu nie neguje umiędzynarodowienia jako takiego – wskazuje jedynie, że bez adekwatnego finansowania i przy dominacji funkcji dydaktycznej polskich uczelni opowieść o równych szansach brzmi jak mit założycielski beneficjentów reform sprzed dekady. Zamiast odpowiedzieć na ten argument, komentujący wolą opowiadać o swojej pracowitości i dystansować się od „nauki radomskiej”. To retoryka bardziej klasowa niż merytoryczna.
Jeżeli coś w tej dyskusji razi najbardziej, to przekonanie części środowiska, że obecny model jest jedyną możliwą formą istnienia nauki, a każda korekta punktacji grozi upadkiem cywilizacji akademickiej. Być może warto dopuścić myśl, że system można regulować bez naruszania dorobku tych, którzy już w nim wygrali. Właśnie to – i tylko to – sugeruje autor.
Że co, że ktoś niby alergicznie reaguje na sugestię, że polszczyzna może być pełnoprawnym językiem debaty naukowej? Czuje się urażony tak prymitywnymi próbami manipulacji. Proszę się bardziej starać.
Ależ oczywiście, polszczyzna może jest pełnoprawnym językiem debaty naukowej. Chyba nikt nie ma nic przeciw seminariom i wykładom po polsku. Po prostu - polski nie jest językiem kongresowym. Tak zarządziła historia, mogło być gorzej. Francuscy matematycy czasem jeszcze się upierają przy żabim narzeczu w publikacjach (na swoją szkodę), głupsi humaniści po całym świecie piszą w swych lokalnych dialektach (mądrzejsi po angielsku) i to koniec. Rządzi angielski a komu się to nie podoba, niech się zapozna z gramatyką greki koine. O arabskim w ogóle nie mówię a przecież przez kilka stuleci rządził publikacjami od Delhi do Kordoby.
Czy ten komentarz był pisany przez AI? Bełkot bez ładu i składu.
Szanowna Pani,
po pierwsze primo: tez się nie potwierdza, tylko dowodzi.
Po drugie primo: na świecie nauka jest tylko jedna. Czasami w krajach takich Polska, gdzie dominuje pseudonauka na poziomie podwórkowym, określa się ją mianem "nauki światowej", choć to tautologia.
=> Albo więc większość środowiska w Polsce zrozumie, ze dotąd nauki nie uprawiało (czasami z definicji, jak to ma miejsce w humanistyce), albo pomieszania fikcji z fasadą będziemy mieli ciąg dalszy.
I po trzecie primo: nauka, choć często zespołowa, jest w istocie działalnością konkurencyjną. Stąd najlepsi naukowcy, świetni, średni, słabi i... (każdy sobie dopowie).
=> Nazywanie tych nie pierwszych po imieniu nie jest wywyższaniem (się), tylko prostą konsekwencją darwinizmu, który jest wpisany w chyba wszystkie mechanizmy naszej cywilizacji. Problem w tym, że w normalnych warunkach słabeusz odpada - u nas niestety nie. Co więcej, właśnie usłyszeliśmy propozycję petryfikacji miernot w uczelniach.
I ostatnie primo: choć forma może ranić, to jednak treść ma znaczenie. To rzecz oczywista dla każdego naukowca. Co innego u humanistów: ci w zdecydowanej większości skupiają się na formie, bo treści u nich raczej się nie uświadczy.
Proponuję jednak obniżyć temperaturę, bo im więcej „primo”, tym mniej argumentu.
Zacznijmy od tej rzekomej jedyności nauki. Owszem – metodologia ma pewne wspólne fundamenty. Ale twierdzenie, że tam, gdzie nie obowiązuje model z nauk ścisłych, zaczyna się „pseudonauka podwórkowa”, jest raczej wyrazem światopoglądu niż dowodem. Humanistyka nie udaje fizyki cząstek elementarnych – operuje innym przedmiotem, innym językiem i inną skalą uogólnień. Próba oceniania jej wyłącznie miarą bibliometrii przypomina mierzenie temperatury linijką: narzędzie jest, tylko nie do tego służy.
Druga sprawa – darwinizm jako metafizyka kariery. Nauka bywa konkurencyjna, ale redukowanie jej do selekcji „lepszych” i „słabszych” brzmi jak uproszczona narracja z podręcznika do zarządzania, nie refleksja nad realnym funkcjonowaniem systemu akademickiego. W przyrodzie selekcja działa w określonych warunkach środowiskowych. W nauce również – a warunki te obejmują finansowanie, kapitał kulturowy, sieci kontaktów i instytucjonalne punkty startowe. Ignorowanie tego i ogłaszanie naturalnego porządku rzeczy jest wygodne, ale mało analityczne.
Teza, że „treść ma znaczenie”, jest oczywiście banalnie prawdziwa. Problem w tym, że nie została tu wykazana – została zadekretowana. O humanistyce mówi się, że skupia się na formie, bo „treści się nie uświadczy”. To są hasła, nie argumenty. Jeżeli ktoś uważa, że w historii, socjologii czy filozofii nie ma treści, to raczej świadczy o własnym horyzoncie lekturowym niż o stanie tych dyscyplin.
Najbardziej uderza jednak pewność, z jaką ogłasza się werdykty o „miernocie” i „petrifikacji”. Z lotu ptaka wygląda to mniej jak obrona standardów, a bardziej jak obrona własnej pozycji w obecnym układzie punktowym. Autor tekstu nie proponował zniesienia kryteriów jakości – wskazywał, że system można skalibrować tak, by nie był jednowymiarowy. Reakcja, jakby chodziło o koniec nauki jako takiej, mówi więcej o stanie emocji niż o stanie argumentacji.
Jeżeli dyskusja ma być poważna, to potrzebuje mniej deklaracji cywilizacyjnej wyższości, a więcej chłodnej analizy. Na razie mamy głównie to pierwsze.
W science jest oczywiste, że nauka jest globalna i jedna. Odnośnie humanistyki, inne kraje też mają swoją kulturę, może niech humaniści sprawdzą jak publikują humaniści niemieccy, japońscy czy portugalscy (ja nie wiem jak, ale pewnie też im zależy na przetrwaniu swojej kultury) i coś zaproponują. Nikt tego nie pisze dlatego myślimy (my od science), że chodzi o obawę konfrontacji ze światem zewnętrznym.
Jako humanista zgadzam się, że te postulaty o specjalnym traktowaniu humanistyki robią nam ogromną szkodę. Ugruntowaliśmy narrację o humanistyce potrzebującej specjalnych warunków, a potem dziwimy się, że ludzie patrzą na nią jak na upośledzonego kuzyna.
Ale się tu spłakały w komentarzach libki-profesorki :)
Przecież spłakał to się autor, ojoj biedny nie może nauczyć się angielskiego :(((((((
A tam, dziś się wrzuci tekst do Claude albo ChatGPT, pięknie przetłumaczy, zero stresu.
Zabawne: przez tyle lat tłumaczyłem i pokazywałem dlaczego humanistyka to nie nauka i dlaczego humaniści jedynie udają. I wczoraj w sukurs przyszedł mi humanista, który w najbardziej skondensowany sposób pokazał, że tak jest w istocie.
Zatem Koleżanki i Koledzy naukowcy: czas wstać z kolan i zacząć mówić głośno to, co wiele z Was po cichu i tak sobie myśli: raz na zawsze oddzielmy humanistykę od nauki i zacznijmy uświadamiać lud, że tzw. profesor humanista ma się do prawdziwego profesora jak kamień węgielny do węgla kamiennego.
C óż za imponująca pewność, że wieloletnie powtarzanie tezy czyni ją dowodem – szkoda tylko, że wciąż pozostaje ona deklaracją, a nie analizą.
W arto przypomnieć, że oddzielanie humanistyki od „prawdziwej nauki” to zabieg retoryczny, nie epistemologiczny – świat akademicki już dawno wyszedł poza tak prymitywne dychotomie.
E fektowne porównania do węgla i kamienia węglowego mogą działać na wyobraźnię, lecz nie zastępują rozumienia, czym różnią się przedmioty badań i jakie narzędzia są adekwatne do ich opisu.
L ekkość, z jaką ogłasza się całe obszary wiedzy „udawaniem”, kontrastuje z brakiem refleksji nad tym, jak bardzo współczesne nauki społeczne i humanistyczne współtworzą ramy, w których funkcjonują również dyscypliny ścisłe.
U proszczenia bywają wygodne, zwłaszcza gdy pozwalają poczuć się reprezentantem „tej właściwej” strony – problem w tym, że nauka zaczyna się tam, gdzie kończy się potrzeba takich samozwańczych hierarchii.
Ł atwość żonglowania formą bez treści, jako próba przestraszenia to żałosny przejaw strategii humanisty: nie wiem, nie umiem, to chociaż zagadam.
A ale na szczęście coraz więcej ludzi nauki przekonuje się, że należy zacząć wymagać i rozliczać.
J eszcze co prawda przełożenie bylejakości na władze wciąż jest silne, to na szczęście maleje.
Z awsze bowiem jest tak, że przychodzi moment wyłożenie kart i wówczas żadne biadolenie już nie pomoże.
A nalogie nie przypadkowe.
P.S. Nie zniżę się do alegorii więziennych, także z braku takowych doświadczeń. Choć w tym przypadku odpowiednią byłaby poetyka uliczna w czerwonawym zabarwieniu.
Śmieszy mnie, jak z pozycji samozwańczego strażnika standardów ogłaszasz werdykty o „formie bez treści”, nie zadając sobie trudu, by tę treść rzeczywiście przeczytać.
Cokolwiek nazwiesz żonglerką, staje się nią tylko dlatego, że nie mieści się w Twoim wąskim wyobrażeniu o tym, jak powinna brzmieć argumentacja.
Ironią jest to, że zarzucasz innym gadulstwo, podczas gdy sam operujesz publicystycznym skrótem zamiast dowodu.
Sugerujesz rychłe „wyłożenie kart”, jakby debata akademicka była partią pokera, a nie procesem weryfikacji tez.
Łatwo mówić o rozliczaniu, trudniej wykazać, że obecne kryteria są jedyną racjonalną miarą jakości.
Arogancja poznawcza nie zastępuje metodologii, choć bywa skutecznym środkiem retorycznym.
Kiedy sprowadzasz całe dyscypliny do rzekomej pustki treści, pokazujesz raczej granice własnej perspektywy niż ich słabość.
Udajesz obrońcę rygoru, lecz rygor bez autorefleksji zamienia się w dogmat.
Retoryka o „miernocie” i „bylejakości” brzmi efektownie, dopóki nie trzeba jej poprzeć czymś więcej niż przekonaniem o własnej wyższości.
Wreszcie warto zauważyć, że pluralizm metod nie jest kaprysem humanistów, lecz konsekwencją różnorodności badanych zjawisk.
Ostatecznie to nie ton surowości świadczy o sile argumentu, lecz jego zdolność do obrony bez uciekania się do protekcjonalnych etykiet.
W
S
T
Y
D
Po której stronie jestem. Jeśli mam odpowiedzieć zero-jedynkowo, to po stronie Bartosza Rydlińskiego.
Wchodząc w szczegóły, to uważam, że jego tezy bywają uproszczone i kontrowersyjne, ale na pewno jest to tekst ciekawy, warty głębszej dyskusji.
I tu pojawia się problem. Merytorycznej dyskusji na tym forum być nie może. W tej chwili mamy sporo młodych badaczy, którzy w ogóle nie są w stanie ogarnąć argumentacji z artykułu. Pracują bardzo ciężko i prawdopodobnie maja wysokie IQ (tak w granicach topowych 10% w kraju). Gdzie tkwi problem? Zostali wychowani w kulcie zachodniości. Za czasów PRL były sobie grupki, które potrafiły się odnaleźć w rzeczywistości.Trzeba było pisać do rozpoznawalnych na Zachodzie pism, nawiązać kontakty i wyjechać (a to były takie czasy, że paszporty były trzymane na milicji). Zarobki było kolosalne (jak na ówczesne czasy). Gość, który przywoził kawę był królem na piętrze. Skąd to wiem? Załapałem się na końcówkę (nie tylko kawy). Co się zmieniło w III RP? Wszystko. Wyjazd na Zachód to żadna gratyfikacja. Jak widzę np. te wszystkie sugestie mobilności, to łapie się za głowę. W każdym razie, dzisiaj starsi są jako tako ustawieni, ale dla młodych to koszmar. Ale legenda zachodniości i wielkich tuzów intelektualnych została. I młodzi ludzie budzą się z ręka w nocniku, tylko nie potrafią zdiagnozować, kto im to zrobił.
Jak napisałem, w zero-jedynkowym ujęciu popieram autora tekstu, ale problem jest złożony i jednak bardzo przykry.
@ZM
„Kult zachodniości”, jeśli w ogóle taki istnieje, nie ma tutaj nic do rzeczy. Podobnie jak opowieści o przywożeniu kawy z zagranicy w czasach słusznie minionych.
Jeśli Polska chce grać w piłkę nożną w zawodach międzynarodowych, to musi się zgodzić na to, że jej reprezentacja będzie spełniać te międzynarodowe wymogi, bo jeśli nie, to… nie. Nie będzie grała.
W nauce te wspólne zasady gry mają jeszcze większe znaczenie, bo pozwalają rozwijać wspólne projekty, współpracować, wymieniać się wiedzą i doświadczeniami (coś, czego w sporcie nie ma), co pozwala budować wiedzę szybciej, dokładniej i bardziej efektywnie. Publikowanie po angielsku to umożliwia, a publikowanie w wielu językach to blokuje. To jest naprawdę bardzo proste.
Do tego fakt, że artykuły są po angielsku w niczym absolutnie nie przeszkadzaja – polscy naukowcy je również przeczytają, tylko ze po angielsku. W czym problem?
@Marcin Przewloka
A gdzie ja napisałem, że publikowanie po angielsku jest złe. Natomiast problemem jest to, że to nie jest już środkiem do jakiegoś celu, ale to się stało celem samym w sobie. I z tego powodu Zachód z nas się śmieje (ja jednak sporo z nimi kooperowałem) i lekceważy wnioski grantowe z Polski. PS. Niestety nie mam czasu na dalszą dyskusję, żyjemy w czasach mega-sprawozdawczości. Mam pilne rzeczy. Może innym razem. Ukłony.
Publikowanie po angielsku nie jest ani celem, ani środkiem, tylko jest standardowym kanałem komunikowania wyników badań naukowych. Robienie ze znajomości języka kongresowego bożka albo (przeciwnie) demona jest dziwacznym ubóstwianiem czegoś równie trywialnego, jak jedzenie ziemniaków.
Chętnie natomiast usłyszę więcej o tym, jak "Zachód" (a my jesteśmy Zachodem) się z "nas" (jakich nas?) śmieje z powodu tego, że publikujemy po angielsku wyniki badań. Chętnie dowiem się też, na podstawie jakiego mechanizmu ten mityczny Zachód chętniej akceptowałby wnioski grantowe napisane po polsku.
Trudno. Może przy innej okazji napiszę więcej. Teraz gonią mnie deadline'y. Ukłony
"Zachód" lekceważy tylko kiepskie wnioski grantowe.
@Andrzej Jajszczyk
Pozdrawiam danego znajomego. Widzę, że ciągnie Pana Profesora do sprzeczek. Natury nie da się zmienić - ciągnie wilka do lasu. Pozdrawiam raz jeszcze :-))
Übermenschen? Od dawna nie słyszałem tekstu tak otwarcie dzielącego ludzi na wyższe i niższe rasy. Od 70 lat przynajmniej.
@Profesor PAN
Ja bym nie doszukiwał się tutaj teorii spiskowych albo głębokich ideologii, które za tym stoją. Kiedy piszę te słowa w olimpiadzie zimowej Norwegia ma 20 medali, Polska 3, a Belgia 1. Nie stoi za tym żaden spisek. Nie lubię porównań sportowych, bo nauka to nie sport, ale w przypadku nauki polskiej po prostu najwyraźniej w konkursach unijnych Polska wypada dramatycznie źle nie dlatego, ze ktoś się uwziął, tylko zwyczajnie aplikacje przychodzące z Polski przegrywają z konkurencją.
Może skoncentrujmy się na jednym temacie, bo inaczej z rozmowy się zrobi chaos. Prof. Jajszczyk był uprzejmy napisać: "Zachód" lekceważy tylko kiepskie wnioski grantowe.
Prawda to czy fałsz? Otóż - ja mam wyobrażenie, czym są kiepskie badania i czym jest kiepski artykuł. Nie mam jednak pojęcia, czym jest kiepski wniosek grantowy. Problem jest taki, że wniosek grantowy w ogóle do nauki nie należy, możemy ocenić dopiero badania sfinansowane po przyznaniu tego grantu - wiele lat później a wniosek grantowy oceniamy teraz. Mike Thelwall et al twierdzą wręcz, że system grantowy ma negatywny wpływ na rozwój nauki, to samo w humorystyczy sposób przedstawił Leo Szilard w swym słynnym opowiadanku "The Mark Gable Foundation."
Przewrotnie można powiedzieć, że dobry wiosek grantowy to taki, który zapewni finansowanie. A co z jakością finansowanych badań? Oczywiście - im gorszym badaniom wniosek to finansowanie zapewni, tym jest lepszy. Przy takiej definicji nie ma różicy między wyższą rasą zachodnią a niższą polską: I tu i tu finansowanie zdobywają tylko dobre wnioski. Na mocy definicji.
@Profesor PAN
Ja widzę to tak. System grantowy jest przejawem braku pieniędzy. Nie ma dla wszystkich, trzeba wybrać komu dać, niech więc zaaplikują, ktoś to wszystko oceni, zrobi się ranking, damy tylko najlepszym.
W naprawdę bogatych miejscach ludzie nie muszą aplikować o granty. Mają core funding (albo start-up) na takim poziomie, że granty nie są konieczne. Tam wolą, by naukowcy zajmowali się robieniem badań, a nie aplikacjami o granty, bo to aplikowanie jest bardzo czasochłonne i w dodatku niepewne, jeśli chodzi o wynik. Tam selekcja jakości zachodzi na innym etapie. Ale jednak w większości państw jest jak jest, czyli są granty.
Kiedy pyta Pan o to, jaki to jest "dobry wniosek grantowy", to odpowiedź na to nie jest wcale prosta. Odpowiedź "taki, który przyniesie pieniądze" ma sens patrząc ze strony samego naukowca, który zdobył te pieniądze, oraz biurokracji danego ośrodka naukowego. Z naukowego? – niekoniecznie. Tym bardziej wątpliwe jest stwierdzenie, że "każdy wniosek, który nie przeszedł był zły". Nie będę pisał o swoich grantach, ale czytałem parę proposali naprawdę świetnych, które jednak nie dostały finansowania. Taki to system, w którym brakuje kasy.
I jeszcze o tym "lekceważeniu" przez Zachód kiepskich wniosków: myślę, że może wyraz "lekceważenie" nie jest tutaj dobry, ale zakładam, że ostatecznie panu profesorowi chodziło po prostu o powiedzenie, iż w ocenie wniosków na poziomie europejskim nie ma żadnej anty-polskiej dyskryminacji, której istnienie może sugerować komentarz @ZM.
Na koniec dodam tylko jedną ważną rzecz: jest oczywiste, ze zarówno system grantowy, jak i system selekcji zatrudnionych na stałe (tenured), które działają na zachodzie, mają dziury, są niedoskonałe. Naprawdę dobrze by było, gdyby gdzieś zaczął działać lepszy system ("lepszy" przy założeniu, ze pieniędzy jest tyle samo).
Proszę pana, 35 lat temu nie kupiłem bajki, że "kapitał nie ma narodowości." Dziś tak samo nie kupuję kolejnej bajki, że "nauka nie ma narodowości." Biznesem i nauką zajmują się ludzie i mają oni wszystkie cechy właściwe ludzkiej rasie, dobre i złe. Nie jest zresztą tak bardzo złe, że człowiek swoją żonę kocha bardziej niż inne kobiety, patriotyzm też ma dobre strony.
Wie pan równie dobrze jak ja, jak trudną rzeczą jest ocena nauki, mogą minąć dziesiątki a nawet setki lat zanim osiągnięcie naukowe zostanie docenione a w międzyczasie jego twórca zgnije w rynsztoku albo w domu wariatów. A oceniając wniosek grantowy oceniamy coś, czego jeszcze nie ma. Co mam oceniać recenzując wiosek grantowy? Kaligrafię, piękno rysunków, kunszt frazy, urokliwy dar uwodzenia? Takie są właśnie tezy Thelwalla et al - że jakby recenzeni rzucali monetą, to dałoby to większą korzyść nauce, bo rzut monetą przynajmniej zapobiega temu co najgorsze: koncentracji finansowania u niektórych badaczy. W wyniku korupcji (tak, naukowcy podobnie jak wszyscy inni ludzie są podatni na korupcję) albo nawet i nie, efekt zostanie ten sam.
@Profesor PAN
Ja to rozumiem, ale nie jestem aż tak sceptycznie nastawiony tych wszystkich ludzkich ułomności, które ostatecznie rzeczywiście mogą mieć, i pewnie często maja, wpływ na „sprawiedliwe rozdzielanie” grantów. Podchodzę do tego ilościowo, czyli jest gigantyczna szansa, że w pojedynczych wypadkach mamy ‘bias’ i mamy dyskryminacje, ale w całej macie to niedobre i niesprawiedliwe oceny recenzentów jednak rozmyją się. Czyli ostatecznie jak porównamy liczbę grantów rozdanych do instytucji hiszpańskich oraz do instytucji polskich, to te liczby odzwierciedlają jakość tych aplikacji, czyli poziom nauki w danym kraju.
No to jest to samo, co z ‘tenure’. Katalin Kariko została wywalona z UPenn. Pewnie im było łyso, jak dostała Nobla, musieli się tam nieźle wić i tłumaczyć, ale w czasie, kiedy rozpatrywano jej aplikacje zapewne podejmowali decyzje tak, aby wynik był jak najlepszy dla UPenn. Natomiast w swojej masie system tenure działa.
Dla mnie te dwa systemy, tenure oraz grantowy, to trochę jak z demokracją – nie zawsze działa, czasem w ogóle nie działa, ale na razie nie ma nic lepszego. Bo zwyczajnie wszędzie brakuje pieniędzy.
Jeśli chodzi o finansowanie badań, to ja jestem za mieszaniem wsparcia statutowego ze wsparciem z grantów. Po warunkiem, że wsparcie statutowe nie idzie na prąd, wodę oraz naprawę windy w budynku, tylko naprawdę na badania.
A jakby tak trzymać się tematu?
@Profesor PAN
No więc ja cały piszę o tym komentarzu "Od dawna nie słyszałem tekstu tak otwarcie dzielącego ludzi na wyższe i niższe rasy".
Piszę, że moim zdaniem, pomimo różnych ułomności, system grantowy w Europie nie "dzieli ludzi na wyższe i niższe rasy".
A Pan o czym? :-)
Proszę pana, tekst "Zachód lekceważy tylko kiepskie wnioski grantowe" bardzo jednoznacznie wskazuje, że urodzenie się na Zachód od linii Odry i Nysy Łużyckiej absolutnie wyklucza niedoskonałość w ocenie grantów. Wyższa rasa jak nic. Ma pan inną interpretację tych sześciu słów? Tylko proszę nie o całym Wszechświecie, o tych sześciu słowach i ani jednym więcej.
Ja jednak słyszałem pogłoskę, że tym Zachodem to zasadniczo my jesteśmy.
Panowie, dajcie spokój... Ponieważ to się ode mnie zaczęło to doprecyzuję, co miałem na myśli jak pisałem, że Zachód się z nas śmieje i lekceważy nasze wnioski. Otóż, dla nich nasz system z cała tą siecią instytutów PANowskich, badawczych itp., co to miały pokonać kapitalizm, to po prostu skansen. Kapitalizm jednak zwyciężył, ale przegrana armia się nie rozwiązała, znalazła nowy cel: publikować, publikować... W kapitalizmie, jak coś istnieje to musi generować jakąś namacalną wartość dodaną dla sponsora. Gości z Zachodu nie interesuje dokładanie do naszego skansenu. Z tego samego powodu, naszego rządu też. Tylko na razie systemu zmienić się nie da. I to jest dużo większy problem.
@ZM
Proszę Pana, zapewniam, że zachodu nie obchodzi struktura i organizacja naszych instytucji naukowych. Naprawdę mają to w nosie. Nie znają historii PAN, nie jest im to do niczego potrzebne (znajda się hobbyści, którzy to wiedzą, ale to ułamek promila). Jedyne, co ich interesuje, to co jest publikowane z tych instytucji. Jeśli coś się dzieje w ich dziedzinie, to będą znali nazwiska polskich group leaderów i zawartość ich publikacji. Tylko tyle. I to się odnosi do każdego kraju, nie tyko do Polski. Naprawdę Polska nie jest dla nikogo specjalnie interesująca, no chyba że ktoś bada lub studiuje coś bardzo polskiego, na przykład polską historię.
Właśnie między innymi z tego powodu nie widzę żadnych podstaw do dyskryminacji na podstawie geografii.
Przepraszam, skąd pan zna tak dobrze urzędników z UE? Jak kilku znam i twierdzą co innego, że Polska dla nich jest bardzo interesującą. Podobnie jak Belgia, Holandia, Estonia, Szwecja itd. W tym świecie po prostu żyją. Podejrzewam, że dotyczy to ERC w tym samym stopniu co wszystkich pozostałych agend UE.
Naukowcy z Polski nie są głupsi niż z Zachodu. Ci co się o granty starają mają często znakomite CV (gdyż to jest spory wysiłek przygotować grant i biorą się za to ludzie, którzy widzą jako tako swoje szanse). Ale wizerunek skansenu ciąży. P.S. Dawno temu, jak Polska zaczynała swój romans z UE, to nas prawie za uszy wciągali do współpracy grantowej. A potem zrobiliśmy się "be". Pan wie swoje, ja wiem swoje. Niech tak zostanie.
@ZM
Naukowcy z Polski nie są ani głupsi, ani mądrzejsi, niż ci z Zachodu. Chodzi mi o to, że Polska niczym się specjalnie nie wyróżnia. Podobne podejście urzędnicy mają zapewne wobec naukowców z Czech, Węgier, czy Finlandii.
Poza tym nad grantami zastanawiają się głównie naukowcy, a nie urzędnicy. Z tego, co wiem, w przypadku ERC, tylko naukowcy.
Nie wiem, skąd ta myśl, że Polska jest jakoś specjalnie interesująca dla Brukseli, ale zgadzam sie co do tego: "Pan wie swoje, ja wiem swoje. Niech tak zostanie."
@Profesor PAN
Może lepiej, jak profesor Jajszczyk sam broniłby swojego komentarza. Tak więc napiszę tylko to i nic więcej: dla mnie oczywiste jest, że komentarz odnosi się do wszystkich "kiepskich wniosków grantowych", skądkolwiek one by nie pochodziły. Geografia nie jest ważna, chodzi tylko o jakość. Nie ma w tym komentarzu ani słowa o "urodzeniu się na Zachód od linii Odry i Nysy Łużyckiej" i ewentualna sugestia, że ta informacja tam jest ukryta pomiędzy wierszami byłaby według mnie nieuprawnioną nadinterpretacją.
Tak ja to czytam i tak to rozumiem, ale to nie moja słowa więc tutaj zamilknę.
Geografia jest ważna, bo Zachód (cokolwiek by to nie znaczyło) lekceważy tylko kiepskie wnioski grantowe a w Polsce (która do tego Zachodu jakoś nie należy) lekceważone bywają i mniej kiepskie wnioski grantowe. Ewidentnie jest różnica etniczna. Elementarnej logiki powinni uczyć nawet na biologii, to tylko zdanie proste z sześciu słów.
Co za bzdury.
Dlaczego "bzdury" - proszę o uzasadnienie tego stwierdzenia
>:-(
Pisze pan, cytuję: „ Zaczęły też publikować w czasopismach indeksowanych w bazach Scopus i Web of Science wcześniej niż pozostali. Innymi słowy – zyskały swoje przewagi konkurencyjne na długo przed rozpoczęciem uczciwego wyścigu.” Ja swój pierwszy artykuł znajdujący się obecnie w bazie WoS opublikowałem w roku 1976. Bo mój promotor był mądrzejszy od tych, którzy mówią o „lepszości” krajowych czasopism. Bo on wymagał od doktoranta przed obroną trzech artykułów w czasopismach, które później, po utworzeniu bazy WoS znalazły się w niej. Ja miałem 4. A jak robiłem habilitację, to nie miałem wątpliwości, gdzie należy publikować. To dzięki mądrości mojego promotora zyskałem, jak napisano w artykule, przewagę. Nad kim? Nad tymi, których doktoraty lub habilitacje były oparte o abstrakty na konferencjach krajowych.
Pisze pan, cytuję: „ Często osoby te otrzymywały granty w pierwszych konkursach Narodowego Centrum Nauki, zwiększając tym samym swoje szanse w kolejnych naborach.” Ja chyba jestem najgorszym przykładem tych, którzy zyskali przewagę, bo pierwsze granty uzyskałem jeszcze z KBN. Dla młodych wyjaśniam – KBN to poprzedniczka NCN oraz NCBiR.
Pod artykułem są mądre komentarze, dotyczące pisania po polsku. Oraz o tym, że artykuły popularyzujące naukę nie są nauką i powinny, jak najbardziej, być pisane po polsku. Niestety, MNiSW planuje uznać popularyzację za naukę i uwzglęgnić w ewaluacji.
P.S. Pojawiły się informacje, że ministerstwo pozostawia ekspertom możliwość zmiany punktacji określonej na podstawie twardych danych z baz WoS i Scopus, wprowadzonej za Czarnka, o ±2 poziomy orzazdo0daje nowe uprawnienia – eliminacji z listy czasopism, które nie spodobają się ekspertom.
Bardzo dobry i potrzebny tekst. Można dzięki niemu zrozumieć kompleksy znacznej części polskiej społeczności naukowej, a przede wszystkim dowiedzieć się czegoś o autorze i jego własnych kompleksach. A takze poznać różnice pomiędzy naukowcami a tymi, którzy by chcieli za naukowców w naszym kraju uchodzić, pisać piękne, polskie teksty, których potem prawie nikt nie czyta...
Pięknie napisane!!!
Tato mamo chwalą nas, a kto synku. Jak to kto? jak KP a wy MB. Przecież wszyscy wiedzą, że... a on wie, że nikt nie czyta... O widzisz, sami z nas geniusze, no nie?
Zainteresowało mnie też, że pan Rydliński nie jest zainteresowany obroną swojego poglądu. Przedstawia go ex cathera jak profesor uczniakom i uważa temat za zakończony.
…naprawdę to napisano…?
Czy po tym tekście ktoś ma jeszcze wątpliwości, że humanistyka to nie nauka?
nawet wg AI humanistyka to nauka !!!
Humanistyka jest nauką, ponieważ stosuje systematyczne metody badawcze (analiza, krytyka źródeł, interpretacja) w celu poznania i zrozumienia kultury, sztuki, historii oraz funkcjonowania społeczeństwa. Podobnie jak nauki ścisłe, opiera się na wiedzy akademickiej, rozwoju krytycznego myślenia oraz empirycznej analizie ludzkich wytworów i zachowań, stanowiąc fundament zrozumienia świata.
Tylko humanista może się podpierać tzw. AI - czyli sztuczną siecią neuronową ze wzmocnieniem, nakarmioną wszystkim co fruwa po internecie.
Humanistyka nie stosuje metody naukowej oraz nie dopuszcza zasady falsyfikowalności. Co więcej - dopuszcza (i się tym jeszcze szczyci!) współistnienie parami wykluczających się paradygmatów.
Słowem: to luźny zbiór dywagacji o tym, siamtym i owamtym, tworzonych przez ludzi, którzy w swej megalomanii uważają, że opowieści o bytach i odbytach to ten sam kaliber co badanie genomu.
I tylko szkoda tych zmarnowanych pieniędzy.
Zadziwiający tekst. Pozbawiony w mojej opinii jakichkolwiek merytorycznych podstaw, obraźliwy, szkodliwy. Napisany przez - to paradne - absolwenta uczelni w największym polskim mieście. Być może, proszę wybaczyć uszczypliwość, należało zająć się nauką, a nie polityką, to rezultaty byłyby lepsze.
Pewnie szkoda czasu na polemikę, ale kilka punktów warto poruszyć. Po pierwsze i absolutnie najważniejsze, nie ma żadnego sensu w podbijaniu punktacji polskich pism i wydawnictw, jeśli nie towarzyszy temu wzrost ich jakości. A nie towarzyszy, na ile się orientuję. Mam to szczęście, że pracuję w dyscyplinie całkowicie międzynarodowej, gdzie publikowanie po angielsku jest po prostu naturalne, bo chcę dotrzeć do możliwie dużej liczby odbiorców. Jakość pism polskich na tle średniaków i mocarzy ze świata wygląda... bardzo blado. Być może w bardziej lokalnych niszach jest inaczej, ale wtedy takie uogólnianie, jak zaprezentowane w artykule, jest bezpodstawne.
Po drugie - jak najbardziej możemy wymagać od studentów, by potrafili czytać ze zrozumieniem w jedynym potrzebnym obecnie w nauce języku obcym. Ba, w naukach ścisłych i przyrodniczych wymagano tego nawet za PRL, bo po polsku źródeł nie było wcale albo prawie wcale, choć wtedy to było wyzwanie. Ale teraz? Po to uczymy studentów języka angielskiego, by z niego skutecznie korzystali.
Po trzecie, ta nieszczęsna walka klasowa. Nie mogę tego strawić, tym bardziej, że prawdopodobnie sam autor tekstu jest z tych uprzywilejowanych. Tak, cała moja kariera to jeden wielki obraz uprzywilejowania. Syn rodziców, którzy mieli pochodzenie robotniczo-chłopskie i jako pierwsze pokolenie w swoich rodzinach wyszli poza wykształcenie podstawowe, czasem średnie. Przywileje jak cholera. Angielski miałem finansowany przez kilka miesięcy w szkole średniej, później pieniędzy zabrakło. Reszty nauczyłem się sam, ale to wymaga dziesiątek i setek godzin pracy. Dostęp do dużego ośrodka? Był, z codziennym dojazdem przez wszystkie lata studiów i doktoratu. W praktyce, dom opuszczałem po godzinie 5, a wracałem do niego pomiędzy 19 a 21. Na doktoracie z dodatkowymi fuchami, żeby budżet się spiął. Granty? Ano były i są. Autor nie wspomina wszakże, bo prawdopodobnie o tym nie ma pojęcia, że na jeden przyjęty wniosek u większości ludzi przypada wiele wniosków odrzuconych. Każdy to dziesiątki godzin pracy. Publikacje w międzynarodowych pismach? Są i będą. Nigdy nie publikowałem wyników badań po polsku, bo w mojej dyscyplinie nie ma to sensu. Zaczynałem od słabych pism, zaraz po magisterce. Pierwsze publikacje były pokraczne, ale stopniowo uczyłem się tych standardów. Każda negatywna recenzja, a było ich bardzo wiele, czegoś mnie uczyła. I z czasem te prace zaczęły wyglądać tak, jak powinny wyglądać w pismach o określonych wymaganiach. Jak już wspomniałem, wymaganiach raczej poza zasięgiem dowolnego polskiego pisma. Tak wygląda droga znaczącej większości tych, których Autor raczył wrzucić do worka z napisem "naukowi globaliści".
Dziwi się Pan, że nie staję w obronie tych, co nie mieli równych szans? Ależ staję, ale nie tak, jak Pan, poprzez promowanie niższych standardów. Szanse nigdy nie są równe. Walczę o każdego studenta, który ma potencjał, ale który nie ma środków. To często widać, a parę takich walk przegrałem i było to bardzo gorzkie. Ale dalej? Standardy są jedne dla wszystkich. Można publikować w Polish Annals of Nothing Particularly Important, albo w pismach, które mają jakiś zasięg. Decyzja należy do badacza.
Pełne poparcie.
Nieprawdopodobny tekst, a wywody z palca, bo wielki uczony tak uważa i wygłasza. No i mamy "jakichkolwiek merytorycznych podstaw, obraźliwy, szkodliwy" a dlaczego tak, bo "Napisany przez - to paradne - absolwenta uczelni w największym polskim mieście." A jakże "nie ma żadnego sensu w podbijaniu punktacji polskich pism i wydawnictw, jeśli nie towarzyszy temu wzrost ich jakości. A nie towarzyszy, na ile się orientuję." A jak jest, to najmniej ważne, a najważniejsze jest, że oczywiście opiera się pan na orientacji, czyjej, kogo? tego pana, który nie wiedział gdzie jest granica wroga, a rządzi krajem? i pokazywał i tu i tam, aż w końcu pokazano gdzie jest ta granica. To jest ta pana orientacja? Wyjątkowym i obrzydliwym jest proponowanie przez pana "Polish Annals of Nothing Particularly Important" Kto pana upoważnił szydzić z Polski i jakim prawem pan powołał taki tytuł czasopisma.. Skoro pan jest takim wielkim i zasłużonym naukowcem, to proszę pod własnym sztandarem i na własny koszt powołać czasopismo, i będzie pan szydził i wyśmiewał do woli i siebie na piedestał stawiał, jaki to ja wielki, bo pozwalam sobie szydzić z Polski i Polaków.
Odnośnie jak kasta działa i jak w nauce robi się kariery, obsiada stołki i kto może i kto może otrzymywać projekty, granty i jak się kręci lody i z kim, polecam wiekopomne dzieła prof. Józefa Betona, które obfituje i pokazuje jak to się robi i kto może to robić. To daje ogląd, a że znajdą się i z innych klas i sfer ludzie w nauce, to w mniejszości i przeważnie są wyrobnikami za miskę ryżu w nauce, robią dobrą robotę w nauce i przynoszą chwalę.
Ależ Szanowny Panie. Nie uważam się za wielkiego uczonego, ani nawet bardzo dobrego. Jedynie dość dobrego, by w swojej tematyce publikować w pismach, które są co najmniej solidne. Polskie pisma, które mają jakąkolwiek widoczność w nauce międzynarodowej, można na palcach policzyć. I takie są fakty. Nie szydzę z Polski, szydzę z udawania, że "Cement Wapno Beton" jest równie dobre, co "Science". Trudni mi na poważnie traktować tekst człowieka urodzonego w 1985 roku, który twierdzi, że wielu naukowców w Polsce nie miało jak nauczyć się języka angielskiego.
Oczywiście, są też tacy, którzy po prostu wiedzieli, z kim napić się wódki, albo poddać innym czynnościom. Każdy, kto posiedział trochę w nauce, ma tego świadomość, i zazwyczaj potrafi odróżnić lawirantów od naukowców. Ci ostatni są tam, gdzie są, nie dzięki uprzywilejowanej pozycji na starcie, tylko dzięki ciężkiej pracy i skupieniu na prowadzeniu badań. Nie na polityce, nie na bywaniu w mediach, na prowadzeniu badań. Tylko i aż tyle.
Bardzo trafna recenzja pozornego głosu zdrowego rozsądku. Dziękuję.
ja jestem lokalnym globalistą -- moje artykuły czytane są na prawie wszystkich kontynentach (pomijam Antarktydę - tam ostatnio byli nasi - Marek Kamiński i jego syn Kay - zdobyli biegun południowy) - info z RESEARCHGATE - Polacy zbudujmy własny koncern wydawniczy na wzór ELSEVIER (zarządza ponad 2900 recenzowanymi czasopismami). Finansujmy rozwój własnych czasopism i wydawnictw a nie zagranicznych (nakaz publikowania w Scopus Q1 i Q2 -- minimum 2000 $ OA). Trzeba wyzbyć się kompleksów w nauce - psychologicznych, instytucjonalnych i strukturalnych oraz badawczych. Tą platformą rozwoju własnych czasopism i wydawnictw może być PBN. MNiSZW wydaje ponad 1 mld zł na finansowanie zagranicznych instytucji. Gdzie tu sens gdzie tu logika i EKONOMIKA.
Żałosne...
iście ŻAŁOSNE , że biznes czasopiśmienniczy i wydawniczy każe sobie płacić haracze za opublikowanie wyników badań naukowych - iście ŻAŁOSNE -- ~mb
Miernoty (czyli większość pseudonaukowców w Polsce) być może tak ma. Ja w swojej karierze zapłaciłem raz(!) ok. 50 USD za zgłoszenie tekstu do czasopisma.
Tu się zgodzę. W ogóle rozdęcie bibliometrii, zawsze przecież subiektywnej, z póżniejszym wykupywaniem wszystkiego przez wielką piątkę wydawców wygląda mi bardzo ciekawie. Nie mam wglądu w te sprawy, ale naprawdę wielkie interesy robi się właśnie tak. Tu akurat są potrzebni naukowcy z prowincjonalnych krajów, którzy czują się mali i się do trendów dostosują., coś takiego, jak w pański.m poście nie przemknie im przez myśl.
BRAWO,
Oczywiście, ze szkoda kasy dla zagranicznych molochów.
Niestety od samych publikacji nic nam nie przybyło...
Ludzie, czy wy tego nie widzicie, gdyby te grube miliony zamiast do Zachodnich wydawnictw zostały w Polsce, może byśmy ruszyli z miejsca...
Zadziwiające że część naukowców ma zrozumienie świata na poziomie dwulatka. Polska nie jest naukową potęgą, jak Polacy przestaną publikować w zagranicznych czasopismach to ludzie nagle nie rzucą się na polskie, tylko po prostu całkiem przestaną czytać Polaków.
Mnie się ten krótki artykuł zasadniczo podoba i zgadzam się przede wszystkim z główną myślą - akurat podniesienie rangi polskich publikacji w ewaluacji (skądinnąd w ogóle idiotycznej) nie zaszkodzi przecież w istotnym stopniu piszącym po angielsku, w zupełnie innych dziedzinach. Skoro wywołuje taką wręcz wściekłość w komentarzach, nieproporcjonalną do argumentacji, ze zbywaniem argumentów jakimiś prostymi formułkami, muszę w tej reakcji doszukiwać się emocji i namiętności. Nie lubię się zastrzegać, ale powiem, że piszę to wszystko platonicznie, bo mnie problem lokalności nauki akurat nie dotyka.
Cóż, po pierwsze często uczeni, nawet wybitni (choć raczej nie ci wielcy) mają ten dziwny rodzaj zarozumiałości, który pozwala im wszystkich naokoło oceniać, ale, co ważne, bez czynienia wysiłku, aby wejść w czyjeś położenie. Innymi słowy, widzą czubek własnego nosa, i nie potrafią poza niego wyjść. "Ponieważ ja pracuję i publikuję w taki to a taki sposób, to u innych wygląda to przecież tak samo i też mogą robić tak, jak ja. Ponieważ ja używam odczynników, to każdy naukowiec używa odczynników i musi mieć na nie pieniądze. Skoro mój rezultat nie ma narodowości i różne pisma na świecie go przyjmą, bez względu na miejsce, to u innych będzie tak samo. No na pewno będzie tak samo? Mówią, że nie? No na pewno tak".
Po drugie, ta ochota do przyładowania innym, gorszym, i tym samym wywyższenia siebie, jest u nas ogromna. Proszę mi uwierzyć, że przy różnych dyskusjach takich jak ta mam wrażenie deja-vu sprzed kilkudziesięciu lat, kiedy to młodzież lubiła naigrawać się ze starszego pokolenia z powodu nieznajomości angielskiego. Ta kwestia dziś już jest marginalna, a w dyskusji pierwotną kwestią jest lokalność zagadnień pociągająca za sobą kwestie językowe, natomiast nie mogę się oprzeć wrażeniu, że tamto wraca. Podobnie jak kiedyś w PRL jakikolwiek wyjazd na zachód był nobilitujący sam przez się (zresztą, ho ho, dzięki różnicy kursów na zaoszczędzonym tam bilecie autobusowym można było w kraju potem żyć przez parę ładnych dni), czy jak za rekomendację jakiegoś towaru w Polsce wystarczało, że jest "niemiecki", "hiszpański", "francuski", "angielski", byle nie "polski". No to dzisiejsze czasy są w takim sensie uczciwsze, takich punktów za pochodzenie "zachodnie" - przynajmniej w Polsce - nie ma. Nb. jak ja widzę kogoś ewidentnie słabszego od siebie, nie mam ochoty go krzykliwie dezawuować, raczej mu podać rękę.
Napisał człowiek który z Bydgoszczu wyjechał do Warszawy i teraz myśli że przez to zmądrzał- zwykły słoik.
Przykro się czyta namawianie do ręcznego sterowania punktami w celu obniżenia jakości. O angielskim już nie wspomnę.
Cała ta dyskusja o punktach to bicie piany.
Ostatnie lata, nawet przed sławetnym Czarnkiem, pokazały jak punktacja nie przystaje do rzeczywistości, jak można takie punktacje naciągać, jak bezwladny jest system, często zapóźniony w momencie publikowania. Te punktacje się skompromitowały wielokrotnie, tak jak przypisywanie czasopism do dyscyplin, jak i sposób przeprowadzania ewaluacji.
Wydaje mi się, że np. Chińczycy mają to już za sobą, tzn ręczne sterowanie punktami. Teraz promują Q1 i Q2, aktualizowane co roku a chińskie czasopisma mają być międzynarodowe. A my kurczowo trzymamy się ręcznego sterowania.
Posluguję sie angielskim, nawet w nim wykladalem, ale publikuje glownie po polsku, poniewaz pewne obszary wiedzy mają taką specyfikę. Prawnika brytyjskiego malo interesuja zawiłosci polskiego prawa i odwrotnie... owszem, dla czesci prawnikow ma to sens... gdy mowa np. o prawie miedzynarodowym itd... ale przewaznie teksty te czytają adwokaci, radcowir, sedziowie i nie widzę sensu by pisac do nich po angielsku...
"Skoro nie wszystkim dane było nauczyć się angielskiego, niemieckiego czy hiszpańskiego, to czy możemy takie osoby wykluczać?" — Nie wierzę, że Pan nie śmiał się głośno, pisząc ten żart. Jeżeli ktoś będący na wcześniejszym niż emerytalny etapie kariery naukowej nie nauczył się w ciągu ostatnich 30 lat języka dominującego w jego dyscyplinie, to wykluczył się sam.
"Dlaczego nie dać im możliwości, by mogli dobrze publikować w polskich czasopismach?" — dać, przecież ta możliwość jest, tylko jakoś mało kto z niej korzysta. Publikacje krajowe są po prostu średnio dużo słabsze - mówię o dyscyplinie, w której z Panem współfunkcjonuję - a Pana tekst odczytuję jako apel, żebyśmy zaczęli / nie przestawali udawać, że tak jest.
Forum Akademickie, czy ten tekst to żart? Próba pogrążenia polskiej humanistyki czy chodzi o klikalność? Żaden szanujący się naukowiec by czegoś takiego nie napisał, żadne czasopismo nawet popularne nie powinno czegoś takiego publikować. Nawet popularne teksty, głosy w dyskusji powinny opierać się na faktach a nie wyobrażeniach i żalach. Tak, wszyscy mamy w PL ciężko, mało zarabiamy w nauce, nie mamy kasy na badania ale ten poziom zostawmy sobie do piwa i orzeszków tu dyskutujmy merytorycznie
Cóż, ścisłowiec by tego nie napisał. Natomiast przedstawiciele nauk, które w większości krajów uchodzą za międzynarodowe, a w Polsce za lokalne, na pewno się ucieszą.
Do Bartosza Rydlińskiego,
Wyskoczył Pan jak Filip z konopi z tym zdroworozsądkowym tekstem.
Tak się składa, że Polska rozwija się bardzo dobrze bez polskiej myśli naukowej. Rząd zdaje się to
zauważać i dlatego nie zwiększa finansowania sektora akademickiego. Obecnie naukowcy są potrzebni
głównie do transferu wiedzy oraz – przede wszystkim – do dydaktyki.
Dla rządu realnym problemem jest dziś na przykład sytuacja w służbie zdrowia: wydłużające się kolejki do specjalistów, napięcia społeczne, konieczność uspokojenia wyborców. To są kwestie pilniejsze.
No, ale w sektorze akademickim pracuje sporo ludzi za symboliczne pensje, którzy zasuwają dzień i noc. Oni będą walczyć wściekle o każdy grosz. A pański tekst to próba zaprzyjaźnienia się z takimi wygłodniałymi chartami, co widza wolno biegającego królika. Niech Pan nie liczy na cień zrozumienia. A zwłaszcza dlatego, że jeśli cokolwiek polskiego jest zauważane w świecie, to właśnie szeroko rozumiana polska kultura, humanistyka itp. Różnorodność była i jest wartością. A nauki techniczne, fizyczne, itp.? A widzi Pan wokół siebie coś co działa i co zostało wymyślone w PL. A ludzie ciągle pracują, publikują jak szaleni. W takiej sytuacji trzeba ostrożnie. Jeśli ktoś ciągnie szczoteczkę do zębów i mówi, że to Azorek, to najlepiej grzecznie ukłonić się i spytać o zdrowie Azorka.
Ale polska kultura to nie są nauki humanistyczne. Chociażby Noble literackie, w przeciwieństwie do tych z chemii czy fizyki, otrzymują nie naukowcy a twórcy.
O tak, w myśl programu tego rządu 8* i możliwości intelektualnych "elity" co to ją popiera "Tak się składa, że Polska rozwija się bardzo dobrze bez polskiej myśli naukowej" . Po co komu nauka, jak cel 8* osiągnięty więcej "elita naukowa" nie może z siebie wydać i zrozumieć więcej niż hasło 8*, więc trzeba ją zagłodzić.
No i w myśl tej elity i rządu "Dla rządu realnym problemem jest dziś na przykład sytuacja w służbie zdrowia." A jakże to my rozwiążemy kolejki i wyleczymy wszystkich chorych i to zmniejszaj racje żywnościowe do 21 zł z ponad 25 zł w myśl przewodniego programu UE, Niemki, Polaków trzeba zagłodzić. Im szybciej tym lepiej jak poumierają to i kolejek nie będą zajmować. Widać, że robi to rząd znakomicie i pod dyktando Niemki. I ten od płonącej planety "Po co nam lotnisko jak jest w Berlinie," to teraz już wiadomo, po co nam nauka jak jest w Niemczech i trzeba naukę polską i naukowców zagłodzić. Ten co może pojąć tylko program 8* to z pewnością nie pojmie po co nam "A nauki techniczne, fizyczne, itp.? " po co są i co one dają, ale program 8* im to rozjaśnia i widać, że takie nauki są im niepotrzebne. No i na koniec, to pewno, jak już o psieczkach i koteczkach znawca wypowiada się to Azorek przy takim indywiduum to musi być geniuszem.
Nie rozumiem. To jest właśnie ta polska myśl?
"Skoro nie wszystkim dane było nauczyć się angielskiego, niemieckiego czy hiszpańskiego, to czy możemy takie osoby wykluczać?" absolutnie nie, nie powinniśmy wykluczać ludzi niezdolnych do spełnienia wymogów stopnia doktora (język obcy na poziomie B2)! Podobnie nie powinniśmy wykluczać innych osób które są mniej zdolne i np. nie są w stanie nic opublikować ani prowadzić żadnych sensownych badań. Niestety obecna klasistowska perspektywa punktuje osoby zdolniejsze, o większym dorobku co jest skandaliczne. Dla wyrównania szans, w naprawdę sprawiedliwej liście czasopism powinny obowiązywać wyłącznie punkty ujemne za publikacje.
Panie dr. Rydliński, proszę się cieszyć, że językiem światowej nauki jest teraz relatywnie łatwy angielski. Być może za 50 lat będzie to chiński i wtedy dopiero będzie "trudno" (moi koledzy z Chin mówią, że zdolność swobodnego czytania, np. prasy codziennej, w ich kraju osiąga się w wieku ok. 12 lat).
Za 50 lat ------ uczelnie wyższe będą reliktem. AI AI AI AI AI.
Ja bym chętnie usłyszał jakiś argument za publikowaniem po polsku, w artykule znalazłem wiele manipulacji ale argument tylko jeden: bo tak jest łatwiej. To żaden argument, bo w nauce należy robić rzeczy trudne. A poza tym - obecnie jest tyle narzędzi informatycznych wspierających pisanie tekstów w dowolnym języku, że trudność pisania po angielsku jest naprawdę niewielka, nawet dla kogoś znającego ten język w stopniu zaledwie podstawowym. A jeśli nauczenie się podstaw angielskiego przekracza czyjś potencjał intelektualny, nauka nie jest dla niego najlepszym zajęciem.
"A jeśli nauczenie się podstaw angielskiego przekracza czyjś potencjał intelektualny, nauka nie jest dla niego najlepszym zajęciem". - Argument nieznajomości angielskiego jest chyba ostatnim podnoszonym w tej prawie. Ale, wie pan, parę lat temu wprowadzono u nas obowiązkowe e-recepty. Oczywiście do tego jest potrzebna znajomość komputera, i to jak na laika nie byle jaka, trzeba tam np. pobierać jakieś certyfikaty i nimi żonglować. Też tak mówiono, że jeśli lekarz nie jest w stanie tego się nauczyć, to może niech się nie bierze za leczenie. No i niejednego, proszę mi wierzyć, świetnego lekarza, który miał sobie prywatną, indywidualną praktykę, tylko te 70-80 lat na karku, odcięto w ten sposób. Trochę niestety lekarzy odwiedziłem w życiu, trochę tę sprawę poznałem. Szkoda - pacjentów.
Urocza anegdotka - za to kompletnie od śmigła. Lekarz ma leczyć a uczony badać i publikować wyniki badań. Nie istnieje coś takiego jak publikowanie prac naukowych w języku retoromańskim, keczua czy polskim, publikuje się wyłącznie w języku konferencyjnym. Różne to języki bywały, najgorzej było w XIX wieku, kiedy języków konferencyjnych było kilka (ale nie polski) i wszystkie trzeba było znać, najlepiej jest chyba teraz, bo bazowy angielski jest jednak prostszy niż greka koine, łacina i arabski.
Już kilkanaście lat temu pisałem w PAUzie Akademickiej „Learn English, Dear Scholar”. Teraz parę fragmentów, dla przypomnienia.
…Szczególny opór zdaje się rodzić wymaganie języka angielskiego w publikacjach polonistów i z historyków zajmujących się dziejami Polski. Przywołuje się tu lokalność tematyki i konieczność pisania po polsku w ramach tych dyscyplin. Czy jednak nie oddajemy wtedy wyłączności na przekazywanie światu informacji o naszych dziejach, literaturze czy języku wyłącznie obcym? Czy chcielibyśmy, by nasza historia docierała do ludzi poza Polską od autorów z krajów mających niekiedy zupełnie inną niż my perspektywę? Czy w kontaktach międzynarodowych poloniści nie powinni umieć porównać swoich warsztatów i metod na przykład z anglistami, germanistami, rusycystami czy sinologami?
Należy pamiętać, że współczesnym językiem komunikacji naukowej jest – czy się to nam podoba czy nie – język angielski. Nikt przy zdrowych zmysłach nie neguje potrzeby dbania o nasz własny język. Ale tu główną rolę powinny odgrywać książki i artykuły nie ściśle naukowe, ale publicystyczne.
Świat się zglobalizował. Wbrew przekonaniu niektórych nie oznacza to braku zainteresowania problemami lokalnymi, kulturą, historią, przyrodą czy językami innych narodów. Przede wszystkim od nas zależy, czy zainteresowanie to będziemy w stanie zaspokoić, tym samym propagując naszą naukę, literaturę, sztukę czy wizje historii.
Jakiś czas temu w pisałem na także ten temat w FA: https://forumakademickie.pl/zwykly-inzynier-do-humanistow/
@Andrzej Jajszczyk
"Przywołuje się tu lokalność tematyki i konieczność pisania po polsku w ramach tych dyscyplin."
No właśnie, a taka konieczność nie istnieje.
Kiedy naukowcy publikują badania naukowe, te prace powinny być tylko po angielsku.
Kiedy naukowcy publikują artykuły popularyzacyjne, poradniki i przewodniki dla wszystkich, wtedy powinni pisać tylko po polsku.
Ja też nie kupuję argumentu, że sprawy polskie obchodzą tylko Polaków. Jakoś starożytny Egipt obchodzi nie tylko starożytnych Egipcjan a badania w Los Alamos miały wpływ nie tylko na mieszkańców Nowego Meksyku.
Czy kupuje Pan argument, że starożytny Egipt interesuje amerykańskich wydawców zwłaszcza wtedy, gdy autorem odkrycia jest Amerykanin?
Czyli odkrycia Champolliona i Younga mają być dla Amerykanów nieinteresujące tylko dlatego, że rzeczeni nie byli Amerykanami? Nie kupuję, to po prostu nie jest prawda.
Bo to wbrew pozorom nie jest problem języka, tylko treści. Artykuł przyczynkowy, bez dobrej struktury, wyraźnie wyartykułowanych problemów badawczych, metodologii i informacji co wnosi nowego, raczej jest niepublikowany w topowych czasopismach....nie ma znaczenia czy dotyczy Polski, Brazylii czy Francji.
Ciekawe czy ktokolwiek z tych lokalsów podjął w ogóle próbę wysłania czegokolwiek do dobrego czasopisma, w którym recenzują solidni naukowcy, a nie znajomi dziekana, którzy przymkną oko.
@chłopka
To znaczy ja osobiście mam tutaj inne zdanie. Według mnie artykuły nawet jak są "przyczynkowe", nie-rewolucyjne, ale przedstawiające wyniki dobrych, poprawnie wykonanych badań, również jak najbardziej zasługują na opublikowanie. Tylko, że jeśli taka publikacja jest po polsku, publikacja o dowolnej wadze i znaczeniu w danej dziedzinie, i tak nikt o niej nie wie i nikt jej nie przeczyta, poza paroma osobami z Polski. Nie daje się wtedy szansy nikomu na jej przeczytanie. Jak już pisałem, wielka strata czasu i pieniędzy.
Proszę nie mówić ze sztuczne wywindowanie punktacji polskim pismom (w mojej działce nie ma po polsku nawet 2 kompetentnych recenzentow!) nie będzie miało konsekwencji dla publikujących pół angielsku bo nikt im nic nie zabiera. To się nazywa inflacja, proszę sprawdzić jak to działa.
Po drugie - KAZDA osoba z doktoratem ma obowiązek posiadania kompetencji na poziomie przynajmniej B2. Jeśli są szkoły doktorskie, które wypuszczają bez tego to należy je zamknąć albo możliwie szybko naprawić.
Proszę coś opublikować w zakresie społ-hum za granicą z językiem na poziomie B2. Powodzenia!
@Albert
Są różne sposoby radzenia sobie z pisaniem po angielsku, jeśli rzeczywiście ktoś nie czuje się na siłach i ten B2 nie wystarcza. Być może jednak należy podejść do tego tematu jak do prawa jazdy – bez prawa jazdy nie można zostać kierowcą. Bez angielskiego trudno jest być naukowcem.
Trafna przedstawienie tego co się dzieje w naszej nauce. Głos warty zauważenia i rozważenia. Popierałbym ten kierunek reformy w nauce polskiej można publikować, ci co mogą, w zagranicznych czasopismach a inni w krajowych. Te krajowe będą miały większy wpływ na naukę polską i odbiór jej przez społeczeństwo, niż gdyby były one w innym języku. To przyniesie korzyść obustronną, globalistom i lokalnym. Trzeba docenić odpowiednio lokalnych, z pełną świadomością, że tak będzie i ma być. Z doświadczenia wiem i widziałem wiele razy, że duża część globalistów jest wielka wśród swoich i łasa tylko na pochwały. Kiedy mówiłem pokazujcie się na wielkich kongresach, konferencjach i tam prezentujcie swoje wyniki, szybko stawali się małymi i nie wiele mogli się czymś wykazać. Dobre prace, prezentacje na konferencjach i publikacje obronią się same i znajdą uznanie. Pojawią się zaproszenia, tych co się zainteresują nami można zapraszać do współpracy. To przerabiałem i skutkowało wieloma projektami w których braliśmy udział, czy to z zagranicy czy w projektach krajowych i tak było prawie przez cały czas pracy w nauce.
W myśl tego założenia w krajowych czasopismach mają publikować naukowcy gorsi (ci, co to "nie mogą w zagranicznych"). Czy naprawdę tak ma to wyglądać? Czy nie jest to ciut jakby poniżające?
I jeszcze jedno: NIE ISTNIEJE podział na czasopisma naukowe krajowe i zagraniczne. Są tylko czasopisma lokalne i czasopisma międzynarodowe. Tak się złożyło, że w tym roku opublikowaliśmy (z zespołem) pracę w polskim czasopiśmie międzynarodowym, oczywiście w międzynarodowym języku nauki.
Ale Pan akurat jest złym przykładem badacza, mierny dorobek pokazujący ze leśnictwo nawet w Polsce jest w ogonie intelektualnym.
Podziwiam dorobek kolegi. A, przepraszam, wróć...
@trzeba chcieć
KAŻDA publikacja w języku polskim, czyli publikacja nie wchodząca w obieg nauki światowej i przez to nie przykładająca się do rozwoju nauki światowej, to strata pieniędzy podatników polskich czy też europejskich, zależnie skąd dokładnie pochodzą pieniądze na badania.
Te pieniądze powinny być wydawane mądrze, nie tylko dlatego, że jest ich mało, ale szczególnie dlatego, że są to pieniądze publiczne.
Dlaczego polski podatnik ma finansować badania prowadzone na rzecz obcych nacji?
Panie Albercie. a dlaczego Niemcy lub Amerykanie pozwalają nam czytać ich artykuły? Może utajnić część nauki, tak jak to było w ZSSR?
@Albert
Kiedy prowadzi się badania naukowe, to zupełnie nie wiadomo, jaki one będą miały wpływ na rozwój cywilizacji w krótszym czy też w dłuższym okresie czasu. Nie wiadomo, w jakim stopniu pomogą budować wiedzę o świecie, i czy może oprócz tego jeszcze posłużą do wykorzystania w przemyśle czy w innym kierunku praktycznym. Największa szansa jest na to, że przysłużą się wszystkim nacjom. Dlatego też kraje cywilizowane finansują badania naukowe i to zwykle na poziomie znacząco wyższym, niż Polska.
Chciałby Pan może jakoś blokować rozwój wiedzy na poziomie całego świata, blokować transfer wiedzy pomiędzy rożnymi krajami, albo kontrolować, które wyniki badań mogą opuścić Polskę, a które nie?
No i znów wypowiedź oparta o wydaje mi się i dlatego głupia.
Wydawnictwa polskie publikują po angielsku i równolegle po polsku.
Dla mnie osobiście przykro czyta się głosy z polskiego środowiska naukowego, które jeszcze bardziej chcą pogrążyć naukę polską w zaściankowości i odizolować ja od nauki światowej. Dokładnie tym właśnie jest zachęta do publikowania prac naukowych po polsku. Myślę, że nauka polska, w dowolnej dziedzinie, zasługuje na coś lepszego.
Zaś na argument mówiący, iż "potencjalny wzrost punktacji krajowych pism i wydawnictw nie zagrozi osiągnięciom tych, którzy z powodzeniem publikują za granicą", można odpowiedzieć, że tym którzy obecnie publikują polsku, publikowanie po angielsku również nie zagrozi i nie zaszkodzi. Jeśli cokolwiek zmieni, to raczej pomoże.
I warto też tutaj dodać, że nie chodzi o „publikowanie za granicą”, a raczej o publikowanie po angielsku (nie ma znaczenia, gdzie geograficznie rzecz biorąc te pisma są wydawane).
Warto pamiętać jednak, że naukowiec, albo raczej pracownik uczelni, instytutu itp., ma zobowiązania nie tylko wobec "nauki", ale i społeczeństwa. Odrzucanie tekstów polskich, wszystkich jak leci, jest wylewaniem dziecka z kąpielą. Kto ma pisać podręczniki? Kto ma pisać monografie dostępne dla szerszej publiczności poza kilkusetosobowym gronem naukowców z danej dziedziny? Czy chcąc się dowiedzieć czegokolwiek o słowiańszczyźnie wschodniej mam przeszukiwać anglojęzyczne journale za paywallem? Czy mam oglądać podcasty samozwańczych ekspertów, czy jednak lepiej przeczytać zrecenzowaną książkę? Trudno jest rozdzielić działalność naukową od edukacyjnej. Zadaniem uczelni nie jest tylko "praca naukowa", ale podtrzymywanie potencjału intelektualnego, który leci w dół na potęgę. Nie każdy student pójdzie na studia doktoranckie, a mimo to warto mu zapewnić wiarygodne źródła wiedzy. Niesienie kaganka oświaty nie jest tak seksowne jak publikowanie w Science, ale może równie ważne.
A jest szanowny D pewien/pewna, że książki w polskich wydawnictwach naukowych przechodzą odpowiednią recenzję?
Non sequitur.
@D
Powtarzałem już wiele razy, powtórzę jeszcze raz:
Kiedy naukowcy publikują badania naukowe, te prace powinny być tylko po angielsku.
Kiedy naukowcy publikują artykuły popularyzacyjne, poradniki i przewodniki dla wszystkich, wtedy powinni pisać tylko po polsku.
Podręcznik szkolny czy akademicki to nie jest publikacja naukowa. Książka popularyzująca jakąś dziedzinę wiedzy, to nie jest publikacja naukowa. Naukowcy robią spotkania popularyzacyjne, online i w realu, robią podcasty. Doradzają w przemyśle i w rządzie (przynajmniej mogliby…). Te wszystkie czynności to NIE są badania naukowe, więc odbywają się po polsku.
Natomiast kiedy przychodzi do publikowania wyników ich badań, wtedy tylko po angielsku.
Proszę nie obrażać zaścianków, ludzie tam mieszkający zwykle znali łacinę, często francuski i o świecie wiedzieli całkiem sporo. Pod elukubracjami pana Rydlińskiego by się pewnie nie podpisali.
@Profesor PAN
Mówiąc o "zaściankowości" miałem na myśli peryferia intelektualne i zdystansowanie się od prac na rzecz rozwoju cywilizacji.
Zgadzam się, że w geograficznych zaściankach może panować gorąca atmosfera naukowa. I to wymienione przez Pana Los Alamos w amerykańskim Nowym Meksyku niech będzie tego przykładem. :-)
"Skoro nie wszystkim dane było nauczyć się angielskiego, niemieckiego czy hiszpańskiego, to czy możemy takie osoby wykluczać?"
Ja tylko pozwolę sobie przypomnieć, że zgodnie z art. 186 Ustawy:
Stopień doktora nadaje się osobie, która uzyskała efekty uczenia się dla kwalifikacji na poziomie 8 PRK, przy czym efekty uczenia się w zakresie znajomości nowożytnego języka obcego są potwierdzone certyfikatem lub dyplomem ukończenia studiów, poświadczającymi znajomość tego języka na poziomie biegłości językowej co najmniej B2
Więc jeżeli taka osoba nie nauczyła się angielskiego, niemieckiego czy hiszpańskiego, to nauczyła się zapewne innego języka nowożytnego na poziomie B2.
Bzdury. Ograniczone języki narodowe nie są i praktycznie nigdy nie były językami komunikacji naukowej z prostej przyczyny - mają mniejszy zasięg niż języki międzynarodowe, obojętne czy to będzie greka koine, arabski, łacina czy angielski. A zadaniem nauki nie jest trzymanie światła pod korcem. Nie ma nauki polskiej, bo nie ma polskiego twierdzenia Pitagorasa, twierdzenie Pitagorasa jest to samo dla wszystkich. Identycznie jest z całą nauką. Tak było w czasach, kiedy podróż karawaną z Xi’an do Konstantynopola zajmowała miesiące, tym bardziej tak jest w czasach internetu, telefonów i samolotów. A dlaczego nawet o polskiej gramatyce lepiej pisać po angielsku, można sobie wyczytać u Alfreda Tarskiego.
"Spór ten ma w istocie charakter klasowy: globaliści często korzystają z faktu urodzenia w dużych miastach, lepszej edukacji na poziomie podstawowym i średnim, wcześniejszego rozpoczęcia prywatnej nauki języków obcych oraz – nierzadko – inteligenckiego pochodzenia. Pracownicy uczelni regionalnych bywają ich przeciwieństwem: pochodzą z mniejszych ośrodków, są dziećmi późnego awansu z klasy ludowej i dysponują niższymi kompetencjami językowymi."
Jakieś dane liczbowe, czy to taki o, dowód anegdotyczny?
Ten Pan wystawia świadectwo sam sobie - niezbyt dobre. Czytam ten tekst i mam wrażenie, że to nie jest żadna analiza, tylko zapis kompleksu - starannie ubranego w socjologiczną terminologię. Globaliści, lokaliści, neoliberalni zwycięzcy, scopusowcy… dużo etykiet, dużo emocji, mało rzeczowego namysłu nad tym, co naprawdę służy polskiej nauce. Bo ja jestem jednym z tych rzekomych "globalistów" i ten Pan kompletnie nie rozumie, jak wygląda ta droga w rzeczywistości. Nikt mi niczego nie dał. Nie startowałem z pozycji elity wielkich miast, nie miałem żadnych przewag wpisanych w biografię. Jestem z uczelni regionalnej. Granty nie przyszły same, próbowałem raz, drugi, dziesiąty, setny. Publikowanie za granicą nie było żadnym triumfalnym marszem, tylko pasmem odrzuceń, poprawek, recenzji, frustracji i uczenia się standardów. I dlatego tak trudno mi czytać opowieści, które zamiast rozmowy o jakości i kryteriach zamieniają debatę w klasową psychodramę. Oczywiście, polszczyzna ma znaczenie. Są debaty, które muszą toczyć się po polsku. Ale to nie usprawiedliwia narracji opartej na resentymencie i wyzwiskach. Z takiej publicystyki nie wynika żadna sensowna polityka naukowa - wynika tylko plemienny podział: my dobrzy i oni źli.
Jakoś zawsze tak się składa ze przedstawiciele nauki alternatywnej i tego typu propozycji
1) maja slaby lub bardzo slaby dorobek naukowy,
2) są przedstawicielami nauk które w większości krajów poza PL uchodzą za globalne, a u nas o dziwo za lokalne.
Czy pisze Pan o Rachwaldzie?
"Globaliści, lokaliści, neoliberalni zwycięzcy, scopusowcy… dużo etykiet, dużo emocji, mało rzeczowego namysłu nad tym, co naprawdę służy polskiej nauce." niestety, nastąpiła całkowita janośpiewakizacja lewicy. Brakuje jeszcze pododawania do wszystkich określeń przedrostka "pato".
Skoro w ostatniej ewaluacji około 90% artykułów zgłoszonych w naukach społecznych było po polsku, to do jakiej wartości dążymy? 100%?
Zgrabnie napisany tekst, pokazujący całkowite niezrozumienie czym jest nauka. Mówimy o ewaluacja działalności naukowej, a nie dydaktycznej czy okolodydaktycznej. No i jak zawsze - jak ktoś ma niskie wyniki bibliometryczne to jest wrogiem bibliometrii i proponuje alternatywne rozwiązania.
Nigdy więcej głosu na Lewice, zostaje mi Razem.
"Potencjalny wzrost punktacji krajowych pism i wydawnictw nie zagrozi osiągnięciom tych, którzy z powodzeniem publikują za granicą. Nie wpłynie w żaden sposób na widoczność"
Oczywiście, że wpłynie! Za tymi punktami potem idzie finansowanie z subwencji etc., co potem można wykorzystać na prowadzenie dalszych badań lub konferencje - czyli zwiększenie swojej widoczności.
Ponadto do czasopism polskich o wiele łatwiej się przebić więc jest mniejszy nakład pracy w przeliczeniu na 1 punkt ministerialny.
Dokładnie. A worek, z którego można sypać jest skończony. Więcej "sztucznie przyznanych" kat. A+ - mniejsza jej wartość.
1. Oceniane powinny być tylko instytucje naukowe a nie naukowcy
2. Naukowcy są oceniani na poziomie awansów naukowych, oraz procedur przyznawania funduszy na projekty naukowe
3. Współpraca naukowa, oraz prestiż osiągnięć naukowych, pomagają w zdobywaniu projektów. I tu się cykl zamyka.
4. Nie należy powierzać prowadzenia zespołów naukowych osobom przeciętnym. Dlatego najpierw są staże podoktoranckie, konkursy projektowe etc., aby zweryfikować człowieka.
5. W niektórych dziedzinach potrzeba więcej wysokowyspecjalizowanego i dobrze płatnego personelu naukowego. Nie należy mnożyć liderów naukowych, ale stwarzać im warunki do tworzenia dużych zespołów z personelem. I tu należy oczywiście zlikwidować N, lub liczyć tylko liderów zespołów naukowych, zatrudnionych z subwencji instytucji (nie powinno się także wliczać, tych którzy w danym momencie otrzymują 100% wynagrodzenia z projektu).
5. Mobilność jest potrzebna i rzeczywiście pomaga (patrz punkty 3 i 2), nie musimy jej jednak oceniać. Jeśli ktoś świetnie sobie radzi i jest światowej sławy autorytetem, bądź robi rzeczy warte przyznania funduszy na naukę, to nigdzie nie musi wyjeżdżać. To jego sprawa. A jego dzieła ktoś na pewno będzie tłumaczyć.
6. Jak ktoś nie potrzebuje znać języka i robi rzeczy ważne z punktu widzenia nauki, i dostaje na to fundusze, to po co ma pisać w języku obcym?
7. Instytucje naukowe powinny być oceniane merytorycznie na podstawie osiągnięć, i to przez ekspertów z danej dziedziny. Jak zaraz ktoś tu napisze, że wtedy będzie kumoterstwo, to mogę jedynie napisać, że w tych kwestiach w każdej dziedzinie jako społeczeństwo naukowcy są bezsilni. Aktualna punktoza to też kumoterstwo, tylko schowane za cyferkami. Pozostaje nam jedynie praca u podstaw, bo jak napisał kiedyś ktoś mądry: „Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie” .
100% zgody. Należy oddzielić ocenę instytucji od oceny poszczególnych pracowników (teraz jest bezpośrednie przełożenie poprzez N i sloty). Ze względu na różnorodność dziedzin nauki, nie da się stworzyć centralnych kryteriów dla tej drugiej. Należało by pójść tutaj w stronę decentralizacji, czyli pozostawienia oceny pracowników uczelniom i jednostkom (co już robią) wg. wewnętrznych kryteriów dostosowanych do specyfiki danej dyscypliny i potrzeb jednostki. Jeśli jednostka jako całość tworzy dobrą naukę, to widocznie jest zorganizowana prawidłowo. Często oznacza to właśnie wielu tzw. staff-scientist, czyli cyt. wysokowyspecjalizowanego i dobrze płatnego personelu naukowego.
Co do ewaluacji jednostek, to ponieważ tak na prawdę liczą się tylko największe osiągnięcia, tylko one powinny podlegać ocenie (eksperckiej). Średnia (tak jak jest teraz) nie ma żadnego znaczenia. A już karanie (dobrej) instytucji za to, że któremuś z jej pracowników podwinie się noga (tj. ma N0), to kuriozum. To rola dziekana lub dyrektora, żeby eliminować nieefektywnych pracowników, a nie samego ministra.
"Nie należy powierzać prowadzenia zespołów naukowych osobom przeciętnym. Dlatego najpierw są staże podoktoranckie, konkursy projektowe etc., aby zweryfikować człowieka."
To w jaki sposób mamy odróżnić przeciętnych od ponadprzeciętnych, skoro "Oceniane powinny być tylko instytucje naukowe a nie naukowcy" Czy chodzi o ocenę na poziomie ewaluacji? Ocena grantowa już spoko?
Po osiagnieciach na doktoracie i stazach posrtdoktoranckich - merytorycznie. To musi byc taki czlowiek, ktory bedzie w stanie prowadzic prace naukowa. Musi miec wizje, pomysl, pewna lekkosc w tworzeniu hipotez naukowych. To troche jak z artystami, albo to czlowiek ma albo nie.
No ale przecież te osiągnięcia trzeba ocenić. W jaki sposób? Nie da się uniknąć indywidualnej oceny naukowców.