Blisko sześćdziesiąt kandydatur zakwalifikowano do etapu oceny merytorycznej w konkursie mającym wyłonić członków Rady Narodowego Centrum Nauki. Do nowego składu minister nauki i szkolnictwa wyższego wybierze dwanaście osób.
Rada to, obok dyrektora, jeden z dwóch organów Narodowego Centrum Nauki. Tworzy ją 24 uczonych reprezentujących różne dyscypliny nauki. Co dwa lata następuje wymiana połowy składu. Do takiej sytuacji dojdzie właśnie w tym roku.
Oceny formalnej i merytorycznej zgłoszonych kandydatur dokonuje Zespół Identyfikujący Członków Rady Narodowego Centrum Nauki. Został powołany w czerwcu przez ministra Marcina Kulaska. Nie obyło się bez kontrowersji. W listach do premiera wszyscy byli przewodniczący Rady NCN, byli członkowie tego gremium oraz pierwsi dwaj dyrektorzy agencji, a także laureaci najważniejszych polskich nagród naukowych oraz beneficjenci prestiżowych grantów ERC, jak również prezes i członkowie Rady Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, zaapelowali o zmianę decyzji szefa resortu. Zwracali uwagę, że nowi członkowie Zespołu Identyfikującego nie posiadają dorobku naukowego ani doświadczenia odpowiadających randze powierzonego im zadania. Interpelację w tej sprawie złożyli także posłowie partii Razem. W odpowiedzi wiceminister Marek Gzik zaznaczył, że „kluczowe znaczenie w ocenie kompetencji mają ogólne doświadczenie eksperckie, dorobek naukowy oraz aktywność badawcza”.
Mimo sprzeciwu środowiska, zespół, któremu przewodniczy politolog dr hab. Maciej Raś, prorektor ds. studenckich i jakości kształcenia Uniwersytetu Warszawskiego, rozpoczął pracę. Zgłoszenia kandydatów na członków Rady NCN przyjmowano do końca lipca. Już wiadomo, że do oceny merytorycznej zakwalifikowano 59 osób. Zdecydowana większość to profesorowie (39), ale są też doktorzy habilitowani (17), a także osoby ze stopniem doktora (3). W tym gronie są przedstawiciele nauk społecznych (16), nauk ścisłych i przyrodniczych (13), nauk inżynieryjno-technicznych (12), nauk humanistycznych (8), nauk medycznych i nauk o zdrowiu (5), nauk rolniczych (5), nauk weterynaryjnych (3), nauk teologicznych (2), nauk o rodzinie (1) – przy czym sześć osób zgłosiło przynależność do dwóch dziedzin.
Wśród kandydatów nie brakuje zarówno obecnych (dr Diana Dajnowicz-Piesiecka, dr hab. inż. Alicja Kazek-Kęsik), jak i byłych członków Rady NCN (prof. Krzysztof Fic). Zaznaczmy, że ta sama osoba może pełnić funkcję członka Rady nie dłużej niż przez dwie kolejne kadencje. Jako ciekawostkę dodajmy, że na liście kandydatów są nazwiska znane także z łamów „Forum Akademickiego”, m.in. prof. Adrian Jusupović, dr hab. Kamil Łuczaj, prof. Aleksandra Łuszczyńska (pełną listę kandydatów podlegających ocenie merytorycznej zamieszczamy pod tekstem).
Spośród tych zgłoszeń, kierując się dorobkiem naukowym kandydata i jego bieżącą aktywnością naukową; zasadami zapewnienia zrównoważonej reprezentacji różnych dziedzin oraz różnych środowisk naukowych, Zespół Identyfikujący wyłoni teraz co najmniej dwudziestu czterech kandydatów. Lista z nazwiskami powinna być sporządzona i przekazana ministrowi najpóźniej dwa miesiące przed upływem kadencji Rady, a więc do połowy października. To z tego wąskiego grona Marcin Kulasek wybierze 12 nowych członków Rady Narodowego Centrum Nauki.
Do zadań Rady należy m.in. określanie warunków przeprowadzania konkursów grantowych, ustalanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na realizację badań w ramach poszczególnych dyscyplin lub grup dyscyplin, a także wybór zespołów ekspertów odpowiedzialnych za ocenę wniosków złożonych w konkursach.
Mariusz Karwowski