Wspólny sojusz uczelni, fundusz finansujący rozwój technologii oraz polsko-ukraińskie doktoraty przemysłowe – to tylko wybrane propozycje współpracy nauki i biznesu w zakresie odbudowy Ukrainy oraz zwiększenia innowacyjności i bezpieczeństwa obu państw. Zaprezentowali je w Krakowie rektorzy polskich i ukraińskich uczelni.
Podczas Polsko-Ukraińskiego Dnia Wspólnego Rektorów w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie delegacje Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich i Związku Rektorów Uczelni Ukrainy przyjęły stanowisko, w którym wskazują, jak współpraca nauki i biznesu może wspierać odbudowę Ukrainy oraz innowacyjność i bezpieczeństwo obu państw. Podkreślono w nim konieczność działania, mimo trwającej wojny.
Niezależnie od losów wojny, potrzebą chwili jest kontynuowanie już rozpoczętych działań w procesie odbudowy Ukrainy. Ważną częścią tego procesu jest przywrócenie możliwości niezakłóconego działania
uczelniom i instytucjom naukowym – czytamy w dokumencie.
Sojusz uczelni i fundusz PoC
Wśród zaprezentowanych propozycji jest m.in. Polsko-Ukraiński Sojusz Uczelni, który miałby umożliwiać prowadzenie wspólnych projektów badawczo-rozwojowych, przygotowywanie kadr i wdrażanie technologii. Współpraca obejmowałaby m.in. energetykę, technologie bezpieczeństwa i podwójnego zastosowania, zdrowie, rolnictwo, sztuczną inteligencję, cyberbezpieczeństwo oraz odbudowę infrastruktury i ochronę dziedzictwa kulturowego.
Powstałaby również cyfrowa mapa laboratoriów, aparatury, technologii i ekspertów. Delegacje postulują uprzywilejowany dostęp ukraińskich zespołów do infrastruktury badawczej w Polsce, także na odległość. Fundusz ma pomóc przejść od badań do wdrożeń.
Inny z pomysłów to Polsko-Ukraiński Fundusz Proof of Concept, mający wspierać weryfikację technologii, budowę prototypów i pierwsze pilotaże. Jego utworzenie wymagałoby działań na poziomie rządowym.
Nawet stosunkowo niewielki fundusz finansujący projekty rzędu 50–250 tys. euro mógłby wypełnić lukę pomiędzy wynikiem badań a technologią gotową do aplikowania o większe środki europejskie – wskazują
autorzy.
Początkowo finansowanie koncentrowałoby się na technologiach podwójnego zastosowania. Rekomendacje obejmują też wspólny portfel projektów do programu Horyzont Europa i kolejnych instrumentów UE oraz transgraniczną sieć instytucji transferu technologii. W modelu „EU Innovate Together” naukowcy obu krajów odpowiadaliby na wyzwania zgłaszane przez ukraińskie miasta, przedsiębiorstwa, szpitale i administrację.
Biznes bliżej studentów i doktorantów
Delegacje rektorów postulują też większy udział przedsiębiorców w tworzeniu programów studiów, rozwój kształcenia dualnego i projektowego oraz krótkich kursów certyfikacyjnych i mikropoświadczeń. Wśród zaproponowanych rozwiązań są także wspólne doktoraty przemysłowe PL–UA. Doktorant miałby dwóch promotorów oraz partnera gospodarczego lub publicznego i pracowałby nad rzeczywistym problemem badawczym. Taki doktorat byłby jednocześnie instrumentem kształcenia kadr, transferu technologii i umiędzynarodowienia.
Stanowisko rektorów łączy rozwój nauki i gospodarki z cyberbezpieczeństwem, ochroną zasobów intelektualnych i
stabilnością łańcuchów dostaw. W obszarze zagrożeń informacyjnych autorzy akcentują potrzebę współpracy ekspertów.
Odporność na dezinformację, propagandę wroga i próby destabilizacji kraju wymaga współdziałania przedstawicieli wielu dyscyplin – zaznaczają.
Spotkanie odbyło się w ramach projektu współpracy instytucji reprezentujących rektorów obu państw, realizowanego na podstawie umowy KRASP–Fundacja Rektorów Polskich–ZRUU z 2017 r. Liderem projektu jest prof. Jerzy Woźnicki, pełnomocnik KRASP ds. współpracy ze ZRUU. Dokument uwzględnia również rekomendacje Polskiego Forum Akademicko-Gospodarczego.
Stanowisko przewiduje przekazanie rekomendacji właściwym ministrom i narodowym konferencjom rektorów. Obejmuje też przegląd regulacji oraz zachęty finansowe lub fiskalne dla polskich przedsiębiorców zainteresowanych odbudową Ukrainy. U podstaw tych propozycji leży przekonanie o długofalowej roli wiedzy.
MK, źródło: KRASP