Międzynarodowe konsorcjum z udziałem badaczy z Politechniki Wrocławskiej opracuje algorytm przewidujący, u których pacjentów z zapaleniem płuc mogą się rozwinąć powikłania. Budżet projektu wynosi 8 mln euro.
Badania będą prowadzone w ramach Klastra 1 (Zdrowie) programu Horyzont Europa. W tym obszarze tematycznym do konkursu zgłoszono ponad 100 wniosków, z czego finansowanie otrzymało tylko pięć. Jednym z tych projektów jest „Risk-guidEd preVentIon of long-term cardioVascular sEquelae after Community-Acquired Pneumonia (REVIVE-CAP)”. W jego ramach opracowane zostanie innowacyjne rozwiązanie mające na celu ochronę pacjentów przed powikłaniami sercowo-naczyniowymi po przebyciu zapalenia płuc. W skład konsorcjum, które zrealizuje to przedsięwzięcie, wchodzi 21 partnerów z Europy, w tym Politechnika Wrocławska jako jedyna jednostka z Polski.
Projekt dotyczy zespołów poinfekcyjnych, czyli różnorodnych objawów, które pacjenci odczuwają, mimo że infekcja została już wyleczona i patogen jest niewykrywalny – wyjaśnia dr Anna Górska z Wydziału Podstawowych Problemów Techniki Politechniki Wrocławskiej. – Wcześniej pracowaliśmy nad Long COVID-em, a te badania stanowią następny krok i zostaną rozszerzone na wszystkie wirusy i bakterie powodujące zapalenie płuc, a jednocześnie zawężone do powikłań kardiologicznych – dodaje.
Badaczka podkreśla, że jest to bardzo trudny obszar, leżący na styku chorób zakaźnych i przewlekłych, wymagający interdyscyplinarnej współpracy. Prezentacja kliniczna pacjentów jest bowiem często zróżnicowana, a sam zespół oddalony w czasie od pierwotnej infekcji, ponieważ im więcej czasu upływa, tym większa komplikacja procesu patologicznego.
Efektem projektu będzie algorytm potrafiący przewidzieć, u którego pacjenta rozwinie się zespół poinfekcyjny na wczesnych etapach zapalenia płuc.
Dzięki niemu będziemy mogli stratyfikować pacjentów na wczesnym etapie choroby i aktywnie zapobiegać rozwojowi zespołu. Algorytm będzie wielowarstwowy, bazujący na danych o różnych modalnościach: z literatury, klinicznych retro- i prospektywnych, molekularnych oraz danych narodowych ubezpieczycieli – tłumaczy dr Górska.
Projekt zakłada również przeprowadzenie losowego badania klinicznego wdrażającego algorytm oraz ocenę skuteczności i bezpieczeństwa kolchicyny jako celowanej interwencji kardioprotekcyjnej u pacjentów wysokiego ryzyka.
Koordynatorką całego przedsięwzięcia jest prof. Evelina Tacconelli z Uniwersytetu w Weronie, której grupa należy do światowych potęg w translacyjnych badaniach nad chorobami zakaźnymi. Za badania kliniczne odpowiadają m.in. Servicio Andaluz de Salud (Hiszpania), Universtaet Frankfurt am Main (Niemcy) oraz Universitatea de Medicina si Farmacie din Bucuresti (Rumunia). Standaryzację danych klinicznych, interoperacyjność, przeglądy systematyczne i metaanalizy przeprowadzą statystycy i informatycy m.in. z Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn (Niemcy), Szpitala Charité (Niemcy) oraz Politechniki Wrocławskiej.
Mój zespół będzie odpowiedzialny za dwa kluczowe etapy rozwijania algorytmu klinicznego. Pierwszym z nich będzie opracowanie zautomatyzowanej, stale aktualizowanej metaanalizy, która będzie określać chorobowość, prezentacje kliniczne, populacje i czynniki sprawcze zespołów poinfekcyjnych, czyli dostarczać pierwszą warstwę danych do algorytmu – zapowiada badaczka z PWr.
Polscy naukowcy przetestują też algorytm na wielkich zbiorach danych niemieckiego ubezpieczyciela, co będzie wymagało standaryzacji i harmonizacji danych o różnej modalności. Ponadto będą doradzać w zakresie wizualizacji danych i algorytmu, projektowania aplikacji mobilnej skierowanej do pacjentów oraz znajdą się w zespole rozwijającym główny algorytm.
Technicznie największym wyzwaniem będzie interoperacyjność danych. Często trudno jest sprowadzić dane zebrane w różnych kontekstach kulturowych do wspólnego mianownika, ponieważ wymaga to ścisłej i otwartej współpracy. Sporym wyzwaniem medycznym jest również fakt, że pytanie kliniczne jest nietrywialne. Spędziliśmy dużo czasu nad Long COVID i nie udało nam się wskazać konkretnego biomolekularnego mechanizmu. Mamy nadzieję, że tutaj będzie łatwiej, dzięki rozszerzeniu listy patogenów i zawężeniu do kardiologii oraz multimodalności danych – tłumaczy dr Anna Górska.
W konsorcjum są również narodowi ubezpieczyciele z dostępem do danych na bardzo dużą skalę oraz ekonomiści zdrowia, czyli matematycy badający opłacalność algorytmów i interwencji. W cały proces planowania i badań naukowych aktywnie będą też włączani pacjenci.
Projekt potrwa cztery lata. Jego całkowity budżet wynosi 8 mln euro, z czego na Politechnikę Wrocławską trafi blisko 350 tys. euro.
MK, źródło: PWr