27 Grudnia

Koło Naukowe Bezpieczeństwa Narodowego WAT

Koła naukowe to organizacje studenckie zrzeszające ludzi o podobnym kręgu zainteresowań, chcących rozwinąć się w świecie nauki i szukających specjalistycznej wiedzy w różnych dziedzinach naukowych. W wielu przypadkach mają charakter formalny z racji na odgórne wymogi szkoły wyższej, w obrębie której działają – tak między innymi na Wojskowej Akademii Technicznej funkcjonują liczne koła naukowe, a wśród nich Koło Naukowe Bezpieczeństwa Narodowego.

Zaglądając do ustawy z 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w art. 111 możemy przeczytać, że studenci mają prawo zrzeszania się w uczelnianych organizacjach studenckich, a o powstaniu uczelnianej organizacji studenckiej jej organ niezwłocznie informuje rektora, zatem umocowanie prawne w strukturach uczelni jest w większości wypadków niezwykle istotne i obowiązkowe. W dalszej części ustawy jest mowa o przeznaczaniu środków na realizację działań organizacji studenckich, stowarzyszeń, związków sportowych, klubów uczelnianych oraz konkretnych studentów i doktorantów. Wymienione podmioty mogą ubiegać się o środki tylko i wyłącznie na działanie konkretnych osób w konkretnych okolicznościach, przykładem mogą być członkowie koła naukowego wyjeżdżający na konferencję i potrzebujący środków na przejazd, nocleg i udział w wydarzeniu. Co istotne, osoby czy organizacje, które korzystają z wydzielonych środków są zobowiązane do przedstawienia sprawozdania tychże wydatków. W związku z tym w finansowaniu działalności kół nie ma mowy o żadnych wydatkach, które nie posłużyłyby rozwoju naukowemu członków danych organizacji.

Głównym celem takich organizacji jest działalność naukowa i pomoc w samokształceniu studentów będących ich członkami. Działania kół naukowych są skierowane do aktywnych osób i polegają między innymi na: wydawaniu publikacji, wyjazdach studyjnych, spotkaniach członków koła, prowadzeniu eksperymentów, uczestnictwie w konferencjach i kongresach, organizowaniu i współorganizowaniu konferencji naukowych, uczestnictwie w szkoleniach i warsztatach, spotkaniach z ekspertami w danej dziedzinie naukowej, oraz na tworzeniu innych projektów badawczo-naukowych. Stając się członkami kół, studenci mają możliwość szerszego zajęcia się zagadnieniami, które szczególnie ich interesują. Ich aktywność często pozwala rozwinąć ciekawe i potrzebne zagadnienia poruszane w trakcie studiów. Właściwie cała działalność kół to stworzenie szerszej perspektywy dla studentów, którzy celują wyżej i chcą osiągnąć więcej niż podstawowy program studiów jest w stanie im zaoferować.

Poza działalnością stricte naukową, koła oferują szeroki wachlarz innych aktywności. Wśród nich można wymienić:

• udział w akcjach charytatywnych – członkowie kół naukowych organizują zbiórki m.in. w ramach Szlachetnej Paczki, Paczki dla Bohatera, Polskiej Akcji Humanitarnej i wielu innych;
• imprezy sportowe – niektóre koła część swojej działalności opierają właśnie na sporcie i niczym w sekcjach sportowych członkowie tych organizacji biorą udział w zawodach, a uczelnia może pomóc, np. poprzez finansowanie udziału czy dojazdu na dane wydarzenia;
• wyjazdy turystyczno-rekreacyjne – wyjazdy organizowane przez koła naukowe do miejsc ważnych z punktu widzenia dziedziny nauki jaką się zajmują, zatem wyjazdy te mają charakter również naukowy i są ściśle związane z działalnością konkretnej organizacji;
• wydarzenia kulturalne – wśród nich integracje zarówno między różnymi kołami naukowymi, jak i integracje wewnętrzne; jak wiadomo aspekt społeczny ma w nauce i w codziennym życiu duże znaczenie, a zawarte na studiach znajomości często mają wpływ na późniejsze życie zawodowe i rozwój jednostek.

Chciałbym nieco przybliżyć konkretny przykład takiej organizacji – Koło Naukowe Bezpieczeństwa Narodowego Wojskowej Akademii Technicznej. Powstało z inicjatywy dr. Wiesława Śmiałka, ówczesnego adiunkta Zakładu Bezpieczeństwa Narodowego w Instytucie Organizacji i Zarządzania na Wydziale Cybernetyki WAT, późniejszego opiekuna koła. Statut zatwierdzono 21 kwietnia 2011 roku – tego samego dnia rektor WAT wydał decyzję o oficjalnym zarejestrowaniu koła, czego wyrazem był wpis do rejestru uczelnianych organizacji studenckich Wojskowej Akademii Technicznej. Przez ponad 10 lat funkcjonowania KNBN WAT skutecznie prowadziło działania poszerzające wiedzę studentów Wojskowej Akademii Technicznej w dziedzinie nauk o bezpieczeństwie ze szczególnym naciskiem na zagadnienia związane z bezpieczeństwem narodowym.

Sposobami na rozwijanie wiedzy, umiejętności i kompetencji członków koła były między innymi:

• wizyty w siedzibach instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo narodowe, w tym: Komendzie Głównej Żandarmerii Wojskowej, Komendzie Stołecznej Policji, Sejmie RP, Sejmowej Komisji Obrony Narodowej, Centrum Bezpieczeństwa m.st. Warszawa, Przemysłowym Instytucie Automatyki i Pomiarów Centralnych, Ośrodku Szkolenia Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Emowie, 31 Bazie Lotniczej w Poznaniu, Areszcie Śledczym przy ul. Rakowieckiej, siedzibie Biura Ochrony Rządu, hangarze Wydziału Lotnictwa WAT, Muzeum Wojska Polskiego, 1 Warszawskiej Brygadzie Pancernej im. Tadeusza Kościuszki, Komendzie Głównej Państwowej Straży Pożarnej, Rządowym Centrum Bezpieczeństwa, 15 Giżyckiej Brygadzie Zmechanizowanej im. Zawiszy Czarnego, Komendzie Głównej Policji, siedzibie Grupy Reagowania Operacyjno-Manewrowego (JW GROM);
• organizowanie spotkań m.in. z Katarzyną Pisarską, Witoldem Repetowiczem, Ireneuszem Piotrem Piotrzkowiczem, dr. Adamem Czyżewskim, dr. Robertem Czuldą oraz z funkcjonariuszami SKW i ABW;
• zdecydowanie ważniejsze i bardziej wymagające zaangażowanie studentów do aktywności naukowych poprzez organizowane i udział w pięciu debatach (także w debatach oksfordzkich), wydanie prawie trzydziestu monografii naukowych, w tym w 2023 roku: „Współczesne bezpieczeństwo ekonomiczne państwa. Wybrane problemy”; „Siły zbrojne w polityce i systemie bezpieczeństwa państwa”; „Siły zbrojne wobec nowych wyzwań i zagrożeń”; „Konceptualizacja bezpieczeństwa granicznego w ujęciu historycznym”; „Nienaruszalność, trwałość i bezpieczeństwo granic Rzeczypospolitej Polskiej”; „Bezpieczeństwo granic Rzeczypospolitej Polskiej w realiach XXI wieku”; „Zarządzanie kryzysowe, obrona cywilna i ochrona ludności w perspektywie 2030 roku”;
• organizacja lub współorganizacja oraz aktywny udział w ponad dwudziestu pięciu konferencjach o zasięgu zarówno ogólnopolskim jak i międzynarodowym, a także organizowanie licznych szkoleń i warsztatów, m.in.: Ogólnopolska Doktorancko-Studencka Konferencja Naukowa – „Siły zbrojne w polityce i systemach bezpieczeństwa państw”; Ogólnopolska Konferencja Naukowa – „Bezpieczeństwo granic Rzeczypospolitej Polskiej – historia – współczesność – perspektywy”; Międzynarodowa Doktorancko-Studencka Konferencja Naukowa – „Bezpieczeństwo ekologiczne, zdrowotne i ochrona środowiska naturalnego w realiach XXI wieku”; Międzynarodowa Doktorancko-Studencka Konferencja Naukowa – „Security of Central and Eastern Europe. National and international perspective”; Ogólnopolska Doktorancko-Studencka Konferencja Naukowa – „Współczesny wymiar zarządzania kryzysowego w świecie zagrożeń informacyjnych”; Międzynarodowa Konferencja Naukowa – „States of emergency – national and international conditions”; XII Ogólnopolska Doktorancko-Studencka Konferencja Naukowa – „Formacje policyjne w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego państwa”.

Jak wynika z przytoczonych aktywności, Koło Naukowe Bezpieczeństwa Narodowego WAT realizuje niemal wszystkie możliwe działania, które jako organizacja studencka jest w stanie podjąć, tym samym angażując znaczną liczbę studentów do rozwoju w świecie nauki. Rola KNBN WAT jest nieoceniona w kwestii pomocy młodym, ambitnym ludziom w odnajdywaniu zawodowej ścieżki i wspieraniu ich na drodze do sukcesu. Jedną z dodatkowych form nasilenia pracy kół naukowych jest zawieranie porozumień między organizacjami. Takie porozumienia nasze koło również nawiązuje, a wśród współpracujących z nami organizacji naukowych możemy wymienić koła z m.in.: Akademii Wymiaru Sprawiedliwości, Akademii Sztuki Wojennej, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytetu Warszawskiego czy Wyższej Szkoły Policji.

Niestety, czasami zdarza się tak, że pomimo wielkich ambicji i świetnej organizacji zarządu naszego koła – powstrzymują nas czynniki od nas niezależne. Nie da się ukryć, iż praca w kołach naukowych jest w pewnym sensie „charytatywna”, oczywiście pomijając korzyści niematerialne, takie jak doświadczenia, wiedza i umiejętności, które wynagradzają studentom poświęcony czas. Nie mniej problemem w pracy tego typu organizacji studenckich jest pozyskiwanie środków na podejmowanie nowych aktywności – mowa tu o wszelkiego rodzaju finansowaniu wydarzeń: od organizowania konferencji i wydawania publikacji, przez gościnny udział w tego typu wydarzeniach, po zwracanie kosztów podróży czy pokrywanie kosztów związanych z noclegiem podczas wyjazdów związanych z działalnością na rzecz koła.

Trzeba podkreślić, że deklarowanym celem większości uczelni w Polsce i na świecie jest kształcenie nowych pokoleń i wkład w rozwój nauki, ale czy kształcenie nowych pokoleń ma polegać tylko na zapewnianiu bazowego – zgodnie z programem studiów – wykształcenia? Wkład w rozwój nauki nie powinien polegać jedynie na powtarzaniu tego, co już wiadome i zdawaniu z roku na rok – właśnie dlatego ruchy studenckie, wszelkiego rodzaju organizacje, formy aktywizacji, w tym koła naukowe, są tak istotne i potrzebne. Dzięki działalności kół uczelnie w zdecydowanie większym stopniu mogą realizować swoją egzystencjalną potrzebę, jaką jest rozwój nauki i angażowanie do tego rozwoju nowych pokoleń studentów. Dlatego tak ważne jest, by wspierać omawiane organizacje, na tyle na ile to możliwe – finansować ich działania i pozwolić na rozwinięcie skrzydeł wszystkim tym, którzy chcą zrobić coś więcej.

Wspomniane już, podejmowane przez koła współprace są w tej kwestii oczywiście sprzyjające rozwojowi, ale nie zapewniają zwiększenia się środków na działalność, a co najwyżej odciążenie polegające na rozbiciu kosztów. Dlatego możliwość rozwiązania problemu finansowania i wspierania działalności organizacji studenckich leży głównie w rękach uczelni, w których konkretne organizacje działają. Dzięki zaangażowaniu opiekuna i założyciela – dr. Wiesława Śmiałka oraz wsparciu władz Wojskowej Akademii Technicznej, praca koła z roku na rok utrzymuje się na wysokim poziomie, dając możliwość coraz to liczniejszej grupie członków na zdobywanie wiedzy i doświadczenia. Ponadto warto nadmienić, iż członkowie KNBN WAT są co roku zauważani na szerszej scenie naukowej. Dla przykładu, w 2023 roku studenci i studentki otrzymali m.in. nagrodę Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, nagrodę Rektora WAT oraz liczne stypendia rektorskie, prezydenta m.st. Warszawy czy Ministra Obrony Narodowej.

Bartosz Szymański