Finlandia, USA, Szwajcaria, Francja, Niemcy, Dania, Holandia, Kanada i Włochy – to z tych krajów wróci do Polski jedenaścioro badaczy, którzy latami zdobywali doświadczenie w najlepszych ośrodkach, a teraz zamierzają kontynuować swoje kariery nad Wisłą. Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej ogłosiła wyniki ósmej edycji programu Polskie Powroty.
Polskie Powroty to jeden z flagowych programów NAWA. Dzięki niemu wyróżniający się polscy naukowcy, którzy dotąd rozwijali kariery naukowe za granicą, mogą kontynuować badania na krajowych uniwersytetach oraz w instytutach naukowych i badawczych. W ósmej edycji spośród 43 złożonych wniosków finansowanie w łącznej kwocie ponad 18,2 mln zł uzyskało 11 naukowców. Przyjadą do Polski z USA, Finlandii, Szwajcarii, Francji, Niemiec, Danii, Holandii, Kanady i Włoch.
Najpopularniejszym miejscem do realizacji projektów okazał się Uniwersytet Warszawski, przyjmując aż pięcioro laureatów. Pozostałe instytucje, które zatrudnią powracających naukowców, to: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Politechnika Wrocławska, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet Jagielloński oraz dwa instytuty Polskiej Akademii Nauk: Instytut Matematyczny i Instytut Chemii Fizycznej. Realizacja pierwszych projektów rozpocznie się już we wrześniu, a dotyczyć będą takich dyscyplin nauki, jak inżynieria materiałowa, nauki fizyczne, nauki chemiczne, nauki medyczne, nauki o ziemi i o środowisku, nauki biologiczne, historia, matematyka oraz nauki o komputerach i informatyka.
Jednym z tegorocznych laureatów programu jest dr Mateusz Odziomek, pracujący dotychczas w Max Planck Institute of Colloids and Interfaces. Po powrocie do Polski planuje dalszą karierę na AGH, gdzie skupi się na opracowaniu nowoczesnych elektrokatalizatorów opartych na węglu, które nie zawierają metali szlachetnych. Dzięki tym badaniom możliwe będzie prowadzenie reakcji chemicznych w sposób tańszy, bardziej ekologiczny i zrównoważony, co stanowi krok w stronę przyjaznej dla środowiska produkcji chemicznej.
Do kraju wróci też dr Monika Piersa-Siłkowska, która zdobyła cenne doświadczenie w międzynarodowym środowisku prestiżowej instytucji, jaką jest CERN, rozwijając sieć kontaktów, specjalistyczne umiejętności i wiedzę o zaawansowanej infrastrukturze badawczej. Na Uniwersytecie Warszawskim poprowadzi eksperymentalne badania egzotycznych jąder atomowych z dużym nadmiarem neutronów.
Z kolei prof. Waldemar Priebe z Univesrity of Texas będzie realizował na Uniwersytecie Warszawskim projekt, którego celem jest opracowanie nowych leków na glejaka wielopostaciowego, jednego z najbardziej agresywnych nowotworów mózgu. Obecne terapie są mało skuteczne, między innymi dlatego, że większość leków nie przenika przez barierę krew–mózg. Celem naukowca jest znalezienie leków, które lepiej docierają do guza, są mniej toksyczne i działają na nowotwory oporne na standardową chemioterapię.
Wśród laureatów znalazła się też prof. Dominika Zgid z Uniwersytetu Michigan, która na Uniwersytecie Warszawskim pokieruje grupą badawczą realizującą (od stycznia 2026 roku) grant ERC Advanced. Zamierza opracować modele nieuporządkowania w materiałach krystalicznych, wykorzystując systematycznie ulepszane metody opisujące korelację elektronową. W efekcie powstaną narzędzia obliczeniowe umożliwiające modelowanie nieuporządkowania w realistycznych układach – od słabo po silnie skorelowane. Pozwolą one na wykorzystanie obliczeń wysokiej wydajności (high-performance computing) do ograniczenia liczby kosztownych eksperymentów laboratoryjnych i pomogą w racjonalnym projektowaniu nowych, technologicznie istotnych materiałów.
W siedmiu dotychczasowych edycjach NAWA sfinansowała projekty 81 laureatów programu Polskie Powroty. Naukowcy ci pracują obecnie w 28 polskich uczelniach i instytutach badawczych. Dotychczas na realizację programu przeznaczono ponad 100 mln zł.
Polskie Powroty otwierają możliwość stworzenia w kraju własnej grupy projektowej i prowadzenia badań w optymalnych warunkach, a krajowe uczelnie, instytuty naukowe i instytuty badawcze mogą pozyskać specjalistów z międzynarodowym doświadczeniem i wiedzą z zakresu najnowszych trendów badawczych w swojej dyscyplinie.
MK
Nie przesadzałbym z tą obczyzną. To jednak nie czasy Konopnickiej.
Wręczę ci chryzantemy złociste z egzemplarzem Pana Wołodyjowskiego.
zeby sie tylko nie rozczarowali.... naobiecuja im, ze po powrocie beda mogli nie wiadomo co, a pozniej i tak stare dziady wszystko poblokuje....
Co zrobić…stare dziady, stare dziady, cza cza cza.