Oprócz dr hab. Małgorzaty Kot z Uniwersytetu Warszawskiego, po ERC Consolidator Grants sięgnęło jeszcze czworo innych Polaków. Pracują na co dzień w Danii, Holandii i Wielkiej Brytanii.
W tym roku ERC CoG o łącznej wartości 678 mln euro trafiły do 328 badaczy z całej Europy. Laureaci to obywatele 43 krajów, głównie Niemcy (60), Francuzi (34) i Włosi (29). Wśród nich jest też pięcioro Polaków. Informowaliśmy już o dr hab. Małgorzacie Kot z Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, której grant będzie dwunastym w historii „konsolidatorem” realizowanym na stołecznej uczelni.
Pozostała czwórka Polaków badania będzie prowadzić w zagranicznych ośrodkach. Skandynawię za swój naukowy kierunek obrała dr Magdalena Małecka. Jest obecnie adiunktką na Uniwersytecie Aarhus w Danii oraz docentką na Uniwersytecie Helsińskim. Studiowała na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (dwa kierunki: filozofia, prawo), dyplom LLM z prawa i ekonomii zdobyła na Uniwersytecie Erazma w Rotterdamie. Doktorat w zakresie filozofii realizowała w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN (2014). Następnie rozpoczęła karierę poza granicami kraju, pracując m.in. w Europejskim Instytucie Uniwersyteckim we Florencji, na Uniwersytecie Helsińskim, Uniwersytecie Stanforda, Uniwersytecie Aarhus czy Instytucie Studiów Zaawansowanych w Princeton.
To projekt interdyscyplinarny, w którym łączę podejścia z filozofii ekonomii i historii ekonomii ze społecznymi studiami nad nauką i technologią oraz krytycznymi studiami nad danymi i algorytmami – wyjaśnia badaczka.
W Holandii z kolei pracuje dr Jagoda Sławińska. Od 2020 roku jest zatrudniona na stanowisku Assistant Professor w Zernike Institute for Advanced Materials na Uniwersytecie w Groningen. Ukończyła studia fizyczne na Wydziale Fizyki i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Łódzkiego. Tam także uzyskała stopień doktora (2012). Na post-doku przebywała w University of North Texas (USA), Instituto Superconduttori, Materiali e Dispositivi Innovativi (Włochy), Instituto de Ciencia de Materiales de Madrid (Hiszpania).
Przedmiotem jej badań w ramach projektu „Computational design of sliding ferroelectrics and multiferroics
from van der Waals materials (FERRERO)” będzie nowa klasa ferroelektryków i magnetoelektryków zbudowanych z dwuwarstwowych materiałów van der Waalsa.
Subnanometrowe wzajemne przesunięcia tych warstw, kontrolowane polem elektrycznym, pozwalają zmienić znak polaryzacji elektrycznej w takich układach i mogą służyć jako mechanizm zapisu informacji w pamięciach. Głównym celem badań będzie opracowanie nowych metod odczytu informacji z tych materiałów, z wykorzystaniem nie tylko zjawisk związanych z ładunkiem, ale również ze spinem elektronów – tłumaczy.
Kolejnych dwoje naukowców z polskim obywatelstwem związało się zawodowo z Wielką Brytanią. Dr Dawid Kielak jest matematykiem w Instytucie Matematycznym Uniwersytetu Oksfordzkiego, wykłada również w Hertford College. Ukończył XXVII LO im. Czackiego w Warszawie, ale studia rozpoczął już na Wyspach: w St. Peter’s College w Oksfordzie. Doktoryzował się w Magdalen College w Oksfordzie. W 2012 roku był też krótko na post-doku w grupie prof. Piotra Przytyckiego w Instytucie Matematycznym PAN. Jest laureatem Whitehead Prize, przyznawanej przez Londyńskie Stowarzyszenie Matematyków jednej z najważniejszych nagród matematycznych w Wielkiej Brytanii. W ramach grantu będzie realizował projekt „Higher Hyperbolicity (HigherHyper)”.
Dotyczy on fenomenu rozwłókniania nad okręgiem, czyli zrozumienia statycznej przestrzeni jako obiektu o wymiarze i jeden niższym, ale za to ewoluującym w czasie. Nie wszystkie przestrzenie dopuszczają taką strukturę; celem projektu jest pokazanie, że rozmaitości hiperboliczne, czyli przestrzenie, w których trójkąty mają sumę kątów mniejszą niż 180 stopni, rozwłókniają się nad okręgiem, o ile mają nieparzystą liczbę wymiarów – opisuje.
Dr Agnieszka Sobocińska od 2022 roku pracuje w King’s College London (jest dyrektorką Menzies Australia Institute), dokąd przyjechała z Australii (Monash University, University of Sydney). Jej badania sytuują się na styku historii, polityki i geografii i dotyczą rozwoju międzynarodowego, kontaktów Północ-Południe oraz relacji Australia-Azja. W kręgu jej zainteresowań jest polityka mobilności nieelitarnej i kontaktów międzyludzkich poprzez pomoc zagraniczną, wolontariat i turystykę. Obecnie pracuje nad historią oddolnego oporu i zorganizowanej opozycji wobec projektów pomocy zagranicznej na przestrzeni XX i XXI wieku. Otrzymała ERC CoG na projekt „Actually Existing Development: Twentieth Century International Development and the Global South (DEVHIST)”.
Ten projekt to historyczna ponowna ocena międzynarodowego systemu rozwoju ze szczególnym uwzględnieniem Globalnego Południa, w tym części Indonezji, Indii, Ghany i Peru. Dotyczy historii skupionych na planowaniu i polityce międzynarodowego rozwoju, argumentuję także za większą uwagą na politykę i doświadczenie wdrażania rozwoju.
Dodajmy, że w tej edycji konkursu badacze i badaczki z polskich instytucji złożyli 42 wnioski (jeden nie spełnił wymogów formalnych), z których 8 przeszło do II etapu. Finansowanie na realizację swojego projektu uzyskała jedynie dr hab. Małgorzata Kot z Wydziału Archeologii UW (trzy wnioski z oceną A nie dostały finansowania z powodu braku funduszy).
Mariusz Karwowski
