Badania na rzecz tworzenia trwałej, bezpieczniej i bardziej zrównoważonej infrastruktury transportowej będzie prowadzić międzynarodowe konsorcjum z udziałem Politechniki Krakowskiej. Opracowane technologie przyczynią się m.in. do znacznej redukcji emisji dwutlenku węgla oraz zwiększenia udziału materiałów z recyklingu i ponownego użycia w mieszankach i lepiszczach asfaltowych do ponad 50%.
Projekt MATTERS (Materials and Technologies for Enduring, Resilient, and Sustainable Transport Infrastructure) odpowiada na jedno z największych wyzwań współczesnej Europy. To pytanie, jak pogodzić konieczność utrzymania i modernizacji starzejącej się infrastruktury transportowej z wymogami neutralności klimatycznej, ochrony zasobów i odporności na ekstremalne zjawiska pogodowe.
Obecne praktyki projektowania, utrzymania i zarządzania infrastrukturą pozostają zasobochłonne i wysokoemisyjne, w dodatku opierają się na rozproszonych metodach oceny – przyznaje dr hab. inż. Wit Derkowski z Katedry Konstrukcji Żelbetowych i Sprężonych na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej.
Projekt ma dostarczyć zintegrowany zestaw innowacyjnych materiałów, zaawansowanych metod inżynierskich oraz cyfrowych narzędzi wspomagania decyzji w zarządzaniu infrastrukturą transportową przez cały cykl jej życia – od projektowania, przez budowę i utrzymanie, aż po wycofanie z eksploatacji.
W szczególności rozwijane będą niskoemisyjne betony z alternatywnymi spoiwami i wysokim udziałem kruszyw z recyklingu, bioasfaltowe lepiszcza i mieszanki, w tym w 100% odnawialne, a także zaawansowane technologie napraw i wydłużania trwałości eksploatacyjnej. Stworzymy również metodyki cyrkularności i „reuse-by-design”, wspierane przez cyfrowe paszporty produktów oraz ramy integracji rozwiązań opartych na naturze (nature-based solutions) – wylicza dr hab. inż. Wit Derkowski.
Naukowcy Politechniki Krakowskiej pokierują kluczowymi zadaniami projektu z zakresu wykorzystania zasad gospodarki o obiegu zamkniętym w projektowaniu, użytkowaniu i zarządzaniu infrastrukturą transportową. W praktyce chodzi o opracowanie metodyki badania i certyfikacji elementów konstrukcyjnych (np. prefabrykowanych belek sprężonych, podkładów kolejowych) pochodzących z rozbieranych obiektów, tak aby mogły one zostać ponownie bezpiecznie użyte w nowych inwestycjach. Polscy naukowcy będą też uczestniczyć w badaniach nad przyczepnością zbrojenia do nowych, ekologicznych mieszanek betonowych czy przyczepnością nowatorskich wzmocnień powierzchniowych do betonowego podłoża konstrukcji istniejących.
Walidacja opracowanych rozwiązań odbędzie się w warunkach rzeczywistych na czterech demonstratorach zlokalizowanych w kluczowych korytarzach Transgranicznej Sieci Transportowej (TEN-T). TEN-T jest siecią głównych połączeń transportowych w ramach Unii Europejskiej, obejmującą szlaki drogowe, kolejowe, lotnicze, morskie oraz rzeczne, a także platformy multimodalne i węzły miejskie. Demonstratory w projekcie MATTERS to:
W dłuższej perspektywie rezultaty projektu będą mogły być wdrażane na wszystkich korytarzach TEN-T w Unii Europejskiej, przyczyniając się do realnej transformacji sektora transportowego w kierunku neutralności klimatycznej i gospodarki o obiegu zamkniętym. Spodziewane rezultaty prac obejmują m.in. opracowywanie standardów technicznych oraz wytycznych, które umożliwią powszechne, bezpieczne i zgodne z prawem stosowanie zrównoważonych rozwiązań w infrastrukturze transportowej. Projekt zakłada też wyznaczenie ram dla zielonych zamówień publicznych oraz dostarczenie sprawdzonych w terenie technologii dla przemysłu.
W przedsięwzięcie zaangażowane są 22 podmioty z 12 krajów. Liderem jest Austrian Institute of Technology. Całkowity budżet projektu wynosi 11 987 394 euro. Politechnika Krakowska otrzyma na realizację swoich zadań 666 750 euro.
MK, źródło: PK