Aktualności
Sprawy nauki
13 Lutego
Opublikowano: 2024-02-13

RMN: Zlikwidować Preludium Bis i Sonatinę, „Perły Nauki” do NCN

Zamknięcie konkursów PRELUDIUM BIS i SONATINA, ograniczenie działań w MINIATURZE oraz przeniesienie „Pereł Nauki” do Narodowego Centrum Nauki – takie postulaty zawiera najnowsza uchwała Rady Młodych Naukowców.

W uchwale przedstawiono propozycje zmian w konkursach Narodowego Centrum Nauki. Członkowie tego gremium postulują m.in. zamknięcie konkursu PRELUDIUM BIS, a zaoszczędzone środki proponują skierować na PRELUDIUM. Wskazują, że ten pierwszy jest wprawdzie skierowany do doktorantów w szkołach doktorskich, ale w rzeczywistości to promotor pełni funkcję kierowniczą w projekcie.

Instrumenty wsparcia powinny stworzyć środowisko, w którym młodzi naukowcy jeszcze przed uzyskaniem stopnia doktora, będą mieli możliwość formułowania własnych pomysłów, jednocześnie biorąc za nie odpowiedzialność poprzez kierowanie projektami naukowymi – piszą młodzi naukowcy.

Ich zdaniem proponowane rozwiązanie powinno doprowadzić do podniesienia wskaźnika sukcesu zbliżonego do 25% w konkursie PRELUDIUM. Dodatkowo RMN chce podniesienia wynagrodzenia kierownika projektu w celu kompensacji nierówności płacowych, które zmniejszają jego atrakcyjność w porównaniu do wynagrodzeń oferowanych w innych konkursach NCN, takich jak OPUS czy SONATA.

Rada zajęła się także konkursem MINIATURA. Opowiada się za jego utrzymaniem, ale przy ograniczeniu form działań naukowych z niego finansowanych.

Zadaniem MINIATURY jest przygotowanie osoby ze stopniem doktora do prowadzenia pierwszych projektów badawczych jako kierownika, poprzez zdobywanie doświadczenia otwierającego drogę do pozostałych konkursów będących w ofercie Narodowego Centrum Nauki. W opinii członków RMN, młody naukowiec powinien zdobywać kompetencje liderskie możliwie na jak najwcześniejszym etapie swojej kariery. Tym samym, znaczną część tej roli powinien przejąć konkurs Preludium, skierowany do doktorantów – uważają członkowie RMN.

Z wachlarza działań objętych programem postulują zostawienie jedynie badań wstępnych/pilotażowych lub kwerendy. Dodają, że staże naukowe czy wyjazdy badawcze finansowane są już przez inne agencje, np. Narodową Agencję Wymiany Akademickiej. Ponadto sugerują rozszerzenie grupy osób uprawnionych do ubiegania się o finansowanie w ramach MINIATURY o wszystkich młodych naukowców ze stopniem doktora, niezależnie od tego, czy ktoś pełnił wcześniej funkcję kierownika, czy nie.

Rada Młodych Naukowców odniosła się także do ministerialnego programu „Perły Nauki”, którego celem jest bezpośrednie zaangażowanie studentów do pracy naukowej poprzez umożliwienie im realizacji samodzielnych projektów badawczych. RMN zaapelowała, aby dysponentem środków w ramach tej inicjatywy było Narodowe Centrum Nauki.

Z uwagi na rolę programu „Perły Nauki” w strukturze finansowania projektów badawczych, konieczne jest uniezależnienie go od ewentualnych fluktuacji politycznych, czego gwarancję daje Narodowe Centrum Nauki – podkreślono.

Rada porusza także kwestię konkursu SONATINA, zwracając uwagę na zmianę charakteru współpracy badawczej w ostatnich latach. W dobie powszechnej dostępności narzędzi cyfrowych, kontakty z innymi jednostkami często przybierają inne, mniej stacjonarne formy. Decydują się na nie w szczególności osoby, które z powodów osobistych nie mogą pozwolić sobie na mobilność krajową i międzynarodową po uzyskaniu stopnia doktora. Tymczasem SONATINA, której celem jest zwiększenie mobilności młodych naukowców, został zapoczątkowany na długo przed transformacją narzędzi do komunikacji zdalnej, dodatkowo przyspieszoną przez pandemię COVID-19, oraz przed powołaniem Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej.

W związku z powyższym apelujemy o zlikwidowanie konkursu SONATINA i przeniesienie środków z niego do programu SONATA. Jednocześnie zwracamy się z prośbą o rozszerzenie katalogu grup osób uprawnionych do aplikowania w programie o horyzont czasowy do 7 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem. Taka zmiana wpłynie na zwiększenie współczynnika sukcesu poprzez wzrost finansowania, ale przede wszystkim wcześniejszą aktywizację młodych naukowców, a nie dopiero 2 lata po uzyskaniu stopnia doktora – zauważa RMN.

W końcowej części uchwały zawarto postulat zapewnienia elastyczności aplikacyjnej w ramach poszczególnych konkursów. Chodzi o uwzględnienie przerw w karierze naukowej po ukończeniu studiów związanych z pracą zawodową o charakterze praktycznym bądź przerw związanych z urlopem macierzyńskim/tacierzyńskim. Podkreślono, że to kluczowy aspekt w budowaniu ścieżki zawodowej młodych naukowców.

Rada Młodych Naukowców to zespół doradczy Ministra Edukacji i Nauki, wspierający rozwój kariery młodych badaczy. W listopadzie ub.r. rozpoczęła się VIII kadencja tego gremium. Tworzy go: po 4 przedstawicieli nauk inżynieryjno-technicznych, nauk społecznych oraz nauk medycznych i nauk o zdrowiu, po 2 – nauk humanistycznych, nauk rolniczych, nauk ścisłych i przyrodniczych, sztuki oraz jeden reprezentant nauk teologicznych. Ich kadencja potrwa do końca października 2025 roku. Przewodniczącą RMN jest dr Olga Witkowska-Piłaszewicz ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

MK

Uchwała RMN w sprawie zmian w konkursach NCN

Dyskusja (0 komentarzy)