Aktualności
Nagrody
15 Listopada
Źródło: PWr
Opublikowano: 2021-11-15

Prof. Randall J. Platt pierwszym laureatem Lem Prize

Prof. Randall J. Platt, badacz z ETH Zürich, ekspert w inżynierii genetycznej, został pierwszym laureatem Europejskiej Nagrody Naukowej im. Stanisława Lema.

Lem Prize skierowana jest do młodych naukowców (do 40. roku życia) studiujących lub prowadzących badania w Unii Europejskiej oraz krajach stowarzyszonych, biorących udział w programie Horyzont Europa. Nagroda przyznawana jest corocznie za niedawne odkrycie lub znaczące osiągnięcie w szeroko rozumianych dziedzinach nauki i inżynierii, z silnymi elementami technologii, interdyscyplinarności, kreatywności i wizji.

Pierwszym laureatem nowej europejskiej nagrody naukowej został prof. Randall J. Platt z Politechniki Federalnej w Zurychu (ETH Zurich – Eidgenössische Technische Hochschule Zürich). Jego kandydaturę za najlepszą uznało międzynarodowe jury, któremu przewodniczy prof. Reimund Neugebauer z Towarzystwa Fraunhofera.

Staliśmy przed niezwykle trudnym zadaniem, bo do konkursu zgłosiło się prawie 40 badaczy reprezentujących niemal wszystkie dziedziny nauki. Po długich naradach zdecydowaliśmy o przyznaniu nagrody prof. Randallowi Plattowi. Realizowane przez niego projekty już znajdują uznanie w świecie nauki i mogą pozytywnie wpłynąć na przyszłość naszej cywilizacji – mówił prof. Reimund Neugebauer.

Przewodniczący podkreślił, że efektem pracy laureata mogą być maszyny komórkowe zdolne do wykrywania rozmaitych molekularnych, chemicznych i fizycznych cech swojego środowiska i ciągłego rejestrowania tych informacji za pomocą nośnika pamięci opartego na DNA.

Takie komórki wartownicze stanowią potężną technologię, która może znaleźć zastosowanie w wielu dziedzinach – od przechowywania danych DNA do monitorowania dowolnego środowiska – gleby, oceanów i powietrza, a nawet naszego własnego ciała – dodał prof. Rajmund Neugebauer.

Prof. Randall J. Platt pochodzi z USA. Studiował inżynierię biomedyczną na Uniwersytecie Utah oraz w Imperial College w Londynie. W 2015 r. obronił doktorat na Massachusetts Institute of Technology (MIT), gdzie zajmował się opracowaniem i zastosowaniem CRISPR – systemu immunologicznego mikroorganizmów, składającego się z repozytorium enzymów, które mogą być wykorzystane do edycji genów i biotechnologii. Rozwiązanie, które jest oparte na platformie umożliwiającej szybką i efektywną edycję genów in vivo, stosował do badania rozwoju nowotworów i autyzmu. Platforma ta jest obecnie wykorzystywana w tysiącach laboratoriów na całym świecie, znacząco ułatwiając naukowcom zrozumienie zagadnień dotyczących zdrowia i chorób.

Następnie przebywał na stażu podoktorskim na MIT, University of Harvard oraz Broad Institute w USA. W 2016 roku przeniósł się do Szwajcarii i został zatrudniony jako adiunkt w Departamencie Nauki i Inżynierii Biosystemów (D-BSSE) ETH Zurich oraz na Wydziale Chemii University of Basel. W marcu 2021 r. został mianowany profesorem nadzwyczajnym obu uczelni. W Zurychu założył własne laboratorium, w którym prowadził badania nad wykorzystaniem białek CRISPR, które umożliwiają komórkom bakterii „zapamiętywanie” wcześniejszych inwazji wirusów. Celem tych prac było stworzenie mikrobowych komórek wskaźnikowych zdolnych do „zapisywania” swoich odpowiedzi na wszelkie bodźce – tj. RNA, produkt ekspresji genów – w ramach nośnika opartego na DNA. Był to przełom w biologii syntetycznej pozwalający na zachowanie informacji biologicznych i rekonstrukcję historii populacji komórek, a także punkt wyjścia do stworzenia żywych komórek mikrobiologicznych zdolnych do monitorowania i diagnozowania środowisk, w których żyją, takich jak np. ludzkie jelita. Prof. Randall J. Platt w 2019 roku został laureatem prestiżowej Latsis Prize na ETH Zurich, która przyznawana jest najlepszym młodym naukowcom w Szwajcarii. W tym samym roku uzyskał także ERC Starting Grant, który otrzymują utalentowani młodzi badacze mogący pochwalić się znaczącymi sukcesami naukowymi.

Jestem dumny, że pierwszym, historycznym laureatem została osoba, której badania już teraz mają realne zastosowanie m.in. w walce z chorobami nowotworami. Z niecierpliwością czekam na przyjazd prof. Platta do Wrocławia i na jego spotkania z naszymi młodymi badaczami. Wierzę, że dla wielu z nich będzie on prawdziwą inspiracją do dalszego rozwoju – podkreśla prof. Arkadiusz Wójs, rektor Politechniki Wrocławskiej.

Laureat otrzyma nagrodę pieniężną w wysokości 100 tys. zł. W 2022 r. pojawi się we Wrocławiu. Na Politechnice Wrocławskiej wygłosi otwarty wykład okolicznościowy i poprowadzi seminaria naukowe. Spotka się także z młodymi naukowcami z Academii Iuvenum oraz studentami z uczelnianych kół i organizacji.

Nie tylko bardzo się cieszę i jestem zaszczycony z powodu otrzymania Lem Prize, ale także niezmiernie podekscytowany możliwością przyjazdu do Polski – mówi laureat.

Europejska Nagroda Naukowa im. Stanisława Lema została ustanowiona dla upamiętnienia 100. urodzin wybitnego polskiego powieściopisarza fantastyki naukowej, który w 1981 r. otrzymał doktorat honoris causa Politechniki Wrocławskiej. Laureata wybrała kapituła, w skład której wchodzą wybitni naukowcy z zagranicy i Politechniki Wrocławskiej oraz Tomasz Lem, syn pisarza. Fundatorami nagrody są: Nokia Solutions and Networks, Fundacja – PGE Polska Grupa Energetyczna, SatRevolution, Fundacja PKO Banku Polskiego, Bergman Engineering, Kaczmarski Group oraz TestArmy Group.

Andrzej Charytoniuk, źródło: PWr

Dokąd zmierza dzisiejsza nauka, jak zbudować dobry zespół badawczy i jak bardzo inspirujący mogą być polscy naukowcy

Dyskusja (0 komentarzy)