Aktualności
Nagrody
25 Lipca
Źródło: archiwum prywatne
Opublikowano: 2025-07-25

Badacz z PW „wschodzącą gwiazdą” w obszarze chemii organicznej i nieorganicznej

Dr hab. inż. Artur Kasprzak z Politechniki Warszawskiej otrzymał prestiżowe wyróżnienie Rising Star in Organic & Inorganic Chemistry przyznawane przez Amerykańskie Towarzystwo Chemiczne. Co roku docenia ono młodych naukowców prowadzących przełomowe badania w dziedzinie chemii oraz wykazujących wyjątkową aktywność naukową i wysoką jakość dorobku. 

Dr hab. inż. Artur Kasprzak z Katedry Chemii Organicznej na Wydziale Chemicznym Politechniki Warszawskiej jest jedynym naukowcem na świecie zajmującym się zastosowaniem związku o nazwie sumanen w nanomateriałach niwelujących toksyczność cezu. Wysokie stężenia izotopu cezu występują głównie w miejscach katastrof elektrowni atomowych, ale problem dotyczy całego świata, bo pierwiastek (pod różnymi postaciami) wykorzystuje się m.in. w leczeniu nowotworów, przemyśle farmaceutycznym, a nawet w suplementach diety. Naukowcy zaczęli więc szukać sposobów usuwania soli cezu z roztworów wodnych. I natrafili na dwie główne trudności – niską selektywność opracowanych rozwiązań (usuwają nie tylko cez, ale też pożądane pierwiastki, takie jak potas i magnez) oraz wysokie koszty utylizacji.

Dr hab. inż. Artur Kasprzak opracował nowy materiał – składający się z magnetycznych nanocząstek węglowych z rdzeniem kobaltowym modyfikowanych sumanenem. Materiałem tym zainteresował się kilka lat temu podczas stażu naukowego w Osaka University w Japonii, gdy pracował w zespole prof. Hidehiro Sakuraiego. To on w 2003 roku odkrył ten związek, który w sposób selektywny oddziałuje z kationami cezu. Postanowił to wykorzystać, opracowując magnetyczny nanoadsorbent cezu.

Materiał absorbujący cez wsypuje się do zanieczyszczonej wody. Jego właściwości magnetyczne pozwalają na szybkie, łatwe i dokładne oddzielenie materiału od roztworu. Jeśli wrzucimy do zanieczyszczonej wody materiał bez tych właściwości, musimy oddzielić go w inny sposób, chociażby poprzez odsączanie lub wirowanie. W kuchni jest to proste, ale w przemyśle już nie. Właściwości magnetyczne ułatwiają cały proces. Wystarczy, że przyłoży się magnes do fiolki i materiał oddziela się od roztworu, a wraz z nim cez – opisuje inżynier z PW.

W dowód uznania dla jego badań został zaproszony przez redakcję czasopisma „ACS Organic & Inorganic Au” do opublikowania artykułu prezentującego wyniki najnowszych prac. Tematyka dotyczy opracowania nowatorskich receptorów molekularnych kationów grupy 13 bazujących na szkielecie sumanenu lub trifenylenu. Unikalną cechą opracowanych związków jest rozpuszczalność w wodzie oraz nieopisane dotąd atrakcyjne właściwości receptorowe sumanenu w kierunku wykrywania kationów metali grupy 13.

Praca jest również efektem badań mgr. inż. Stanisława Kulczyka, studenta Wydziału Chemicznego, prowadzonych w trakcie rocznego stażu naukowego w Japonii, a koordynowanych przez dr. hab. inż. Artura Kasprzaka i prof. Hidehiro Sakuraiego. W badaniach przedstawiono praktyczne zastosowanie otrzymanych związków w analizie próbek pochodzących z japońskich akwenów skolekcjonowanych w trakcie trwania stażu.

Wraz z publikacją artykułu dr hab. inż. Artur Kasprzak został wyróżniony tytułem Rising Star in Organic & Inorganic Chemistry przyznawanym co roku przez Amerykańskie Towarzystwo Chemiczne młodym naukowcom prowadzącym przełomowe badania w dziedzinie chemii oraz wykazującym wyjątkową aktywność naukową i wysoką jakość dorobku. Po raz pierwszy wyróżnienie to trafiło do polskiego naukowca.

Przypomnijmy, że w ub.r. badacz z PW został laureatem Nagrody Naukowej im. prof. Mieczysława Mąkoszy, przyznawanej za oryginalne prace naukowe w dziedzinie chemii organicznej.

MK

Dyskusja (3 komentarze)
  • ~Przemo 28.07.2025 14:53

    Ile kosztowałoby uzyskanie tą metodą powiedzmy kilograma cezu z wody morskiej?
    Czy uran dla elektrowni jądrowych także dałoby się tak uzyskiwać?

  • ~janek 25.07.2025 10:07

    ..".otrzymał prestiżowe wyróżnienie Rising Star in Organic & Inorganic Chemistry przyznawane przez Amerykańskie Towarzystwo Chemiczne. " Bardzo serdecznie gratuluję. Szkoda tylko, ze dopiero USA musiało docenić Pańską działalność no ale tak to już u nas jest....

    • ~Marcin Przewloka 25.07.2025 13:41

      @janek

      Ostatnie zdanie artykulu: "Przypomnijmy, że w ub.r. badacz z PW został laureatem Nagrody Naukowej im. prof. Mieczysława Mąkoszy, przyznawanej za oryginalne prace naukowe w dziedzinie chemii organicznej."