Aktualności
Konkursy
26 Marca
Źródło: iStock
Opublikowano: 2025-03-26

Prawie 5 mln zł na polsko-szwajcarskie projekty badawcze

Dwa projekty z udziałem badaczy z Polski i Szwajcarii otrzymały finansowanie w konkursie Weave-UNISONO. Naukowcy będą analizować dyskusje dotyczące generatywnej sztucznej inteligencji w mediach społecznościowych oraz pracować nad personalizacją radioterapii w leczeniu nowotworów.

Konkurs Weave-UNISONO to efekt wielostronnej współpracy między instytucjami finansującymi badania naukowe, skupionymi w stowarzyszeniu Science Europe (w Polsce to Narodowe Centrum Nauki). Został ogłoszony w celu uproszczenia procedur składania i selekcji projektów badawczych we wszystkich dyscyplinach nauki, angażujących badaczy z dwóch lub trzech krajów europejskich.

Właśnie ogłoszono dziesiątą listę rankingową obecnej edycji konkursu. W poprzednich wyłoniono projekty realizowane przez polskich badaczy we współpracy z uczonymi z Austrii, Belgii, Słowenii, Czech i Niemiec. Tym razem sfinansowane zostaną dwa polsko-szwajcarskie przedsięwzięcia.

Dr hab. Marcin Koszowy z Politechniki Warszawskiej wraz z naukowcami z Universita della Svizzera italiana w Lugano zbada wzorce zastrzeżeń i kontrargumentów w dyskusjach na temat generatywnej sztucznej inteligencji oraz dużych modeli językowych w mediach społecznościowych. W tym celu sięgną po post (i komentarze do niego) dziennikarki biznesowej Parmy Olson, która omawia produkcję wersji demonstracyjnej multimodalnego modelu sztucznej inteligencji Gemini Google’a.

Chociaż post nie zawiera wyraźnego stanowiska, jego treść i styl sugerują, że ma on na celu poparcie dorozumianego wniosku, iż demo Gemini było zwodnicze. Jeden z komentarzy zawiera kontrargument, który zakłada, że demo Gemini błędnie przedstawia obecne możliwości technologii, inny z kolei wyraźnie przyznaje Olson prawdopodobny ukryty punkt widzenia. Stawiamy hipotezę, że mapowanie sposobu, w jaki uczestnicy polilogu polifonicznie reprezentują, włączają i kontrargumentują racje innych, jest kluczem do opisania, zrozumienia i oceny argumentów w polilogu i że wymaga to nowatorskich kombinacji metod jakościowych i ilościowych – wyjaśnia polski lider projektu, na którego polską część NCN przeznaczyło przeszło 1,4 mln zł.

Ponad dwa razy więcej (3,3 mln zł) dostanie dr hab. Antoni Ruciński z Instytutu Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego PAN, razem z partnerami z Uniwersytetu w Zurychu, przeprowadzi badania mające na celu zwiększenie stopnia personalizacji i efektywności radioterapii protonowej w leczeniu nowotworów. Posłużą temu nowe nanodozymetryczne metody obliczeniowe i eksperymentalne, które uwzględnią nanoskopowe wielkości fizyczne w planowaniu leczenia i dozymetrii.

Nanodozymetria zajmuje się symulacjami struktury toru cząstki, np. protonu, które obejmują interakcje cząstek o bardzo niskich energiach z molekułami DNA oraz eksperymentalne metody polegające na pomiarach klastrów jonizacji w objętościach czułych w gazie o niskim ciśnieniu, równoważnych krótkim segmentom DNA. Takie podejście w skali nano do planowania leczenia potencjalnie umożliwi dokładniejsze przewidywania, w jaki sposób promieniowanie wpływa na komórki nowotworowe i zdrowe podczas radioterapii – tłumaczy naukowiec z IFJ PAN.

Dodaje, że nowe podejście zostanie zweryfikowane przy użyciu rzeczywistych wyników terapii pacjentów leczonych w Szwajcarii. Jeśli się powiedzie, projekt ma szansę zrewolucjonizować sposób planowania leczenia i realizacji radioterapii protonowej.

Konkurs Weave-UNISONO jest otwarty w trybie ciągłym. Mogą w nim wziąć udział polskie zespoły chcące podjąć współpracę z partnerami z Austrii, Czech, Słowenii, Szwajcarii, Niemiec, Luksemburga oraz Belgii-Flandrii. Wyłanianie laureatów opiera się na procedurze agencji wiodącej – Lead Agency Procedure (LAP), według której tylko jedna z instytucji partnerskich odpowiedzialna jest za pełną ocenę merytoryczną wniosku, pozostali partnerzy akceptują wyniki tej oceny.

W ramach programu Weave partnerskie zespoły badawcze składają wnioski o finansowanie równolegle do agencji wiodącej oraz do właściwych dla siebie instytucji uczestniczących w programie. Wspólny projekt musi zawierać spójne plany badań, wyraźnie ukazujące wartość dodaną współpracy międzynarodowej. Więcej szczegółów na stronie internetowej Narodowego Centrum Nauki.

MK, źródło: NCN

Dyskusja (0 komentarzy)