Prof. Anne L’Huillier, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki z 2023 roku, otrzymała tytuł doktora honoris causa Wojskowej Akademii Technicznej. Uczelnia uhonorowała badaczkę za wybitne osiągnięcia naukowe dotyczące oddziaływania promieniowania laserowego z materią i wytwarzania laserem ultrakrótkich impulsów, pionierskie wizje dotyczące zastosowania laserów w nauce oraz za zaangażowanie w kształcenie i rozwój kadry naukowej.
Francuska badaczka, profesor Uniwersytetu w Lund (Szwecja), jest współtwórczynią fizyki attosekundowej. Opracowane przez nią metody pozwalają obserwować procesy zachodzące wewnątrz atomów i cząsteczek w ekstremalnie krótkich odcinkach czasowych. Źródła impulsów attosekundowych pozwalają na budowę „kamer” rejestrujących dynamikę elektronów w ruchu. Osiągnięcie to jest wykorzystywane w rozwoju precyzyjnych technik obrazowania i diagnostyki procesów zachodzących w materii w atomowej skali przestrzennej i attosekundowej skali czasowej.
Metoda generacji wysokich harmonicznych zainspirowała naukowców WAT do opracowania nowej techniki wytwarzania promieniowania rentgenowskiego poprzez naświetlanie impulsowym laserem tarcz gazowych. Źródła promieniowania rentgenowskiego i skrajnego ultrafioletu (EUV) opracowane w WAT znalazły liczne zastosowania w nauce i technice. Zespół Instytutu Optoelektroniki WAT od wielu lat współpracuje z grupą noblistki w ramach europejskiego projektu Laserlab-Europe. Współpraca dotyczy m.in. opracowania pierwszego w Polsce źródła ultrakrótkich impulsów promieniowania w zakresie widmowym nadfioletu próżniowego, które powstaje w laboratorium lasera na swobodnych elektronach PolFEL w Narodowym Centrum Badań Jądrowych.
Ponadto młodzi badacze z Polski, w tym kilkoro z Wojskowej Akademii Technicznej, zdobyli wybitne doświadczenie, będąc częścią zespołu badawczego prof. Anne L’Huillier.
Eksperymenty prowadzone przez zespół prof. Anne L’Huillier na Uniwersytecie w Lund umożliwiły śledzenie procesów zachodzących w atomach i cząsteczkach w ekstremalnie krótkich skalach czasowych. Ludzkość zyskała technologię porównywalną do bardzo szybkiej „kamery”, zdolnej rejestrować dynamikę elektronów. W praktyce pozwala to na rozwój precyzyjnych i szybkich technik obrazowania, metod pump-probe oraz narzędzi diagnostycznych do badania procesów fizycznych zachodzących w materii – podsumował gen. bryg. prof. Przemysław Wachulak, rektor WAT.
Badaczka oprócz Nagrody Nobla trzykrotnie zdobywała grant Europejskiej Rady ds. badań Naukowych (ERC). Należy do Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk i amerykańskiej National Academy of Sciences. Tytuł doktora honoris causa nadały jej wcześniej m.in. Université Pierre et Marie Curie, Université Paris-Saclay, Uniwersytet w Bordeaux i Uniwersytet w Porto.
Uroczystość wręczenia dyplomu, która odbyła się 16 listopada w Klubie WAT, stanowiła część obchodów jubileuszu 75-lecia Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie.
MK, źródło: WAT