Specjalne sesje poświęcone grantom European Research Council z udziałem czołowych polskich naukowców będą częścią tegorocznej edycji Copernicus Festival w Krakowie. Dwudniowy program wypełnią dyskusje o badaniach przełomowych, ścieżkach kariery naukowej oraz specyfice oceny wniosków ERC. Patronat medialny nad wydarzeniem objęło „Forum Akademickie”.
Copernicus Festival to jeden z najważniejszych w Polsce festiwali popularyzujących naukę. W jego ramach odbywają się wykłady, debaty, warsztaty, pokazy filmowe i spotkania, których celem jest pokazanie, jak nauka przenika się z kulturą i wpływa na to, w jaki sposób rozumiemy rzeczywistość. Festiwal jest bezpłatny i otwarty dla wszystkich.
Tegoroczna, jedenasta, edycja odbędzie się w dniach 19–24 maja. Po raz pierwszy organizatorom udało się nawiązać współpracę z European Research Council (Europejska Rada ds. Badań Naukowych). ERC każdego roku rozdziela miliardy euro na badania, ale wciąż zdecydowana większość polskich wniosków trafia do kosza. Problem rzadko leży w samym pomyśle. Częściej w tym, że badacze nie wiedzą, czego oceniający naprawdę oczekują. Tegoroczny Copernicus Festival w Krakowie ma udzielić odpowiedzi na to pytanie.
Wśród gości nie zabraknie zdobywców grantów ERC. Będą obecni przez cały tydzień na głównej scenie festiwalu, jak również podczas specjalnych sesji przygotowanych przez Krajowy Punkt Kontaktowy w NCBR. Wraz z nimi na scenie ERC pojawią się eksperci, którzy podzielą się swoim doświadczeniem w ocenie ambitnych projektów badawczych. Program tej części skierowany jest do osób zainteresowanych aplikowaniem o granty ERC, a także do wszystkich, którzy chcą lepiej zrozumieć, czym są badania przełomowe, jak budować projekt wokół silnego pytania naukowego oraz jakie znaczenie w procesie oceny wniosku konkursowego mają CV i track record naukowy.
Za kulisami grantów ERC
Pierwszy dzień, 19 maja, koncentrować się będzie wokół tematu Science and Groundbreaking Research. Na początek zaplanowano panel dyskusyjny zatytułowany „Co naprawdę oznaczają badania przełomowe?”. Prof. Leszek Kaczmarek (Rada Naukowa ERC) opowie o tym, czego naprawdę szukają oceniający, dr Stylianos Lefkopoulos („Nature Cell Biology” wyjaśni, jak rozumiana jest przełomowość w nauce z perspektywy redakcji jednego z najbardziej prestiżowych czasopism biologicznych na świecie, zaś dr hab. Róża Szweda (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, ERC Starting Grant 2023) i dr Krzysztof Szade (Uniwersytet Jagielloński, ERC StG 2021), podzielą się własnymi doświadczeniami badawczymi.
Następnie w „Short Expert Talks” o tym, jak zbudować projekt ERC wokół silnego pytania naukowego opowiedzą: prof. Michał Tomza (Uniwersytet Warszawski, ERC StG 2021), dr Ewa Chrostek (Uniwersytet Jagielloński, ERC StG 2021) i dr Paweł Nowakowski (Uniwersytet Warszawski, ERC StG 2021).
Na zakończenie w panelu pt. „Jak oceniany jest potencjał przełomowości?” wystąpią: prof. Michał Tomza, prof. Alicja Józkowicz (Uniwersytet Jagielloński, panelistka ERC), prof. Bronisław Rudak (Centrum Astronomiczne im. M. Kopernika PAN, panelista ERC), prof. Agata Nalborczyk (Uniwersytet Warszawski, panelistka ERC), prof. Joanna Odrowąż-Sypniewska (Uniwersytet Warszawski, panelistka ERC).
Następnego dnia, 20 maja, różne drogi do ERC zaprezentują: dr hab. Artur Obłuski (Uniwersytet Warszawski, ERC StG 2017, ERC Consolidator Grant 2022), dr hab. Anna Siekierka (Politechnika Wrocławska, ERC StG 2025), dr hab. inż. Sławomir Porada (Politechnika Wrocławska, ERC CoG 2025), dr Łukasz Bola (Instytut Psychologii PAN, ERC StG 2024), dr Krzysztof Szade.
Po nich na scenę ERC wyjdą uczestnicy panelu „CV i track record w ocenie ERC”: prof. Paweł Dydio (Uniwersytet Cambridge, ERC StG 2018), prof. Stefan Dziembowski (Uniwersytet Warszawski, ERC StG 2007, ERC Advanced Grant 2019), prof. Małgorzata Filip (Instytut Farmakologii PAN, panelistka ERC), prof. Robert Hołyst (Instytut Chemii Fizycznej PAN), dr Ewa Gruszczyńska (Uniwersytet SWPS).
Całość zwieńczy sesja poświęcona programowi LIDER UP jako szansie na rozwój kompetencji młodych naukowców. Poprowadzi ją Renata Kaszewska-Mika z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
Udział w sesjach ERC jest otwarty dla wszystkich zainteresowanych i nie wymaga wcześniejszej rejestracji. Szczegóły na stronie internetowej Copernicus Festival.
Co po zdobyciu grantu
O aplikowaniu o granty mówi się dużo. O tym, co dzieje się potem – znacznie rzadziej. Nikt nie przygotowuje badacza do pierwszej rozmowy z zespołem, którego właśnie został szefem. Do decyzji, które trzeba podejmować samodzielnie. Do odpowiedzialności, która pojawia się razem z finansowaniem.
W ramach dnia przygotowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, 21 maja, laureaci programu LIDER opowiedzą wprost, jak wygląda przejście do samodzielności naukowej – od organizacji pracy zespołu po codzienną realizację projektu. W programie znajdą się też spotkania o możliwościach finansowania kursów i szkoleń ze środków europejskich oraz panel „Drop-out studentów – jak ich zatrzymać?” poświęcony temu, dlaczego część studentów rezygnuje ze studiów i co uczelnie mogą z tym zrobić. To pytanie, które dotyczy każdej polskiej uczelni, a odpowiedź na nie rzadko bywa prosta.
Złożoność motywem przewodnim festiwalu
Tegoroczna edycja Copernicus Festival skupia się wokół pytań o złożone procesy ewolucji człowieka, kosmosu oraz powstawania świadomości. W programie wykłady wybitnych naukowców z całego świata, dyskusje, pokazy filmowe oraz wydarzenia artystyczne. Wśród gości będą m.in. badacz świadomości Anil Seth, paleoantropolog John Hawks, kosmolożka Hiranya Peiris, zajmująca się promieniowaniem mikrofalowym tła, Ewa Paluch badająca kształt i deformacje komórek czy też Piotr Sankowski – jeden z najwybitniejszych polskich informatyków i badaczy sztucznej inteligencji.
Copernicus Festiwal odbędzie się w dniach 19–24 maja w Muzeum Inżynierii i Techniki w Krakowie. Organizatorzy: Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Fundacja Centrum Kopernika, Fundacja Tygodnika Powszechnego oraz wydawca „Tygodnika Powszechnego”. Patronat medialny nad wydarzeniem objęło „Forum Akademickie”. Więcej informacji na https://copernicusfestival.com/.
MK
Prof. Leszek Kaczmarek: Jeżeli nie inwestuje się w naukę, to i grantów ERC ma się niewiele