Aktualności
Badania
17 Listopada
Źródło: Ekstraliga Żużlowa
Opublikowano: 2026-11-17

Na Politechnice Bydgoskiej zbadają konstrukcję band dla sportu żużlowego

Badania nad bezpieczną konstrukcją band ochronnych, które stanowią istotny element infrastruktury torów żużlowych, przeprowadzą naukowcy z Politechniki Bydgoskiej. W przypadku upadku zawodnika lub utraty panowania nad motocyklem to właśnie kontakt z bandą może mieć decydujący wpływ na skutki zdarzenia.

Bandy pneumatyczne, potocznie zwane dmuchanymi (pompuje się je za pomocą dmuchaw napowietrzających), to dziś już stałe elementy infrastruktury torów żużlowych. Ich twórcą jest Nowozelandczyk Tony Briggs (syn czterokrotnego mistrza świata Barry’ego Briggsa), którego karierę przerwał tragiczny wypadek na torze. Pierwsze bandy tego typu zamontowano na polskich obiektach na początku XXI wieku. Chodziło o poprawę bezpieczeństwa na torach, które wcześniej wyposażano w bandy drewniane.

Wykonuje się je z wytrzymałego, ognioodpornego PVC, po nadmuchaniu mają około 1 metra grubości i do złudzenia przypominają materac, którego zadaniem jest amortyzowanie upadku zawodników. Montowane są na obu łukach torów, gdzie najczęściej dochodzi do niebezpiecznych zdarzeń. Tworzą elastyczną barierę, która przy uderzeniu ugina się i pochłania część energii kinetycznej, zamiast przenosić ją bezpośrednio na ciało zawodnika. Tym samym chronią żużlowców przed ciężkimi urazami, jak złamania kręgosłupa czy uszkodzenia narządów wewnętrznych.

Mimo że bandy pneumatyczne zrewolucjonizo0wały sport żużlowy, są nieustająco przedmiotem dyskusji w środowisku żużlowym. Główny problem tego rozwiązania polega na tym, że band nie mocuje się do nawierzchni toru, lecz do zewnętrznego ogrodzenia toru. W efekcie upadający zawodnicy z dużą prędkością nierzadko wślizgują się pod nie, doznając obrażeń. Rok temu, podczas towarzyskiego meczu w Krośnie, były mistrz świata Tai Woffinden tak nieszczęśliwie wpadł pod bandę, że w efekcie złamał kręgosłup, kość udową, kość ramienną, dwanaście żeber, lewą łopatkę, a do tego zwichnął prawy łokieć i przebił płuco. Wprawdzie po długiej rehabilitacji wrócił do jazdy, ale nie ma wątpliwości, że to właśnie skutki tego upadku doprowadziły do przedwczesnego zakończenia kariery przez  Brytyjczyka.

Problem znany jest nie od dziś. Już w 2015 roku, podczas półfinału Drużynowego Pucharu Świata w Gnieźnie, jeden z reprezentantów Polski, Jarosław Hampel, po tym, jak wpadł pod bandę, złamał kość udową. To właśnie po tamtym zdarzeniu inżynier Tomasz Muszalski, absolwent Politechniki Bydgoskiej, pomysłodawca rozwiązań konstrukcyjnych zwiększających bezpieczeństwo zawodników, a także członek Podkomisji Wypadkowej Głównej Komisji Sportu Żużlowego, opracował technologię, która pozwala zapobiegać podnoszeniu się band podczas uderzenia. Do dziś nie została wdrożona. Być może niebawem to się zmieni, bo Ekstraliga Żużlowa i Politechnika Bydgoska podpisały właśnie porozumienie w sprawie przeprowadzenia badań naukowych nad innowacyjną konstrukcją.

Projekt Muszalskiego zakłada modyfikację standardowych band pneumatycznych poprzez wyposażenie ich w dodatkową warstwę ochronną w postaci odpornej na uderzenia udarowe plandeki wykonanej z PVC o wysokiej gęstości. Ponadto stabilizację bandy miałby zapewnić system zaczepów utrzymujących ją w jednej płaszczyźnie, co uniemożliwiałoby jej odbicie w górę w momencie zderzenia i pozwalało lepiej rozproszyć energię uderzenia. Szacowany koszt wdrożenia takiego systemu na jednym stadionie to około 50 tys. zł (komplet modułowych band dmuchanych kosztuje około 250–300 tys. zł).

Zadaniem naukowców z Wydziału Inżynierii Mechanicznej Politechniki Bydgoskiej będzie przeprowadzenie szczegółowych badań oraz naukowa weryfikacja zaproponowanego rozwiązania. Analizy obejmą przede wszystkim zdolność konstrukcji do pochłaniania energii uderzenia, jej zachowanie podczas zderzenia, wytrzymałość i trwałość zastosowanych materiałów, a także możliwości praktycznego wdrożenia na torach ligowych. Istotnymi zagadnieniami, którymi zajmą się bydgoscy inżynierowie, będą również kwestie montażu, eksploatacji, kosztów serwisowania oraz zgodności z obowiązującymi wymaganiami bezpieczeństwa.

MK

Dyskusja (0 komentarzy)