Konkursy

15 Kwietnia

Polskie jednostki w europejskich sieciach doktorskich MSCA

Politechnika Wrocławska, jako jedyna polska uczelnia, będzie koordynatorem europejskiego grantu w programie szkolenia doktorantów MSCA „Doctoral Networks 2024”. W realizację 23 sieci doktorskich będzie zaangażowanych w sumie 16 instytucji naukowych.

Konkurs Marie Skłodowska-Curie „Doctoral Networks 2024” to inicjatywa Komisji Europejskiej, która wspiera szkolenie wysoko wykwalifikowanych doktorantów, pobudzając ich kreatywność, zwiększając zdolności innowacyjne i szanse na zatrudnienie w dłuższej perspektywie. Spośród 1 417 wniosków finansowanie w łącznej wysokości ponad 608 mln euro otrzymało 149 projektów, które będą realizowane w 18 krajach. W sumie we wszystkich programach będzie się kształcić 1 800 doktorantów.

Polskie jednostki naukowe będą włączone w realizację 20 grantów (w niektórych z nich oraz w czterech innych zaangażowanych jest także 9 podmiotów spoza sektora akademickiego). Tylko jeden będzie miał polskiego lidera: Politechnika Wrocławska została koordynatorem projektu „Chiral Nanocluster Materials” (CHIRALNANOMAT), który obejmuje badania związane z rozwojem nanocząstek do zastosowań w katalizie i bioobrazowaniu.

W konsorcjum, któremu przewodzi PWr, znalazło się siedem grup badawczych i sześć firm z ośmiu europejskich krajów (Austria, Belgia, Włochy, Francja, Holandia, Szwajcaria). Wysokość przyznanego grantu to niemal 3,5 mln euro, z czego na Politechnikę Wrocławską trafi ok. 550 tys. euro. Grantem kieruje prof. Joanna Olesiak-Bańska z Wydziału Chemicznego PWr, która kilka lat temu założyła grupę NONA. Zajmuje się ona analizą działania nanocząstek i projektowaniem nanocząstek metali szlachetnych o szczególnych właściwościach, m.in. fluorescencji. W swoich badaniach jej zespół wykorzystuje nanocząstki i zaawansowane techniki spektroskopowe, aby badać białka, a przede wszystkim ich agregację i powstawanie amyloidów, które są związane z wieloma schorzeniami, w tym np. chorobą Alzheimera.

Współpracujemy z kilkoma europejskimi zespołami nad badaniem unikatowych właściwości nanoklastrów złota i srebra do zastosowań w obrazowaniu komórek. Poza tym w Europie istnieje silna sieć laboratoriów zaangażowanych w badania właściwości katalitycznych takich klastrów, które w wielu przypadkach przewyższają sprawnością tradycyjne katalizatory – wyjaśnia prof. Olesiak-Bańska. – Stąd kilka lat temu pojawił się pomysł, aby połączyć te działania w ramach szerokiej współpracy nad nanoklastrami metali szlachetnych. Efektem było zawiązanie konsorcjum dla wnioskowania o środki unijne. Po trzech próbach i dopracowywaniu wniosku w tym roku w końcu uzyskaliśmy finansowanie – dodaje.

W ramach europejskiego grantu badacze zamierzają m.in. wytworzyć chiralne, atomowo precyzyjne nanoklastry metali, opracować rozległą charakterystykę ich chiralnych właściwości, struktury i unikalnych właściwości optycznych; zarówno w roztworze, jak i na stałych podłożach, stworzyć nowe narzędzia obliczeniowe do badania właściwości chiroptycznych i katalitycznych oraz interfejsu nanomateriałów i biocząsteczek, a także zintegrować badania obliczeniowe i eksperymentalne w celu zrozumienia ich funkcjonalności.

Zgodnie z założeniami konkursu MSCA „Doctoral Networks 2024” głównym celem ma być wykształcenie doktorantów oraz umocnienie współpracy między europejskimi uczelniami i firmami technologicznymi.

Planujemy wyszkolić 13 doktorantów, którzy staną się ekspertami w dziedzinie chiralnych nanomateriałów i będą w stanie sprostać przyszłym potrzebom sektorów akademickiego i przemysłowego w Europie. Zdobędą wiedzę w zakresie syntezy chemicznej, metod spektroskopowych, nieliniowej optyki powierzchni, obrazowania powierzchni, biofunkcjonalizacji, bioobrazowania oraz metod obliczeniowych struktury elektronowej i dynamiki molekularnej, a także uczenia maszynowego do modelowania – tłumaczy prof. Olesiak-Bańska.

Dzięki zdobyciu tak szerokich umiejętności oraz kontaktom z międzysektorowym środowiskiem (poprzez szkolenia w sektorze przemysłowym i biznesowym) doktoranci będą konkurencyjni na przyszłych rynkach pracy w kluczowych obszarach nanotechnologii mających wpływ m.in. na syntezę leków i specjalistycznych chemikaliów oraz nowoczesną biotechnologię umożliwiającą spersonalizowaną nanomedycynę. Podczas szkoleń w firmach biorących udział w projekcie doktoranci poznają nie tylko techniczne strony produkcji, ale też zdobędą wiedzę, jak wprowadzić wyniki odkryć naukowych do przemysłu.

Sieć łączy fizykę, chemię i nauki biologiczne w unikalne połączenie zaawansowanej syntezy i charakterystyki chiralnych nanoklastrów metali szlachetnych (głównie złota i srebra), a także ich zastosowań w katalizie i bioczujnikach – podsumowuje prof. Olesiak-Bańska.

Nie tylko we Wrocławiu

Politechnika Wrocławska, oprócz kierowania jednym konsorcjum, będzie również częścią trzech innych projektów. W realizację czterech projektów zaangażowany jest jeszcze tylko Uniwersytet Warszawski. W dwóch sojuszach uczestniczy Uniwersytet Jagielloński. Ponadto w roli partnerów w prowadzenie sieci doktorskich włączone są: Instytut Chemii Fizycznej PAN, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Politechnika Białostocka, Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Politechnika Łódzka, Politechnika Bydgoska im. Jana
i Jędrzeja Śniadeckich, Politechnika Poznańska, Sieć Badawcza Łukasiewicz – Poznański Instytut Technologiczny, Instytut Chemii Bioorganicznej PAN, Instytut Chemii Organicznej PAN, Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN, Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej PAN, SANO Centrum Zindywidualizowanej Medycyny Obliczeniowej Międzynarodowa Fundacja Badawcza.

MK, źródło: PWr, MSCA