Uniwersytet Warszawski otrzymał grant w wysokości 1 mln dolarów oraz 100 tys. dolarów w kredytach chmurowych Google Cloud w ramach globalnego programu „AI for Science Capacity Fund”, utworzonego przez Google.org. Środki zostaną przeznaczone na realizację dwuletniego projektu, który ma na celu wyposażenie badaczy nauk przyrodniczych i medycznych w najnowsze narzędzia sztucznej inteligencji oraz zatrzymanie talentów na polskich uczelniach.
Projekt EAI-Sci (Efficient AI-for-Science), którego liderem naukowym jest prof. Piotr Sankowski z Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego, odpowiada na wyzwanie określane w środowisku akademickim jako luka między dostępną mocą obliczeniową a potencjałem badawczym talentów (Compute-Talent Disconnect).
Inicjatywa stwarza wybitnym specjalistom z zakresu uczenia maszynowego stabilne warunki do pracy na polskich uczelniach, dostarczając im zaawansowanych zasobów obliczeniowych oraz łącząc ich potencjał z laboratoriami biologii molekularnej, chemii, genomiki czy medycyny. W ramach grantu od Google.org sfinansowane zostaną m.in. etaty dla starszych inżynierów uczenia maszynowego oraz doktorantów i badaczy na stażach podoktoranckich.
Współpraca z Google.org przy projekcie EAI-Sci to dowód na to, że należymy do liderów innowacji technologicznych i naukowych w naszym regionie. Dzięki wsparciu nasi badacze zyskają narzędzia oraz moc obliczeniową pozwalające rozwiązywać najbardziej złożone wyzwania w obszarze medycyny czy biologii molekularnej. To inwestycja w przyszłość polskiej nauki oraz interdyscyplinarnego rozwoju młodego pokolenia badaczy – podkreśla prof. Alojzy Nowak, rektor Uniwersytetu Warszawskiego.
Projekt UW wykracza poza granice Polski, pozycjonując uczelnię jako regionalne centrum AI for Science w Europie Środkowo-Wschodniej. Kluczowym elementem programu jest inicjatywa stypendialna AI Translation Fellowship, która umożliwia bezpośrednią współpracę między doktorantami uczenia maszynowego i zespołami badawczymi zajmującymi się naukami przyrodniczymi. Ponadto Uniwersytet Warszawski zorganizuje serię regionalnych warsztatów i bootcampów, skierowanych do badaczy z całego regionu, ułatwiając im wdrożenie zaawansowanych metod AI w codziennej pracy laboratoryjnej.
Fundamentem technologicznym przedsięwzięcia jest odejście od tworzenia i trenowania modeli sztucznej inteligencji od zera, co wymagałoby olbrzymich nakładów finansowych i sprzętowych. Zamiast tego zespół badawczy z UW opracuje uniwersalną i otwartą bibliotekę narzędzi EAI-Sci (która zostanie publicznie udostępniona w serwisie GitHub), umożliwiającą precyzyjną adaptację istniejących modeli AI do specyficznych zestawów danych naukowych – w tym dynamiki molekularnej, danych genomicznych, medycznych i klinicznych oraz skomplikowanych zagadnień matematycznych.
Równie istotnym filarem projektu będzie integracja narzędzi z obszaru wyjaśnialnej sztucznej inteligencji (Explainable AI – XAI). W badaniach medycznych i przyrodniczych zrozumienie logiki stojącej za predykcją modelu jest warunkiem koniecznym do weryfikacji i uznania wyników przez międzynarodowe środowisko naukowe.
Główną barierą we wdrażaniu AI w naukach przyrodniczych nie jest brak samych modeli, lecz trudność w ich wydajnym i bezpiecznym dostosowaniu do specyficznych i złożonych danych naukowych. W projekcie EAI-Sci nie tylko udostępnimy naukowcom gotowe biblioteki open-source na GitHubie, ale zadbamy o to, by wyniki generowane przez modele były wyjaśnialne i wiarygodne dzięki Explainable AI. Chcemy zbudować trwały most łączący badaczy z dziedzin biologii, chemii oraz medycyny z naukowcami zajmującymi się uczeniem maszynowym, tworząc tym samym na Uniwersytecie Warszawskim czołowy ośrodek AI for Science w Europie Środkowo-Wschodniej – wyjaśnia prof. Piotr Sankowski, kierownik projektu EAI-Sci z ramienia UW.
Stołeczna uczelnia jest jedną z zaledwie dziewięciu na świecie wybranych przez Google.org. Jak podkreśla Robert Grey, kanclerz UW, to wyraz międzynarodowego uznania dla dorobku i potencjału naukowców, a zarazem ważne wyróżnienie dla całej polskiej nauki.
Ta współpraca pokazuje również, jak powinny rozwijać się relacje między uniwersytetami a globalnymi firmami technologicznymi. Uczelnie nie są jedynie odbiorcami technologii, ale mogą i powinny być jej aktywnymi współtwórcami. Takie partnerstwa wzmacniają międzynarodową pozycję i markę naszego uniwersytetu. Prawdziwą wartością tego przedsięwzięcia będzie jednak nie tylko to, co stworzymy w najbliższych dwóch latach, ale również trwałe kompetencje, które pozostaną na uczelni, oraz rozwiązania, z których będą mogli korzystać naukowcy w Polsce i na świecie – wskazuje kanclerz UW.
Ogłoszony projekt stanowi bezpośrednią kontynuację i rozszerzenie sformalizowanego czteroletniego partnerstwa Google Poland z Wydziałem Matematyki, Informatyki i Mechaniki UW na lata 2026–2030. W jego ramach realizowany jest m.in. prestiżowy program mentoringowy „Szkoła Orłów” (School of Eagles) oraz wspólne prace badawcze nad systemami rozproszonymi, cyberbezpieczeństwem i zaawansowanymi algorytmami AI.
źródło: UW