Spośród 125 kandydatur wybrana zostanie trójka tegorocznych laureatów Nagrody NCN – najbardziej prestiżowego w Polsce wyróżnienia dla młodych badaczy. Nazwiska zwycięzców zostaną ogłoszone 15 października podczas uroczystości, która odbędzie się w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie. Patronat medialny nad wydarzeniem sprawuje „Forum Akademickie”.
Nagroda NCN przyznawana jest od 2013 roku. Otrzymują ją badaczki i badacze, którzy uzyskali stopień doktora do 12 lat wstecz (okres ten może zostać przedłużony o przerwy w karierze związane z chorobą lub opieką nad dziećmi) i mają na koncie znaczące osiągnięcia naukowe w zakresie badań podstawowych, udokumentowane publikacjami afiliowanymi w polskich jednostkach.
Jak wspominał na naszych łamach prof. Andrzej Jajszczyk, pierwszy dyrektor Narodowego Centrum Nauki, pomysł nagradzania młodych uczonych narodził się wśród zasiadających w Radzie agencji.
Jakkolwiek nie wszyscy byli jego entuzjastami. Początkowo sprzeciwiano mu się również w ministerstwie. Rada włożyła jednak sporo wysiłku, definiując reguły przyznawania nagrody tak, aby dobrze uzupełniała ona zbiór innych, już funkcjonujących, a jednocześnie z nimi wprost nie konkurowała. Chodziło głównie o nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz przyznawane przez ministra – zdradzał szczegóły.
Aby się odróżnić, postanowiono honorować właśnie młodych uczonych. W tym roku najbardziej prestiżowe wyróżnienie dla badaczek i badaczy młodszego pokolenia zostanie wręczone po raz trzynasty. Spośród dotychczasowych 36 laureatów i laureatek najwięcej wywodzi się z Uniwersytetu Jagiellońskiego (9 – pod uwagę braliśmy afiliację w roku przyznania nagrody). Po ubiegłorocznym rozdaniu wyprzedzili oni swoich kolegów i koleżanki z Uniwersytetu Warszawskiego (mają na koncie jedną statuetkę mniej). Przypomnijmy, że ostatnio nagrodzeni zostali dr hab. Wiktor Lewandowski z Wydziału Chemii UW, prof. Marcin Magierowski z Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum UJ i dr hab. Błażej Skrzypulec z Wydziału Filozoficznego UJ.
W poprzednich edycjach wyróżnienie odbierali także reprezentanci Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN, Instytutu Chemii Fizycznej PAN, Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie, Uniwersytetu Gdańskiego, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytutu Farmakologii im. Jerzego Maja PAN w Krakowie, Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, Instytutu Matematycznego PAN, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Instytutu Slawistyki PAN, Muzeum Archeologicznego w Poznaniu i Uniwersytetu Wrocławskiego. Kto w tym roku dołączy do tego elitarnego grona?
Nagroda o wartości 50 tys. zł przyznawana jest przedstawicielom trzech obszarów: nauk humanistycznych, społecznych i o sztuce; nauk o życiu oraz nauk ścisłych i technicznych. O trzy statuetki walczy tym razem 125 pretendentów. To o 25 mniej niż przed rokiem. Prawo do ich nominowania miało 3800 osób, w tym dotychczasowi laureaci, polscy członkowie zespołów ekspertów oceniających wnioski w konkursach OPUS, SONATA, SONATA BIS i MAESTRO, kierownicy projektów finansowanych w konkursach MAESTRO i SONATA BIS, a także byli członkowie Rady Narodowego Centrum Nauki i inni wybitni naukowcy.
W sumie w tym roku wpłynęło 185 wniosków, ale część zawierała powtarzające się nazwiska. Najwięcej kandydatów zgłoszono w obszarze nauk ścisłych i technicznych, gdzie nominowanych jest 57 osób. W naukach humanistycznych, społecznych i o sztuce do nagrody pretenduje 41 badaczy, z kolei w naukach o życiu zgłoszono 27 nazwisk.
Ostateczną decyzję podejmuje kapituła złożona z członków Rady NCN i dyrektora NCN. Podobnie jak przed rokiem uroczystość odbędzie się w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha. Towarzyszyć jej będzie część artystyczna. Wydarzenie poprowadzi Karolina Głowacka. Gala rozpocznie 15 października o godz. 18:30 i będzie transmitowana online. Patronat medialny nad wydarzeniem sprawuje „Forum Akademickie”.
Mariusz Karwowski, źródło: NCN
Laureaci Nagrody NCN
2013: Anna Matysiak (HS), Andrzej Dziembowski (NZ), Piotr Garstecki (ST)
2014: Marcin Miłkowski (HS), Janusz Bujnicki (NZ), Michał Horodecki (ST)
2015: Michał Bilewicz (HS), Wiesław Babik (NZ), Piotr Śniady (ST)
2016: Marcin Szwed (HS), Katarzyna Starowicz-Bubak (NZ), Mikołaj Bojańczyk (ST)
2017: Anna Brożek (HS), Szymon Świeżewski (NZ), Adam Rycerz (ST)
2018: Bartosz Brożek (HS), Joanna Sułkowska (NZ), Piotr Sankowski (ST)
2019: Michał Wierzchoń (HS), Roman Szczęsny (NZ), Dawid Pinkowicz (ST)
2020: Jakub Growiec (HS), Wojciech Fendler (NZ), Michał Tomza (ST)
2021: Paweł L. Polkowski (HS), Sebastian Glatt (NZ), Jonatan Gutman (ST)
2022: Karolina Safarzyńska (HS), Michał Bogdziewicz (NZ), Piotr Wcisło (ST)
2023: Karolina Ćwiek-Rogalska (HS), Łukasz Opaliński (NZ), Katharina Boguslawski (ST)
2024: Błażej Skrzypulec (HS), Marcin Magierowski (NZ), Wiktor Lewandowski (ST)