Aktualności
Życie akademickie
22 Listopada
Źródło: www.pwr.edu.pl
Opublikowano: 2026-11-22

Wybitny japoński architekt doktorem honoris causa Politechniki Wrocławskiej

Prof. Shigeru Ban, wybitny japoński architekt, laureat Nagrody Pritzkera z 2014 roku, odebrał tytuł doktora honoris causa Politechniki Wrocławskiej. Doceniono go za osiągnięcia w architekturze i urbanistyce, w szczególności przełomowe realizacje łączące innowacyjne rozwiązania materiałowe i konstrukcyjne z funkcjonalnością i estetyką, w tym pionierskie zastosowanie papieru jako zrównoważonego materiału budowlanego.

Najwyższa godność akademicka dla japońskiego architekta to także dowód uznania za jego zaangażowanie w działalność humanitarną poprzez projektowanie i budowę obiektów dla ofiar katastrof naturalnych i konfliktów zbrojnych na całym świecie.

W swoich pracach chciałem wykorzystywać posiadaną wiedzę i doświadczenie nie tylko na rzecz ludzi uprzywilejowanych, ale także tych, którzy stracili domy w wyniku katastrof naturalnych. Uznałem, że jako architekci jesteśmy odpowiedzialni również za poprawę warunków ich życia. Dlatego zacząłem pracować na terenach dotkniętych katastrofami – mówił podczas uroczystości prof. Shigeru Ban.

Od kilkunastu lat współpracuje z Wydziałem Architektury Politechniki Wrocławskiej. W marcu 2022 roku studenci dolnośląskiej uczelni budowali zaprojektowane przez niego papierowe przegrody w miejscach odpoczynku dla uchodźców z Ukrainy w Chełmie i we Wrocławiu. Konstrukcje z tekturowych tulei i tekstylnych zasłon wydzielały niewielkie pokoje, zapewniając ich mieszkańcom odrobinę prywatności.

Tego samego roku we Wrocławiu powstał także prototyp domu pomocowego według projektu prof. Bana, przeznaczony dla uchodźców oraz osób, których domy zostały zniszczone w Ukrainie. Budynek wykonano w systemie SHS (Styrofoam Housing System) z prefabrykowanych paneli ze styropianu, żywicy i włókna szklanego. W czerwcu 2023 roku kolejną jednostkę przewieziono do Lwowa i tam zmontowano z przeznaczeniem na miejsce opieki nad dziećmi uchodźców wewnętrznych.

Współpraca obejmuje także projekt trzech domów pomocowych we Wrocławiu, finansowany przez Japońską Agencję Współpracy Międzynarodowej (JICA) i realizowany z Fundacją Manus. Zaplanowano w nim budynki w trzech technologiach: z prefabrykowanych paneli SHS, z wykorzystaniem mebli jako elementów konstrukcyjnych oraz z drewna klejonego krzyżowo (CLT).

Prof. Shigeru Ban urodził się w Tokio. Studiował w Southern California Institute of Architecture w Los Angeles oraz w Cooper Union School of Architecture w Nowym Jorku, gdzie uczył się pod kierunkiem Johna Hejduka. W 1984 roku uzyskał dyplom architekta. Rok później założył własną pracownię w Tokio, a z czasem otworzył biura także w Paryżu i Nowym Jorku.

Jest autorem ponad 400 projektów z zakresu architektury, projektowania wnętrz i wystaw oraz wzornictwa przemysłowego. Eksperymentuje z materiałami i rozwiązaniami konstrukcyjnymi, wykorzystując m.in. papier, drewno, bambus i kontenery transportowe.

Eksperymenty z papierem jako materiałem budowlanym rozpoczął w 1986 r., przygotowując w Japonii wystawę poświęconą Alvarowi Aalto. Zastąpił wówczas drewno papierowymi tulejami pochodzącymi z recyklingu. W 1995 r. zrealizował Paper House, dom o konstrukcji z papierowych tulei, a w 2000 r. japoński pawilon na wystawę Expo w Hanowerze. Rozwijanie tych rozwiązań wymagało badań wytrzymałości papieru, metod jego zabezpieczania oraz sposobów łączenia elementów konstrukcyjnych.

W 1995 r., po trzęsieniu ziemi w Kobe, założył organizację Voluntary Architects’ Network (VAN). Wspólnie z architektami, studentami i wolontariuszami realizuje projekty dla osób, które straciły dach nad głową wskutek katastrof i wojen. Wśród nich są tymczasowe domy, szkoły oraz systemy przegród zapewniających prywatność w zbiorowych schronieniach.

Do jego najbardziej znanych realizacji należą Centre Pompidou-Metz we Francji (2010), Cardboard Cathedral w Christchurch w Nowej Zelandii (2013), kompleks muzyczny La Seine Musicale we Francji (2017) oraz Toyota City Museum w Japonii (2024). Katedra w Christchurch, zbudowana z wykorzystaniem tekturowych tulei, powstała po trzęsieniu ziemi, które poważnie uszkodziło zabytkową świątynię.

Prof. Shigeru Ban prowadzi również działalność dydaktyczną. Wykładał m.in. na uniwersytetach Harvarda, Cornella i Columbii. Od 2023 r. jest profesorem gościnnym w Shibaura Institute of Technology w Tokio.

W 2014 r. otrzymał Nagrodę Pritzkera, najważniejsze światowe wyróżnienie w dziedzinie architektury. Za działalność humanitarną uhonorowano go m.in. Mother Teresa Social Justice Award (2017) oraz Princess of Asturias Award for Concord (2022). Jest także laureatem Praemium Imperiale w dziedzinie architektury (2024) oraz Złotego Medalu Amerykańskiego Instytutu Architektów (AIA) za 2026 r. Od 2025 r. należy do Japan Art Academy.

MK, źródło: PWr

Dyskusja (0 komentarzy)