Aktualności
Sprawy nauki
25 Maja
Źródło: www.pixabay.com
Opublikowano: 2023-05-25

Przewodniczący paneli w konkursach NCN apelują o zwiększenie budżetu agencji

Brak zwiększenia budżetu Narodowego Centrum Nauki w sytuacji wysokiej inflacji i rosnących kosztów zatrudnienia to w dłuższej perspektywie czasowej odebranie polskim badaczom szansy na międzynarodową konkurencyjność. Strat wynikających z chronicznego niedofinansowania badań naukowych nie da się nadrobić – piszą w liście do ministra edukacji i nauki Przemysława Czarnka przewodniczący międzynarodowych paneli oceniających wnioski w konkursach NCN.

Autorzy listu zwracają uwagę, że w ostatniej edycji konkursów OPUS, PRELUDIUM BIS i SONATA, z uwagi na niezwykle wysoki poziom wniosków, do finansowania skierowany powinien być co piąty projekt. Tymczasem w niektórych panelach zarekomendowano mniej niż co dziesiątą aplikację.

Oznacza to, że w najbliższym czasie prowadzona będzie tylko połowa tych badań naukowych, które powinny być prowadzone. Oznacza to też, że połowie polskich badaczy, którzy mieli szansę na osiągnięcia naukowe na miarę światową, została ona odebrana. I wreszcie, oznacza to, iż w projektach badawczych znajdzie zatrudnienie znacznie mniej młodych badaczy i doktorantów – czytamy w liście.

Jego sygnatariusze dodają, że brak zwiększenia budżetu agencji w sytuacji wysokiej inflacji i rosnących kosztów zatrudnienia oznacza w dłuższej perspektywie odebranie polskim badaczom szansy na międzynarodową konkurencyjność. Podkreślają, że strat wynikających z chronicznego niedofinansowania badań nie da się nadrobić.

W imieniu własnym i polskiego i międzynarodowego środowiska naukowego zwracamy się do Pana z apelem o pilne zwiększenie finansowania Narodowego Centrum Nauki – kończy się list, pod którym widnieją podpisy 18 przewodniczących międzynarodowych paneli.

Przypomnijmy, że w tym roku ministerialna dotacja na badania podstawowe wynosi ok. 1,3 mld zł. Dotychczasowe apele o jej zwiększenie nie przyniosły rezultatu. Jak już informowaliśmy, o systemie dystrybucji środków finansowych przeznaczanych na badania naukowe rozmawiano także na ostatnim posiedzeniu prezydenckiej Rady ds. Szkolnictwa Wyższego, Nauki i Innowacji.

System nie działa tak jak powinien, jest niesprawny, a najlepszym tego przejawem są malejące współczynniki sukcesu. Jeśli na finansowanie może liczyć co dziesiąty złożony wniosek, to jak inaczej nazwać tę sytuację, jak nie loterią? Co z tego, że projekt dostaje pozytywne recenzje, skoro nie przechodzi dalej, bo nie ma na niego pieniędzy? To lepiej już rzucać kostką i w ten sposób wyłaniać laureatów. Nie poprawimy systemu przy tak ograniczonych środkach na granty – mówił nam po spotkaniu prof. Artur Hugo Świergiel, przewodniczący Rady.

Dodał, że członkowie tego gremium są „bezwzględnie za tym, by zwiększyć dotację dla NCN”, i to co najmniej dwukrotnie.

Tym bardziej, że w skali całego budżetu, to nie są jakieś horrendalne sumy. Dwukrotny wzrost dotacji dla NCN nie stanowi nawet połowy tego, co dostaje NCBR. Trzeba tę kwotę wygospodarować, bo zapaść w polskiej nauce jeszcze bardziej się pogłębi, a już teraz sytuacja wygląda dramatycznie. Warto jednak by było, żeby i środowisko stało się bardziej aktywne, jasno formułowało swoje żądania i zabiegało o ich realizację – podsumował prof. Świergiel.

Również z symulacji przygotowanej przez NCN wynika, że blisko dwukrotnie powinna wzrosnąć kwota alokacji na konkursy, by wskaźnik sukcesu w nich osiągnął poziom 25%. Najwięcej wymaga dosypanie do OPUSA (dla naukowców na wszystkich etapach kariery) – 250 mln zł. Sporo brakuje też w SONACIE (dla naukowców, którzy uzyskali stopień doktora w okresie od 2 do 7 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem) – 160 mln zł.

MK

List przewodniczących paneli w konkursach NCN

Dyskusja (2 komentarze)
  • ~Walter_Adalbert 31.05.2023 23:50

    Ja natomiast postuluję aby recenzje w NCN były rzetelne i merytorycznie podparte.

  • ~Astra3 31.05.2023 08:57

    Postuluję, żeby min. Czarnek o połowę zmniejszył dotację! Koniec z paśnikiem! Specyfika projektów dofinansowywanych przez NCN jest straszna. Jak środowisko chce lansować pewien przekaz to niech to robi z prywatnych środków.