Uważamy, że zasada dobrego państwa wymaga, aby kompetencje osób odpowiedzialnych za wyłanianie kandydatów do organów o tak istotnym znaczeniu, jak Zespół Identyfikujący Członków Rady NCN, pozostawały adekwatne do rangi powierzonego im zadania – piszą władze Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej w liście do premiera, ministra nauki i szkolnictwa wyższego oraz pozostałych członków rządu i parlamentarzystów.
Sprawa dotyczy powołania przez ministra Marcina Kulaska nowego składu Zespołu Identyfikującego Członków Rady Narodowego Centrum Nauki. Zasiadający w nim (przewodniczący + 4 członków) dokonują oceny formalnej i merytorycznej zgłoszeń kandydatów do Rady NCN, a następnie sporządzają i przekazują ministrowi listę złożoną z co najmniej dwudziestu czterech nazwisk. To z tego grona szef resortu nauki wybiera nowych członków Rady NCN, jednego z dwóch (obok dyrektora) organów agencji grantowej finansującej badania podstawowe.
Kilka dni temu minister powołał do tego Zespołu: dr hab. inż. Katarzynę Arkusz (Instytut Inżynierii Materiałowej i Biomedycznej Uniwersytetu Zielonogórskiego), prof. dr. hab. Grzegorza Jurasa (Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach, były rektor tej uczelni) , dr. hab. Mirosława Kowalskiego (dyrektor Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Zielonogórskiego) oraz dr. hab. inż. Bartosza Mitkę (Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie). Przewodniczącym tego gremium został politolog dr hab. Maciej Raś (prorektor ds. studenckich i jakości kształcenia Uniwersytetu Warszawskiego, związany z Wydziałem Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW).
Nazwiska te wywołały w środowisku istną burzę. Jako pierwszy zareagował prof. Stefan Dziembowski z Instytutu Badawczego IDEAS, był członek Rady NCN. W serwisie X napisał, że w nowym składzie brakuje osób z grantem NCN, nie ma też żadnego reprezentanta nauk ścisłych czy nauk o życiu. „Bardzo pasuje do tego, jak to opisuje ustawa” – podsumował. Dodajmy, że zgodnie z ustawą o NCN „w skład Zespołu Identyfikującego mogą być powołane osoby o uznanym światowym dorobku naukowym; aktywne zawodowo i prowadzące badania naukowe; reprezentujące różne dziedziny nauki i środowiska naukowe”.
Jeszcze mocniej skomentował prof. Michał Tomza, fizyk z Uniwersytetu Warszawskiego, laureat Nagrody NCN z 2020 roku: „Niecałe trzy tygodnie temu naukowcy protestowali pod Sejmem. Tymczasem kierownictwo MNiSW postanowiło okazać pogardę dla ambicji polskich naukowców i zdewastować NCN – najlepszy element systemu finansowania ambitnej nauki w Polsce”.
Niecałe 3 tygodnie temu naukowcy protestowali pod Sejmem. Tymczasem kierownictwo @MNiSW_GOV__PL postanowiło okazać pogardę dla ambicji polskich naukowców i zdewastować @NCN_PL – najlepszy element systemu finansowania ambitnej nauki w Polsce. Wstyd i hańba, że znów mamy rządy… https://t.co/tArL1JJ5Uz
— Michał Tomza (@MichalTomza) June 15, 2026
W poniedziałek list w tej sprawie, adresowany do premiera, ministra nauki, członków Rady Ministrów i parlamentarzystów, wysłało kierownictwo Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Prof. Krzysztof Pyrć, szef FNP, i członkowie Rady Fundacji przypominają, że „Narodowe Centrum Nauki zostało utworzone w oparciu o najlepsze międzynarodowe wzorce, a funkcjonujący w nim system oceny projektów od początku opiera się na standardach stosowanych przez czołowe światowe agencje”.
Poprzez wspieranie najbardziej wartościowych projektów badawczych wyłanianych w otwartych konkursach NCN przyczynia się do podnoszenia jakości polskiej nauki, promując jakość, rzetelność oraz najwyższe standardy pracy. Jakość funkcjonowania NCN stanowi wartość nie tylko dla środowiska naukowego, lecz także dla całego społeczeństwa i przyszłości polskiej gospodarki – czytamy w liście.
Jego autorzy zwracają uwagę, że proces wyłaniania kandydatów do Rady NCN ma fundamentalne znaczenie, bo to właśnie ten organ wyznacza strategiczne kierunki działania agencji oraz współdecyduje o podziale środków pomiędzy poszczególne obszary nauki. Członków Rady NCN powołuje minister spośród kandydatów przedstawionych przez Zespół Identyfikujący.
Choć formalnie jego rola jest ograniczona do etapu wstępnej selekcji, w praktyce zespół ten kształtuje pulę osób, spośród których Minister dokonuje ostatecznego wyboru. Jakość tego procesu ma zatem bezpośredni wpływ na skład Rady NCN, a pośrednio również na sposób funkcjonowania całego Centrum (…) Uważamy, że zasada dobrego państwa wymaga, aby kompetencje osób odpowiedzialnych za wyłanianie kandydatów do organów o tak istotnym znaczeniu pozostawały adekwatne do rangi powierzonego im zadania. Od jakości rekomendacji przedstawionych Ministrowi zależeć będzie bowiem również jakość podejmowanych przez niego decyzji – piszą władze FNP.
Nie kwestionując prawa ministra do powołania Zespołu, wskazują na wątpliwości dotyczące tego, że nowi członkowie nie posiadają dorobku naukowego ani doświadczenia odpowiadających randze powierzonego im zadania.
W szczególności nie uczestniczyli w pozyskiwaniu, realizacji i ocenie konkurencyjnych grantów badawczych. W ocenie Fundacji proces identyfikowania kandydatów do Rady NCN powinien być powierzony osobom o uznanym autorytecie naukowym, znaczącym dorobku badawczym oraz bogatym doświadczeniu zdobytym w krajowych i międzynarodowych systemach finansowania nauki. Tylko takie kompetencje dają rękojmię właściwej oceny kandydatów, od których zależeć będzie przyszły kierunek rozwoju jednej z najważniejszych instytucji wspierających badania naukowe w Polsce – czytamy w liście.
W związku z tym Fundacja zaapelowała o ponowne przeanalizowanie składu Zespołu pod kątem kompetencji jego członków, zapewnienie pełnej transparentności procesu, a także o otwartość na dialog ze środowiskiem naukowym.
Jesteśmy przekonani, że ochrona jakości i niezależności instytucji finansujących naukę pozostaje wspólną odpowiedzialnością środowiska naukowego oraz władz publicznych. To od decyzji podejmowanych dziś zależeć będzie poziom zaufania do systemu finansowania badań naukowych w kolejnych latach, a w konsekwencji zdolność Polski do budowania swojej pozycji w światowej nauce i gospodarce opartej na wiedzy – kończą władze FNP.
Kontrowersje wokół Zespołu Identyfikującego Członków Rady NCN pojawiają się nie po raz pierwszy. W 2022 roku gremium to przekazało listę z 24 nazwiskami ministrowi Przemysławowi Czarnkowi, ale ten postanowił nie wybierać nikogo z tej puli. Na tej liście było m.in. troje laureatów grantów ERC. Ponieważ kończyła się wówczas kadencja Zespołu, kierowanego przez prof. Andrzeja Jajszczyka, szef resortu powołał nowy skład z przewodniczącym dr. hab. Karolem Dobrzenieckim, który przedstawił nowe kandydatury spośród pozostałych zgłoszonych osób. Po dokonaniu wyboru przez ministra okazało się, że w składzie Rady NCN… brakuje fizyków.
Dwa lata później, niemal w przeddzień ogłoszenia nowego konkursu na członków Rady NCN, minister Dariusz Wieczorek odwołał dotychczasowy skład Zespołu i powołał nowy, unikając tym samym przerywania 4-letniej kadencji tego ciała. Na czele stanął wówczas dr hab. Andrzej Leder. Nowy rozdział tej historii właśnie się rozpoczął.
Radę NCN tworzy 24 uczonych reprezentujących różne dyscypliny nauki. Co dwa lata następuje wymiana połowy składu. Nabór kandydatów minister ogłasza najpóźniej na 4 miesiące przed upływem kadencji ustępujących członków (ta mija w tym roku 14 grudnia, a więc konkurs musi być ogłoszony do 14 sierpnia). Propozycje kandydatów przekazuje ministrowi właśnie Zespół Identyfikujący. Wskazanie następuje spośród zgłoszeń dokonanych przez uczelnie, instytuty i towarzystwa naukowe.
Mariusz Karwowski
Wszyscy dyskutują o nazwiskach a istotą problemu jest sposób ustalania składu NCN, który co jakiś czas się betonuje i tworzy grupy wzajemnej adoracji w postaci paneli. NCN i inne agencje grantowe powinny być wyjęte poza wpłwywy bieżącej polityki.
Tak jak ktos tu już pisał, jedyny właściwy kierunek sprawdzony w USA czyli w równie spolaryzowanym kraju jak Polska ,to zmienianie połowy składu tego gremium w połowie kadencji.
Jednak logika "TKM" zwycięża w Polsce nieustannie.
Wszyscy dyskutują o nazwiskach a istotą problemu jest sposób ustalania składu NCN, który co jakiś czas się betonuje i tworzy grupy wzajemnej adoracji w postaci paneli. NCN i inne agencje grantowe powinny być wyjęte poza wpłwywy bieżącej polityki.
Tak jak ktos tu już pisał, jedyny właściwy kierunek sprawdzony w USA czyli w równie spolaryzowanym kraju jak Polska ,to zmienianie połowy składu tego gremium w połowie kadencji.
Jednak logika "TKM" zwycięża w Polsce nieustannie.
Dawno powinno się gruntownie sprawdzać kto otrzymał grant i z dlaczego ?
Gdzie audyty ... ?
Gdzie niezależni - zewnętrzni audytorzy?
My nie jesteśmy trzecim światem, a za wszystko płaci podatnik...
A to prezent dla nauki ze strony ministra.
Ale z drugiej strony - co może pójść gorzej? Jesli uczelnie zgłoszą dobrych kandydatów na członków rady, to lista będzie fajna i zespół wybierze dobre osoby. Gorzej, jak uczelnia nominuje pieniaczy, darciuchow i osoby chcące załatwiać prywatne interesy, tworząc z Ncn swój prywatny folwark.
Od samego mieszania herbata nie robi się słodsza.
Co chwila powołują nam nowe rady i komitety, z czego nic nie wynika.
Lub zmieniają skład starych.
Więcej na ten temat:
https://allegro.pl/produkt/lepiej-wypelnione-sloty-poradnik-dla-mlodych-naukowcow-marek-kosmulski-9f1c626e-e9fc-43fe-8e14-f53497fd662e?offerId=17884516869
Cicho pieniacze, jesteście po prostu zazdrośni, że Uniwersytet Zielonogórski jest najlepszą uczelnią w kraju, bo tam jest afiliowane 40% tego gremium.
No, pani Arkusz ma nawet właściwych współautorów: Grzegorz Królczyk (7 retrakcji), Szymon Wojciechowski (3 retrakcje), Radosław Maruda, Navneet Khanna…
Ponownie Wojtasek stalkuje Krolczyka. Ciepły Hubert w akcji. Nie ma rolexa ani firmowych ciuchów więc nie gej tylko p….
"Ciepły Hubert"?
Wierzcie mi, nie chcecie zobaczyć, co się będzie działo, jak się zrobię gorący. A powoli się rozgrzewam.
Nawet nie wiem co powiedzieć. Kto w ogóle podsunął te nazwiska ministrowi...
Panie Wojtasek niech Pan sprawdzi całą tą zgraję od deski do deski. Niech Pan też sprawdzi tego naszego pożal się ministra i wiceministrów, szczególnie ten wiceminister, spryciarz ze Śląskiej ma dużo za uszami. Jeżeli Pan chce to pomożemy niech pan wyśle adres to niech cała społeczność sprawdzi tę cudowną radę i naszych rządzących, którzy nie są w stanie dać sensownych pieniędzy na naukę. Profesor Wroński podaje zawsze swojego maila i nieraz pisałem, niech Pan też poda takiego żeby nie wysyłać Panu na uczelnię tylko zewnętrznego żeby nie zapchać po jakimś czasie. Wydaje mi się, że ministerstwo powinno powołać Pana i profesora Wrońskiego no i jeszcze zewnętrznych np. Pana Leopolda Schneidera z forbetter z Niemiec i może kogoś z USA, Indii i Chin do tej rady i do sprawdzenia tej całej bandy i przyszłych też bo my często nie znamy tak egzotycznych języków, a niewiadomo z kim oni wszyscy współpracują. A jeżeli tak to ma wyglądać to niech ktoś zaora tę współpracę zagraniczną. Nie musimy za wszelką cenę być innowacyjni i te wszystkie frazesy wypowiadane przez nasze władze.
Przekażę Leopoldowi Schneiderowi. Na pewno będzie zaszczycony.
prof. Wroński, kto to taki? :) ten z biblioteki UMW?
NCN powinien zostać zlikwidowany, gdyż funkcjonowanie tej instytucji przypomina czasy głębokiego PRL-u. Ludzie piszą, piszą, piszą... A dostają ci powinni dostać.
Ale hitem jest to co zrobił Michał Tomza. Gość dostał zadanie od FNP zorganizowania "spontanicznego" protestu naukowców z prowincji: Rzeszowa, Białegostoku, Szczecina i innych takich miejsc "gdzie psy d..pami szczekają". Ludzie już prawie mu uwierzyli, a on wypalił, że NCN, który te ośrodki olewa, to samo dobro... Miał być bunt, a wyszła laurka ku czci.
Uff, strach takiemu zostawić dziecko do opieki.
"najlepszy element systemu finansowania ambitnej nauki w Polsce" to najśmieszniejszy dowcip jaki w tym roku przeczytam.
A głównym powodem tego, że olałem protesty 3% na naukę jest właśnie skład grona za tym stojącego. Wiadomo, że stali abonenci systemu grantowego NCN będą lobbować wyłącznie za tym, żeby dosypywać workami kasy tym, którzy i tak mają jej dużo z racji tego, że najważniejszym czynnikiem pomagającym dostać grant w NCN jest odpowiednia afiliacja.
Redaktor zapomniał przypomnieć że minister Wieczorek rozwiązał ZI z rażącym naruszeniem prawa: https://forumakademickie.pl/nowa-rada-ncn-niczym-neokrs/
Sprawa trafiła do sądu i konia z rzędem temu kto powie kiedy się zakończy i jakie będą konsekwencje prawne jeśli prof Dobrzeniecki ją wygra! Tak oto najbardziej prestiżowa instytucja granatowa w kraju działa. I niech ktoś mi powie że jest apolityczna a granty rozdawane są sprawiedliwie :) jakie są konsekwencje tych decyzji chyba środowisko już doskonale widzi …
Rzeczywiście słabe osobniki... Z czystym sumieniem poleciłbym na takie stanowiska prawdziwych naukowców światowego formatu takich jak Pan prof. dr hab. Rafał Kowalczyk lub Pan dr hab. Michał Żmihorski. Niesamowici ludzie o dobrym sercu, którzy patrzą na naukę rzetelnie i wiedzą jaka odpowiedzialność ciąży na NCN.
"No i co mi zrobicie", powołuje kogo chcę, miernych ale wiernych i bez dorobku by pokazali tym co znaczą coś w tym kraju, że są nikim, bo nie rządzą. Strajkować to se możecie ile chcecie.