O większą autonomię European Research Council oraz wzrost funduszy na badania podstawowe w kolejnym Programie Ramowym UE apelują beneficjenci najbardziej prestiżowych europejskich grantów. Obecny budżet ERC wynosi 16 mld euro i stanowi 17% całego Horyzontu Europa.
W lipcu Komisja Europejska ma przedstawić projekt założeń przyszłego Programu Ramowego UE. Obecny – Horyzont Europa – jest częścią budżetu Unii Europejskiej na lata 2021–2027. Jego następca obejmie perspektywę 2028–2034. Z raportu przygotowanego przez grupę ekspertów doradzających KE wynika, że będzie on gruntownie przebudowany w stosunku do realizowanego w tej chwili. W dokumencie podkreślono konieczność wyprowadzenia zarządzania programem poza Komisję Europejską (zadania te miałyby zostać powierzone nowo utworzonym niezależnym agencjom, tj. Radzie ds. Konkurencyjności Przemysłowej i Technologii oraz Europejskiej Radzie ds. Wyzwań Społecznych), a także podwyższenie ogólnego budżetu z obecnych 95,5 mld euro do 220 mld euro. Istotnym elementem nowego programu mają być innowacje wojskowe oraz cywilne innowacje „podwójnego zastosowania”, jeszcze szersza współpraca międzynarodowa m.in. z Chinami, a także zmiana sposobu, w jaki Komisja obsługuje dotacje.
Głos w dyskusji na temat nowego Programu Ramowego UE zabrali także grantobiorcy Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (European Research Council) – kluczowej europejskiej organizacji wspierającej badania podstawowe. Zaapelowali oni o zwiększenie autonomii i wzrost finansowania ERC.
Obecne dyskusje na temat programu ramowego mającego być następcą Horyzontu Europa sugerują, że będzie on „ściśle powiązany” z Europejskim Funduszem na rzecz Konkurencyjności. To poważnie zagraża wyjątkowej pozycji ERC jako paneuropejskiego fundatora, niezależnego od jakiejkolwiek krajowej i europejskiej agendy politycznej i skupiającego się wyłącznie na doskonałości naukowej – pisze Stowarzyszenie Grantobiorców ERC.
ERC powstała w 2007 roku. Od tamtej pory sfinansowała około 17 tys. projektów (spośród 130 tys. wniosków), co zaowocowało ponad 2200 patentami, ponad 400 spółkami typu spin-off, ponad 200 tys. artykułami w czasopismach naukowych, a także 14 Nagrodami Nobla dla beneficjentów ERC. Dodajmy, że tej pory do Polski trafiło 91 grantów wszystkich kategorii, najwięcej – Starting Grants (49). W obecnej perspektywie finansowej budżet ERC wynosi 16 mld euro, tj. 17% wszystkich środków dostępnych w Horyzoncie Europa. Ursula von der Leyen, przewodnicząca KE, na niedawnej konferencji na Sorbonie nazwała ERC „perłą w koronie Horyzontu Europa”.
Ta historia sukcesu może mieć swój ciąg dalszy, ale potrzebuje do tego gwarancji zwiększenia autonomii ERC i wzrostu budżetu na badania. Autonomia jest w tym przypadku kluczowa: ERC musi pozostać samodzielnym podmiotem z dedykowaną mu podstawą prawną i instytucjonalną, tak aby zapewnić optymalne funkcjonowanie przez następne lata. Z kolei większy budżet jest szczególnie potrzebny, aby nadążyć za zmieniającym się światem. Uważamy, że do kształtowania przyszłości Europy najlepsze umysły potrzebują wolności intelektualnej, przestrzeni badawczej, zapewniającej odpowiednią jakość, oraz zasobów wspierających ich pracę – napisało w oświadczeniu Stowarzyszenie Grantobiorców ERC.
W dalszej części autorzy wskazują, że autonomia, którą agencja otrzymała w momencie powstania, powinna dziś zostać wzmocniona poprzez ustanowienie ERC jako samodzielnego organu UE. Z kolei zwiększenie finansowania jest niezbędne, by zatrzymać najlepszych europejskich naukowców, a także przyciągnąć badaczy z innych kontynentów. Już w tej chwili 40% wniosków w konkursach ERC odrzucanych jest nie z powodu ich jakości, lecz dlatego, że nie ma budżetu na ich sfinansowanie.
To stracona szansa dla Europy. ERC stanowi kluczową inwestycję w przyszłość kontynentu. W pełni autonomiczna i dobrze finansowana, może wnieść znaczący wkład w konkurencyjność Europy, przekształcając przełomowe dzisiaj pomysły w innowacyjne produkty jutra. Warunkiem koniecznym dla prawdziwej konkurencyjności są badania podstawowe. Dlatego apelujemy do europejskich liderów, by pokazali swoje zaangażowanie w ten obszar podczas dyskusji nad przyszłym programem ramowym – kończą grantobiorcy European Research Council.
Przypomnijmy, że w kwietniu dwoje badaczy z Uniwersytetu Warszawskiego: prof. Justyna Olko i prof. Michał Tomza zostało wybranych do grona 32 osób pełniących rolę Ambasadorów Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych.
Mariusz Karwowski. źródło: AERG, KPK
Wydaje mi sie, ze to bardzo dobra inicjatywa.
Im wiecej pieniedzy na odwazne badania podstawowe, tym lepiej dla wszystkich.
Moim zdaniem finanse ERC powinny wgryzc sie glebiej w budzet Horyzontu Europa, aby stanowic zdacydowanie wiecej, niz tylko 17%.
Znowu: nie laureaci konkursów tylko beneficjenci programów grantowych. Grant nie jest nagrodą za osiągnięcia, grant jest finansowaniem pracy, która być może zakończy się osiągnięciami. A być może nie. Nie nagradza się marzeń tylko uczynki.
A już myślałem, że wybitny komentator spraw wszelakich zabrał się za pisanie wniosku grantowego do ERC. Niestety, on tylko czeka na comiesięczną jałmużnę w zamian za którą będzie marzył i sięgał gwiazd. Otóż grant jest w pewnym stopniu nagrodą za pomysł i za wcześniejsze osiągnięcia, bez których nie ma szans na wygranie konkursu w ERC.
Czy nie widzi pan, jak bardzo żałosne jest przyczepianie się komuś do podeszwy?
A adminstrację poproszę o usuwanie wpisów, które mają charakter stalkingu, naukowcy powinni reprezetować poziom wyższy niż absolutne dno.
Tylko uprzejmie przypomnę że to pan się przyczepia z upodobaniem do podeszwy. Czy mam przytoczyć cytaty?
Nie, szanowny panie, istotnie mam o panu zdanie jak najgorsze i dlatego nachętniej bym zapomniał o istnieniu postaci. To pan przyczepia się do wielu moich wpisu z niegrzecznymi osobistymi uwagami, które z tematem się nie łączą. To jest stalking i są na to pragrafy.
Schlebia pan sobie tym stalkingiem i chętnie poznam jego przykłady, bo na pomówienia też są paragrafy.
Tak tylko dla przypomnienia cytuję pana osobiste uwagi, co do mojej skromnej osoby:
1. ~Profesor PAN 25.04.2025 19:01
O takich jak pan Hugo Steinhaus pisał:
Istnieje inżynier agresywny. Jest on dzisiejszym inkwizytorem; zakazuje czytać książki i oglądać obrazy, bo »szkoda czasu«; ten współczesny Wandal chce dokonać budowaniem tego, co tamci zrobili burzeniem.
Zaprawdę, Steihaus wielkim myślicielem był.
2. ~Profesor PAN 17.05.2025 08:29
To jest właśnie problem z niektórymi Polakami: pełzają. Racją istnienia człowieka jest kierować się ku gwiazdom a oni nawet nie potrafią przyjąć pozycji wyprostowanej, wszystko widzą przez pryzmat małych geszeftów. Brtakuje im tego, z czego Polacy przez wieki byli słynni: zuchwałości.