Ponad 14 tys. osób podpisało się już pod petycją o zwiększenie nakładów na naukę. Swoje poparcie dla akcji wyraziły Akademia Młodych Uczonych PAN, Rada Młodych Naukowców oraz Krajowa Reprezentacja Doktorantów.
Już blisko dwa tygodnie trwa akcja „3% dla nauki, 100% dla Polski”. W jej ramach zbierane są podpisy pod petycją o zwiększenie nakładów finansowych na naukę, w tym na badania podstawowe oraz pensje pracowników tego sektora, a także godziwe warunki dla studentów i doktorantów. Na apel odpowiedziało już ponad 14 tys. osób. Kulminacją przedsięwzięcia ma być organizowany 27 maja protest pod Sejmem, po którym petycja zostanie przekazana m.in. premierowi, a także szefom resortów: finansów oraz nauki i szkolnictwa wyższego.
Poparcie dla postulatów wyraziły już między innymi Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich oraz Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego. W ostatnich dniach dołączyły do tego grona kolejne gremia.
Akademia Młodych Uczonych PAN przekonuje w swoim stanowisku, że realizacja postulatów może przyczynić się do zapewnienia stabilnego i przewidywalnego finansowania, które umożliwi rozwój ambitnych projektów badawczych, zatrzymanie młodych talentów w Polsce oraz budowę silnego zaplecza naukowego i technologicznego. AMU PAN zauważa ponadto, że w ostatnich dwóch dekadach względna wartość wydatków z budżetu państwa na naukę i szkolnictwo wykazuje wyraźny trend spadkowy, co znajduje odzwierciedlenie m.in. w ograniczeniu funduszy głównych agencji grantowych. Zdaniem AMU PAN ma to negatywny wpływ na polską gospodarkę i skutkuje odpływem, zwłaszcza młodej, kadry naukowej z kraju.
Uważamy, że propozycję istotnego zwiększenia środków finansowych na naukę i rozwój należy postrzegać nie jako koszt, lecz jako długofalową inwestycję w przyszłość Polski. Bez odpowiednich nakładów finansowych niemożliwe będzie skuteczne konkurowanie młodej polskiej kadry naukowej na arenie międzynarodowej z badaczami reprezentującymi najlepsze zagraniczne instytucje naukowe, rozwój nowoczesnych technologii oraz wykorzystanie potencjału polskich naukowców – czytamy w opinii Akademii Młodych Uczonych PAN.
Również Rada Młodych Naukowców w swojej najnowszej uchwale zwraca uwagę, że wieloletnie niedofinansowanie sektora ogranicza możliwości prowadzenia badań, osłabia konkurencyjność polskich ośrodków akademickich i badawczych oraz utrudnia młodym naukowcom stabilny rozwój kariery w kraju.
Zwiększenie nakładów na naukę do poziomu 3% PKB do 2030 roku należy traktować jako strategiczną inwestycję w przyszłość państwa. Szczególnego wsparcia wymagają osoby na wczesnych etapach kariery naukowej, które mierzą się z niestabilnością zatrudnienia, ograniczonym dostępem do finansowania badań, niskimi wynagrodzeniami oraz bardzo niskimi współczynnikami sukcesu w konkursach grantowych. Brak odpowiednich warunków rozwoju prowadzi do odpływu talentów z polskiej nauki i zmniejsza zdolność kraju do tworzenia własnych innowacyjnych rozwiązań – napisał ministerialny zespół doradczy, który działa na rzecz wsparcia rozwoju kariery młodych badaczy.
Z kolei Krajowa Reprezentacja Doktorantów, wyrażając poparcie dla akcji, przypomina o postulatach środowiska doktoranckiego. Mówił o nich w wywiadzie dla FA mgr inż. Rafał Ramut, przewodniczący organizacji. Kluczowe w obszarze finansowym pozostaje zwiększenie wysokości stypendium doktoranckiego do poziomu odpowiadającego aktualnym realiom, dlatego doktoranci chcą powiązania jego wysokości z aktualnymi wskaźnikami rynkowym. Ponadto KRD zabiega o ustawowe umocowanie Rzecznika Praw Doktoranta oraz zagwarantowanie przedstawicielowi środowiska doktoranckiego miejsca w Komisji Ewaluacji Nauki. Kolejny z postulatów to uregulowanie sytuacji prawnej absolwentów szkół doktorskich w okresie między złożeniem rozprawy a uzyskaniem stopnia doktora. Gremium to dąży też do wprowadzenia rozwiązań umożliwiających zawieszenie kształcenia w przypadku długotrwałej choroby lub innego nieprzewidzianego zdarzenia losowego, połączonego z możliwością pobierania stosownych świadczeń, analogicznie do rozwiązań obowiązujących w prawie pracy.
Krajowa Reprezentacja Doktorantów pozostaje otwarta na współpracę ze wszystkimi środowiskami oraz inicjatywami, których celem jest wzmacnianie polskiej nauki i poprawa sytuacji doktorantów. Wierzymy, że jedynie wspólne, odpowiedzialne i długofalowe działania pozwolą stworzyć stabilne warunki rozwoju dla młodych naukowców oraz zapewnić polskiemu szkolnictwu wyższemu i nauce należne miejsce w rozwoju nowoczesnego państwa – czytamy w oświadczeniu KRD.
Mariusz Karwowski
Czy ktokolwiek się zastanawiał, że 2/3 z tych środków pochodzi od przedsiębiorców? Czy ktokolwiek wie, że 55% produkcji to firmy zagraniczne, 68% eksportu to firmy zagraniczne, 95% high-tech to firmy zagraniczne... Czy to firmy zagraniczne mają płacić na nasze B&R?
I co z tego? Równie dobrze popracie może wyrazić Rada Pokoju (i Kuchni), Towarzystwo Krajoznawcze Burkina Faso i Papieska Rada ds. Dialogu Międzyreligijnego. Nie ma to żadnego znaczenoa dla MNiSW a tym bardziej dla Rady Ministrów