Aktualności
Badania
31 Lipca
Opublikowano: 2026-07-31

Badacze z Uniwersytetu Jagiellońskiego zdiagnozują zdrowie psychiczne polskiej akademii

Pogłębioną diagnozę zdrowia psychicznego oraz jego uwarunkowań w środowisku akademickim w Polsce przeprowadzą badacze z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Efektem mają być rekomendacje wspierające dobrostan całej społeczności akademickiej.

Polskie uczelnie mierzą się obecnie z narastającym kryzysem zdrowia psychicznego. Szacuje się, że około połowa studiujących doświadcza wysokiego poziomu stresu, a co czwarta osoba wykazuje objawy depresji. Choć dostępne są dane dotyczące kondycji psychicznej studentów, wciąż brakuje systematycznych badań obejmujących pracowników tego sektora, zarówno kadrę naukowo-dydaktyczną, jak i zatrudnionych w administracji.

Dotychczasowe badania nad zdrowiem psychicznym koncentrowały się głównie na perspektywie medycznej, skupiając uwagę przede wszystkim na zaburzeniach psychicznych. Znacznie rzadziej zdrowie psychiczne analizowano jako dobrostan oraz zbiór zasobów indywidualnych i społecznych wspierających funkcjonowanie człowieka. Pomimo deklarowanego uwzględniania kontekstu organizacyjnego uczelni, znaczna część badań nadal skupia się na identyfikacji problemów psychicznych, poświęcając relatywnie niewiele uwagi czynnikom środowiskowym i instytucjonalnym wpływającym na dobrostan społeczności akademickiej.

Projekt „Zdrowa Akademia” ma na celu uchwycenie dynamiki zjawisk związanych ze zdrowiem psychicznym w skali całego kraju. Istotnym wyzwaniem jest uwzględnienie różnorodności społeczności akademickiej – od osób studiujących, przez kadrę naukowo-dydaktyczną, po pracowników administracyjnych – oraz analiza tych zależności w ramach spójnego modelu badawczego – wyjaśnia dr hab. Hubert Kaszyński z Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierownik projektu.

Współczesna rzeczywistość coraz częściej opisywana jest jako „polikryzys” – zjawisko wynikające z nakładania się kryzysów geopolitycznych, ekonomicznych i społecznych. Ich konsekwencje są wyraźnie odczuwalne również w środowisku akademickim, stawiając przed uczelniami wyzwania, na które nie były wcześniej w pełni przygotowane. Zjawiska te wpływają na kondycję psychiczną wszystkich grup tworzących społeczność akademicką.

Problematyka zdrowia psychicznego jest nie tylko wyzwaniem badawczym. Wiąże się również z refleksją nad fundamentalnymi pytaniami dotyczącymi sensu osobowego, grupowego i wspólnotowego funkcjonowania człowieka. Chcemy spojrzeć na polski uniwersytet z perspektywy zdrowia nie tylko przez pryzmat indywidualnych doświadczeń studentów i pracowników, lecz także poprzez analizę warunków instytucjonalnych, relacji społecznych oraz rozwiązań organizacyjnych, które mogą wspierać lub osłabiać dobrostan psychiczny społeczności akademickiej – dodaje dr hab. Hubert Kaszyński.

Projekt ma również na celu przełamywanie stereotypów związanych ze zdrowiem psychicznym poprzez promowanie nowoczesnych form wsparcia psychologicznego. Zakłada ponadto opracowanie rekomendacji służących budowaniu środowiska akademickiego sprzyjającego dobrostanowi, wzmacnianiu sprawczości oraz rozwijaniu odporności psychicznej członków wspólnoty akademickiej.

Łukasz Wspaniały, źródło: UJ

Dyskusja (10 komentarzy)
  • ~Piotr BM 01.08.2026 12:56

    Drodzy,

    nasz problem nie zaczął się wczoraj. Jest konsekwencją wieloletniego negatywnego doboru i stopniowego utwierdzania nas w przekonaniu, że to, co robimy, nie ma większej wartości. Z czasem człowiek zaczyna wierzyć, że skoro jego praca jest stale deprecjonowana, to może rzeczywiście nie zasługuje na szacunek.

    Przywykliśmy do tego, że z różnych stron spada na nas krytyka. Słyszeliśmy choćby wypowiedzi o tym, że średnie wynagrodzenie w naszej grupie wynosi 11 500 zł brutto i że jest to kwota wysoka – bez refleksji nad tym, kim jest statystyczny pracownik naukowy i ile lat zajmuje dojście do tego miejsca. Statystyczny pracownik naukowy to najczęściej osoba z habilitacją lub będąca tuż przed jej uzyskaniem, z dorobkiem budowanym przez kilkanaście czy kilkadziesiąt lat. W zamian otrzymuje wynagrodzenie niewiele przekraczające średnią krajową.

    Być może najbardziej przygnębiające jest jednak to, że trudno było usłyszeć równie stanowczą reakcję środowiska akademickiego. W chwili, gdy padły słowa podważające wartość naszej pracy i sugerujące, że nasze wynagrodzenia są nadmierne, zabrakło wyraźnego głosu rektorów domagających się natychmiastowego sprostowania czy odwołania tych wypowiedzi. Milczenie bywa równie wymowne jak słowa.

    Nic więc dziwnego, że z tego rodzi się frustracja, poczucie bezsilności i coraz niższa samoocena. Jeszcze bardziej boli to, że brak szacunku dla naszej pracy przestaje być wyłącznie zewnętrzny. Coraz częściej przenika również do naszego własnego środowiska, gdzie zamiast wzajemnego wsparcia pojawia się obojętność, zniechęcenie, a czasem nawet wzajemna pogarda.

    Najsmutniejsze jest chyba to, że do tego wszystkiego zdążyliśmy się przyzwyczaić.

    Zdrowia.


    Piotr Mucha UW

  • ~Przemo 01.08.2026 11:58

    Czy ktoś, kto się przystosował będzie uważany za zdrowego?

  • ~Ireneusz 01.08.2026 09:58

    Niech wykorzystają do pomiaru badanych zmiennych skalę Likerta. 1 bardzo chory pracownik uczelni 2 chory 3 chory i nie chory 4 zdrowy 5 bardzo zdrowy . Będą rewelacyjne wyniki zwłaszcza średnie:)🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤑🤑🤑🤑🤑🤑🤑🤑 $$$$$$$$$$$$

    • ~Ania 01.08.2026 11:54

      W punkt

  • ~K 01.08.2026 09:23

    Po 15 latach pracy na uczelni uważam że każdej osobie ktora chce pełnić funkcje kierownicze powinno sie robic badania psychiatryczne.

  • ~Przemo 31.07.2026 21:17

    Za Erichem Frommem powtórzę pytanie: a gdyby tak całe nasze społeczeństwo jako osoba poszło do psychiatry i szczerze wyznało co robi, to czy mógłby uznać je zazdrowe?

    • ~komentator 2 01.08.2026 19:27

      No to może być JESZCZE gorzej. Mianowicie, możemy tutaj mówić o nawiązaniu do słynnego paradoksu kłamcy, zwanego też "paradoksem fryzjera" (z którym wiąże się II tw. Goedla o niezupełności Arytmetyki): mianowicie, KTO bada SAMEGO psychiatrę? :)))

  • ~Ambrosius 31.07.2026 16:11

    Czy zaczną od ministrów?

    • ~dr-On 31.07.2026 22:23

      Inne pytanie: czy będą badać się nawzajem? ;=]]]

  • ~prof. dr hab. ZS 31.07.2026 15:22

    Napiszcie jak już zbadają