Aktualności
Sprawy nauki
23 Marca
Źródło: SGH
Opublikowano: 2026-03-23

W SGH powstał Zakład UNESCO badający rolę przemysłów kreatywnych

W Szkole Głównej Handlowej w Warszawie powstała jednostka, która zajmie się badaniem roli przemysłów kreatywnych, różnorodności kulturowej oraz innowacji w procesach zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego. Dołączy do sześciu katedr UNESCO o tej tematyce działających na świecie.

W SGH będzie to formalnie Zakład UNESCO ds. Przemysłów Kreatywnych i Różnorodności Kulturowej dla Zrównoważonego Rozwoju. Inicjatywa, która rozpocznie działalność 1 kwietnia, wpisuje się w rosnące znaczenie sektora kreatywnego w gospodarce globalnej oraz w działania UNESCO na rzecz wzmacniania roli kultury jako jednego z filarów zrównoważonego rozwoju.

Zakład UNESCO w SGH pełnić będzie rolę międzynarodowej platformy współpracy i dialogu między środowiskiem akademickim, instytucjami publicznymi, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego oraz przedsiębiorstwami sektora kreatywnego. Poprzez rozwijanie badań, edukacji i współpracy międzynarodowej inicjatywa ta przyczyniać się będzie do budowy bardziej inkluzyjnych i odpornych ekosystemów kreatywnych, w których kultura i kreatywność stanowić będą istotny czynnik rozwoju społecznego i gospodarczego.

Kierownikiem Zakładu została dr Anna Masłoń-Oracz, powołana jako ekspert do Międzyrządowej Grupy UNESCO zajmującej się implementacją art. 16 konwencji z 2005 r., który dotyczy preferencyjnego traktowania krajów rozwijających się w zakresie mobilności twórców oraz przepływu dóbr i usług kulturowych. Prace tej grupy koncentrują się na opracowywaniu rekomendacji strategicznych dotyczących wzmocnienia implementacji konwencji oraz rozwoju międzynarodowej współpracy w sektorze kultury.

Nowy Zakład w SGH to jedna z nielicznych inicjatyw UNESCO w Europie łączących badania nad przemysłami kreatywnymi, politykami kulturowymi oraz implementacją Konwencji UNESCO z 2005 r. w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego. Stanowi ona kluczowy instrument międzynarodowej polityki kulturalnej. Podkreśla znaczenie kultury jako istotnego czynnika zrównoważonego rozwoju społecznego i gospodarczego oraz wskazuje na konieczność prowadzenia polityk publicznych wspierających twórców, instytucje kultury i sektor kreatywny w warunkach globalizacji i transformacji cyfrowej.

W tym kontekście naukowcy będą w szczególności:

  • analizować i wspierać implementację zasad konwencji z 2005 roku,
  • badać rolę przemysłów kreatywnych w rozwoju gospodarczym,
  • wzmacniać mobilność artystów i profesjonalistów sektora kreatywnego,
  • promować sprawiedliwy dostęp do globalnych rynków kultury.

Działalność Zakładu UNESCO w SGH koncentrować się będzie na kilku kluczowych obszarach:

  • rozwój badań nad gospodarką kreatywną – zakład prowadzić będzie interdyscyplinarne badania dotyczące roli przemysłów kreatywnych w rozwoju gospodarczym, w szczególności w kontekście transformacji cyfrowej, globalnych łańcuchów wartości oraz nowych modeli biznesowych w sektorze kultury;
  • wspieranie polityk publicznych opartych na wiedzy – przygotowywanie rekomendacji dla polityk publicznych wspierających rozwój sektora kreatywnego oraz wdrażanie zasad Konwencji UNESCO z 2005 roku;
  • rozwój kompetencji i edukacji – zakład organizować będzie programy edukacyjne, warsztaty i szkolenia dla studentów, przedsiębiorców oraz przedstawicieli instytucji kultury, rozwijając kompetencje związane z zarządzaniem w sektorze kreatywnym.

Istotnym elementem działalności będzie rozwijanie partnerstw pomiędzy uczelniami, instytucjami kultury oraz organizacjami społecznymi w Europie, Afryce oraz innych regionach świata. Dr Masłoń-Oracz od wielu lat rozwija współpracę akademicką i instytucjonalną pomiędzy Europą a krajami Globalnego Południa, w szczególności w ramach międzynarodowej inicjatywy AfriquEurope. Projekt ten tworzy platformę współpracy pomiędzy uczelniami, instytucjami publicznymi oraz organizacjami społecznymi z Europy i Afryki, wspierając rozwój dialogu w tym m.in. międzykulturowego, mobilności akademickiej oraz wspólnych projektów badawczych i edukacyjnych.

Działalność nowej jednostki w SGH wzmacniać będzie międzynarodowe sieci współpracy naukowej oraz transfer wiedzy pomiędzy regionami, przyczyniając się do rozwoju nowych modeli współpracy akademickiej oraz wspierania ekosystemów kreatywnych w krajach rozwijających się. Podejście to pozostaje w pełnej zgodności z priorytetami programu UNESCO Chairs, który zakłada rozwijanie dynamicznych sieci współpracy akademickiej oraz wzmacnianie partnerstw pomiędzy instytucjami z krajów rozwiniętych i rozwijających się, sprzyjających wymianie wiedzy, mobilności badaczy oraz wspólnym projektom badawczym.

Międzynarodowy program Sieci Katedr UNESCO działa od 1992 roku i kładzie nacisk na promocję innowacyjności w badaniach naukowych. Rolą katedr jest m.in. doradztwo przy opracowywaniu polityki edukacyjnej, naukowej i kulturalnej, budowanie pomostów między uczelniami, decydentami i społeczeństwem, promowanie różnorodności kulturowej. Obecnie w 120 państwach funkcjonuje około 950 katedr UNESCO.

W Polsce, poza nowo utworzoną, działa obecnie 11 takich jednostek:

  • Katedra UNESCO Trwałego Rozwoju (ustanowiona w 1994 roku przy Europejskim Instytucie ds. Rozwoju Lokalnego i Regionalnego UW, obecnie Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych EUROREG, kieruje nią dr hab. Kacper Pobłocki);
  • Katedra UNESCO ds. Kobiet, Społeczeństwa i Rozwoju (ustanowiona w 1996 r. przy Wydziale Filozofii i Socjologii UW, kierownikiem jest dr Anna Domaradzka-Widła);
  • Katedra UNESCO im. Janusza Korczaka Pedagogiki Społecznej (ustanowiona w 2004 r. na Wydziale Nauk Pedagogicznych Akademii Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej w Warszawie; od listopada 2016 r. Katedra znajduje się w Instytucie Psychologii na Wydziale Stosowanych Nauk Społecznych APS, jej kuratorem jest dr hab. Anna Odrowąż-Coates);
  • Zakład Dziedzictwa Kulturowego i Studiów Miejskich UNESCO (ustanowiony w 2008 r. na Wydziale Ekonomii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, kierownik: prof. dr hab. Jacek Purchla);
  • Centrum Międzynarodowej Promocji Technologii i Edukacji AGH–UNESCO (ustanowione w 2010 r. w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, kierownik: prof. dr hab. inż. Janusz Szpytko);
  • Katedra UNESCO Badań Instytucjonalnych i Polityki Szkolnictwa Wyższego (uruchomiona w 2012 r. przy Centrum Studiów nad Polityką Publiczną na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, kieruje nią prof. dr hab. Marek Kwiek);
  • Katedra UNESCO Całożyciowego Poradnictwa Zawodowego (działa od 2013 r. przy Instytucie Pedagogiki na Uniwersytecie Wrocławskim, kierownikiem jest prof. Jean Guichard);
  • Katedra UNESCO z zakresu prawa ochrony dóbr kultury (ustanowiona w 2018 r. na Uniwersytecie Opolskim, działa w ramach Centrum Prawa Ochrony Dóbr Kultury UNESCO, kieruje nią dr Alicja Jagielska-Burduk);
  • Katedra UNESCO Ekohydrologii i Ekologii Stosowanej, (ustanowiona w 2019 r. na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego, kierownik: dr hab. Tomasz Jurczak);
  • Katedra UNESCO na rzecz Zrównoważonego Rozwoju Społecznego (rozpoczęła działalność przy Szkole Doktorskiej Uniwersytetu Szczecińskiego w październiku 2022 roku. Kierownikiem jest dr hab. Maciej Kowalewski);
  • Katedra UNESCO ds. publicznych i globalnych procesów zarządzania niematerialnym dziedzictwem kulturowym (działa od 2024 roku przy Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego, kieruje nią dr hab. Hanna Schreiber).

MK, źródło: SGH

Dyskusja (1 komentarz)
  • ~luz blues 23.03.2026 13:27

    No i mamy, będziemy promować naukę o niczym i o nikim. Mądrości dawnych czasów zakopujemy głęboko pod ziemię. Teraz luz blues w nauce króluje, a co, jak nauczać to nauczać o niczym i nikim.